‹ Poésie rythmique du moyen âge. Essai philologique et littéraire sur lesChapitre 62 sur 68 · Ps · texte numérisé non relu

Ps

6. Draco significat diabolum, ut ibi : « Factum est praelium in cœlo, etc.». Praelium in cœlo est dissentio in Kcclesia, in quo cœlo Michael et angeli ejus pugnabant contra diabolum. SpiciL Solesm., III, 90.

156 Symbolisme des Proses

harum, contra spiritucUia nequitiœ in cœlestibus ? (vi, 1 2). C'est bien ce que redit Adam :

Suggestor sceleris

Pulsus a superis

Per hujus aeris

Oberrat spatia.

Dolis invigilat,

Virus insibilat,

Sed hune adnihilat

Praesens custodia. (II, 229.)

— Parmi les questions que pose le Seigneur à Job, il en est une dans laquelle les interprètes de l'Écriture ont toujours vu une allusion à Satan : An extrahere poteris Leviathan hamo, et f une ligabis linguam ejus ? Numquid pones circulum in naribus ejus , aut armilla perforabis maxiliant ejus ? (xl, 25, 26). Pour Adam, le prodige a été réalisé par Jésus- Christ, le jour de sa Résurrection. Nous lisons en effet dans une de ses plus belles Proses paschales :

Anguem forât in maxilla

Christus hamus et armilla. (I, 89.)

Hamus, dit la Clef de saint Méliton , divinitas Ckristi, et plusieurs Mss. ajoutent : Quœ carne induta latuit, sicut hamus in esca (Spic, 11, 173). De là cette belle strophe :

Prsedo vorax, monstrum tartareum Carnem videns, non (1) cavens laqueum In latentem ruens aculeum

Aduncatur. (I, 69, 70.)

On peut en rapprocher ces vers dune prose longtemps attribuée à Adam :

Sic hamum divinitatis, occultât mortalitas, Sic voracis Leviathan luditur voracitas, Qui dum capit glutiendum nostri vermem generis Ipse captus inescatur ; pax est data posteris (2).

— Un passage d'Isaïe a été également appliqué au démon. Le voici : In caverna reguli qui ablactatus fuerit manum suam mittet (xi, 8). S. Grégoire le Grand disait déjà : Quod utique incarnatus Dominus fecit quando iniquorum corda divina potestate tenuit (Spic, m, 92). La phrase de S. Grégoire précise le sens de ces vers :

In cavernam reguli Manum mittit ablactatus

Page 1