CONCORDAT

[De beneficiis exprimendtf. De repletione. De régula, regularia rega- 18 août 1516. laribus. De generibus vacationum (/uœ ad graduâtes non pertinent.]

Volumus autem quod nominati. litteras nominalionis al> univer- Précautions

sitalibus in quibus stùdueriiit oblinenies, in aOminationum litteris 'T'",' .'' ' ,'. '

. 1 des beneliccs.

bénéficia per eos possessa et eoruin verum valorem exprimera teneantur, alioquin lilleie nominalionis hujusmodi eo ipso nulle sint et esse censeanlur. Si quis vero ex dictis qualilicalis graduatis siinplicibus aixt nommalis, tempore vacalionis beneficii, in mensibus eis deputatis vacantis, duasobtineat prebendas in catbedralibus, etiam métropolitains aut collegiatis, seu dignitatem vel prebendam, vel aliud seu alia beneficium seu bénéficia, quorum insimul vel cujus fructus, redditus et proventus, tempore residentie et boris divinis interessendo, ad summani ducentorum iloreiiorum auride caméra ascenderent, beneficium in vim gradus seu nominalionis hujusmodi tune petere seu consequi non possil. Et insuper quod tam graduati simplices quam nominali bénéficia, in mensibus eis assignatis vacantia, petere et consequi possint, secundum proprie persane condescentiam et conf ormitatem , videlieet seculares secularia et religiosi regularia bénéficia ecclesiastica, ita quod secularis nominatus bénéficia regularia in mensibus depputalis vacantia, pretextu cujus- \ "is dispensationis apostolice, nec e contra religiosus bénéficia secularia petere aut consequi minime possint; quodque bénéficia shnpliciter vel ex causa permulationis, in mensibus graduatis simplicibus et nonnnatis assignatis vacantia, eis non sint alïecta nec débita, sed e\ causa perniutationis cum pernmtantibus dunitaxal; simpliciter vero vacantia bénéficia hujusmodi personis idoneis per ipsos 01dinarios libère conferri possint.

[De ecclesiis parrochialibas in villis mural is.

Statuimus quoque quod parrochiaies ecclesie, in civitatibus aut Paroisses «ïos villes villis- muratis exislenles, non nisi personis modo premisso qualifi-

catis, aut salteni qui per 1res annos in llieologia vel allero juriuin studuerint, seu inagistris in arlibus, qui in aliqua universitate privilegiala studenles magisterii graduum adepti fuerint, eonl'eranlur.

OnnoNv. de François I". — I. 07

18 août i5i6.

Universités.

Peines contre les gradués

poursuivent les roHateurs.

Peines

contre le- collateurs

[De universitatum nomîkationibus.]

Monemus auteni prefati regni universitates, sub pena privationis omnium et singulorum privilegiorum a nobis et Sede apostolica obtentorum, ne eollatoribus seu patronis ecclesiasticis habeant aliquos nominare, nisi eos (jni secundum prefata tempora studuennt, et secundum dictarum universitatum statula ad gradus, et non per sallum, promoti fuerint; quod si secus fecerint, ultra nullilatis penam quam in prefatarum nominationum litleris declaramus, nominandi privilégie ad tempus, secundum culpe qualitatem, stispendemus.

[De patronis a gradua lis non molestandis.]

Si cpiis auteni graduatorum aut nominatorum in mensibus deputatis a eollatoribus ordinariis, aut patronis ecclesiasticis, benelicium vacans in vim gradus aut nominationis petierit, et collatorem ordinarium in vim prefati gradus aut nominationis in processu posuerit et aliter moiestaverit, illum, ultra expensarum, damnorum et interesse condempnationem, a fructibus sui gradus et nominationis privandum esse decernimus; eodemque vinculo collatores ordinarios et patronos ecclesiasticos, cpiibus graduati et nominati , débite ut supra qualificati, suas gradus et nominationis litteras insinuavermt, astringimus, ut bénéficia ad eorum collationem vel presentationem spectantia, in mensibus graduatorum simplicium et nominatorum vaeantia, stantibus prefatis graduatis aut nominatis débite qualitatis, illa prosequentibus, aliis quam graduatis aut nominatis non conférant, sub pena suspensionis potestalis conferendi bénéficia in octo mensibus illo anno, ad collationem eorum ac presentationem liberam spectantîbus.

[De mandai is aposlolicis.]

Slatuimus et ordinamus quod quilibet romarins pentifex semel dumtaxat, tempore sui pontilicatus, litteras in forma mandati , juxta formant inferius annotatam, dare possit, hoc modo videlicet : unum collatorem habentem collationem decem beneficiorum in uno, habentem auteni collationem quinquaginta beneficiorum et ultra in duobus beneficiis dumtaxat gravare possit, ila tamen ([uod, ineadem

9k - CONCORDAT. k51

«•cdesia cathedrah vel coilegiata, collatorem unmn pro tempore m i8aoùt i5i6. duahus prebendis non gravet.

lit ut obvie tur htibus (juc oceasîoae litterarum mandatorum Forme des mandats, liujusmodi orin [)ossenl, mandata hujusmodi sub forma que esl inferius annotata dari volumus, quam, ad perpétuant rei mémo? riam, in eancellaria apostoJica publiearî et in illius qutnterno registrari mandamus; déclarantes prosequentes hujusmodi mandata, quo ad bénéficia sub illis comprehensa, ordinariis coilatoribus et graduatis simplicibus et nonunatis preferendos esse, nosque et successores nostros, jure preventionis, dignitales, personatus, administrationes et officia eeteraque bénéficia ecclesiashca, seculana et quorumvis ordinum regularîa, quecunque et quomodocumque (|iialiiicata, tam in mensibus graduâtes simplicibus et nonunatis quam ordinariis coilatoribus prefatis assignâtes vacantia, ac etiani sub dictis mandalis comprehensa, libère conferre.

Statuimus insuper quod in provisionibus, quas personis quibusvis de beneficiis vacantibus seu certo modo vacaturis, per nos et successores nostros ac Sedem predictam, etiam motu proprio, etiam promotis ad ecclesias cathédrales et metropolitanas ac monasteria, ut obtenta per eos bénéficia retinere possint, fieri contigerit, iiiorum verus annuus, per florenos aut dlicatos auri de caméra, aut libras Turonensium seu allerius monete, valor, secundum communem extimationem, evprimi debeat; alio([uin gracie ipse suit ipso jure nulle.

[De causis.]

Statuimus quoque et ordinamus quod in regno, Delphinatu et La plupart des causes conntatu predictis, oinnes et singule cause, exceptis ntajoribus in dans le royaume jure expresse denominatis, apud illos judices in partibus qui, de jure aut consuetudine prescripta vel privilegio, illarum cognitionein habent, lerminari et finiri debeant.

[De frivolis appeUationibus.]

Et ne, sub timbra appellalioiuim, que minium et nonnunquam Appels vexatoires. Invole înterponi consueverint, alque etiam in eadem instantia ad prorogationem litium sepe multiplicari, injustis vexalionibus materia prebeatur, volumus quod, si qnis ollensus coram suo judice juslicie complementmn habere non possit, ad îinmedialum supe-

/i52 REGNE DE FRANÇOIS I'.

i8aoùti5i6. râorem per appellationem recursuin babeal, née ad aliquem superiorem, etiam ad nos et successores nostros, vel Sedem predictam. omisso medio, nec a gra\ aminé in quac unique instancia ante dit— finitivam sentenciam quomodolibet appelletnr, nisi forsitan taie gravamen exliteril, qnod in diffinitiva reparari neqniret; et eo casn, non nisi ad innnediatnm snperiorem liceat appellari.

[De exeiriptoriim appcllalioiubus.^

Appel de ceux qui ont Si qnis vero immédiate suhjectus Sedi apostolice, ad eamdem . Prn;,ffg® Sedem duxerit appellandum, causa commitlatur m partibus per

de juridiction. m i r # > i i

rescriptum usque ad linem iilis, videiicet nsque ad terciam sentenciam «conformera inclusive, si ab illis appellari conligerit, nisi propter defectnin denegate juslicie ant justum metimi; et lune committi debeat in partibus couvicinis, et cum causarnm expressione de quibus etiam légitime, aliàs quam per jnramentum, coram judicibus a Sede apostolica depputandis, constate debeat. Processus autem contra premissa attentâtes, nidlos et îrnlos esse volumus, ac rescripla contra premissa impétrantes, in expensis, damnis et interesse condemnari debere decerntmns atqne declaramus. Sancte vero Romane Ecclesie cardinales, qui pro universali Ecclesia continue laborant, neenon dicte Sedis officiales officia sua actu exercentes, sub présent i decreto non intendimus comprehendi.

[il infra biennium lis beneficialis terminetur.]

Les procès Staluimiis etiam et ordinamus quod judices causas, que in par-

devront être vides tibus terminari debenl, coram eis pro tempore pendentes, sub

en «eux ans. ... ■*■ . ^ . l

pena exconununicationis et privationis beneheiormn per eos oblentorum eo ipso incurrenda, infra biennium terminare debeanl , pais vero diffugiens et expeditionem ipsius cause maliciose impediens gravissime per eosdem judices mulctetur, etiam usque ad privationem juris in bnjusmodi processu pretensi, si eis visum fnent; super quo eornm conscientias oneramus.

[A secundo, inlerloculoriu , et terlia difjiniliva non provocetur.j

Cas où le jugement AI) interloculoriis autem secundo, a diffinilivis \ero tertio pr<>-

e«t sans appel. vocare non licere decernhnus, sed voluiuus secundam senlentiam