SENECA

LiB. I, De Clementiâ, c\P. 9.

Divus Augustus mitis fuit princeps , si quis illuni a principatu suo œstimare incipiat : in communi quidem republica , duodevicesimum egressus annum, jam pugioues in sinu amicorum absconderat, jam insidiis iM. Antouii coasulis latus petierat, jam fuerat collega proscriptionis : sed quum annum quadragesimum transisset, et in Gallia moraretur, delatum est ad eum indicium L. Cinnam , stolidi ingenii virum, insidias ei struere. Dictum est et ubi , et quando , et quemadmodum aggredi vellet. Unus ex consciis deferebat ; constituit se ab eo vindicare. Consilium amicorum advocari jussit.

Nox illi inquiéta erat, quum cogitaret adolescentem nobilem, boc detracto integrum, Cn. Pompeii nepotem damnandum. Jam unum hominem occiderc non poterat, quum M. Antonio proscriptionis edictum inter cœnam dictaret. Gemens subinde voces emittebat varias et inter se contrarias : « Quid ergo ! ego percussorem meum securum « ambulare patiar, me soUicito? Ergo non dabit pœnas , qui tôt civi- « libus bellis frustra petitum caput , tôt uavalibus , tôt pedestribus prae- « liis incolume , postquam terra marique pax parta est , non occidere « constituit, sed immolare? » (Nam sacrilicantem placuerat adoriri. ) Piursus silentio iuterposito , majore multo voce sibi quam Cinnœ irascebatur : « Quid vivis , si perire te tam multorum interest ? Quis finis " erit suppliciorum? quis sanguinis ? Ego sum nobilibus adolescentulis " expositum caput, in quod mucrones acuant. Non est tanti vita, si, « ut ego non peream , tam multa perdenda sunt. » Interpellavit tandem illum Livia uxor : « Et admittis , inquit, muliebre consilium? Fac « quod medici soient : ubi usitata remédia non procedunt, tentant con- « traria. Severitate nihil adhuc profecisti : Salvidienum Lepidus secutus « est , Lepidum ]Muraena , Murœnam Cœpio , Cœpionem Egnatius , ut « alios taceam quos tantum ausos pudet : nunc tenta quomodo tibi « cedat clementia. Ignosce L. Cinnse ; deprehensus est; jam nocere tibv « non potest , prodesse famse tuas potest. »

Gavisus sibi quod advocatum invenerat , uxori quidem gratias egit : renuntiari autem extemplo amicis quos in consilium rogaverat imperavit , et Cinnam unum ad se accersit , dimissisque omnibus e cubiculo , quum alteram poni Cinnse cathedram jussisset, « Hoc , inquit , primum