EXTRAIT DU LIVRE ROUGE
L'ÉVÉCHÉ D'’'AIRE
Hæ sunt Ecclesiæ et beneficia quæ sunt in civitate et diocesi Adurensi, tam ad collationem episcopi pleno' jure quam ad præsentationes quorumcumque. Et primo :
IN ARCHIPRESBITERATU TEURSANI
Capitulum adurense ubi sunt decem canonici et quatuor præbendarii.
Ecclesia Adurensis | F., id. de Manso | de dono Episcopi.
id. de Baissen spa
(1) Ce document inédit est publié pour la première fois. — Nous l’avons extrait des Glanages de Larcher (Bibliothèque de Tarbes T. VIE, p. 453 à 472) — (1747.) IL nous TS ue de donner la traduction dés noms propres latins du Livre Rouge. On l’a
éjà vue dans le Pouillé où le nom français des paroisses est suivi du nom latin correspondant lorsque l’auteur a cru pouvoir le fournir. Nous avons dit dans la première partie de ce travail que le Pouillé latin extrait du Livre Rouge d’Aire fut probablement rédigé au quatorzième siècle. C'est certainement qu’il fallait écrire, car un nouvel examen du texte conservé dans Larcher, nous à fait découvrir la date précise de la composition de ce relevé tatin des paroisses du diocèse d’Aire. On l’a lue à la page 111 de notre Etude. « Livre Rouge d’Aire fait en 1885. »
De las Berelhes patronatum habet RES de Castera.
Ecclesia d'Arrenunh.
id. de Sto-Orientio.
id, de Cornet. | de dono episcopi.
id, de Sti-Sabini.
id. de Navei Ecclesia de Podio \ id. de Montegalhardo.
. id. de Dodo.
id, de Sarrasieto.
id. de Bahus.
1de de Eyris.
id. de Artiganova de dono episcopi.
id. de Culturis. | id. ” d’Aubanhan.
id. de Bats.
id. de Vielle.
ide de Sto-Orientio.
id. de Sancto Loborio.
De Castronovo. Patronum habet Hospitalarium.
Ecclesia de Bahus Sobiran de dono episcopi.
id. de Genua de dono episcopi tamen Dominus de Castronovo: impedit. id. de Urgossio, patronum habet dominum de Sto-Juliano. Ecclesia de Arbocavo.
id. de Norelhes.
id. de Lacajunta.
id. de Payros.
id. de Bordos. :
id. de Sto-Petro de Jup.
id. de Mauries. de dono episcopi.
id. de Miramonte. l id. de Sorbets.
id. de Lucserino.
id. de Sensaco.
id. de Lameco.
id. de Lerm.
Ecclesia de Pimbo.
id. de Clero.
id. de Poyolio. de dono episcopi.
id. de Brus.
id. de Casautets.
Ecclesia de Pedeanda, de dono episcopi sed Dominus de CGastronovo impedit. SE Ecclesia de Morgas.
id. de Payros. k
id. de Gavasviella. de dono episcopi.
id. de Tarigos.
id. d’Ecclesias.
Sequntur monasteria, ecclesiæ collegiatæ, Prioratus, Domus, Hospitalia quæ sunt in dicto archipresbyteratu de Teursano.
Abbatia Sti-Joannis de Castera.
Monasterium Beatæ Quiteriæ.
Abbatia Penduli, ubi non est certus numerus canonicorum.
Abbatia Sti-Loborii, ubi non est certus numerus canonicorum.
Prioratus de Montegalhardo.
Domus Dordens Hospitalis Sti Joannis.
Domus de Golonio abbatiæ Sti Atonii Viennæ.
Domus Dales.
Hopistalis de Manso.
id. deu Boos. de dono episcopi.
Grangia de Caboos.
Hospitalis de Adurra.
Grangia de Cahuser.
ARCHIPRESBYTERATUS SILOCENSIS
Ecclesia de Sto-Severo patronum habet abbatem Sti-Severi. id. de Sta-Eulalia patronum habet abbatem et conventum. id. Sti Severi.
id. Sti Bartholomoœi d'Anglastes.
id. Sti Joannis de Priamo.
Ecclesia de Lugastet.
id.
de Caunario.
de Mota.
d’Artiguebauda. de dono episcopi.
d'Ones.
d'Aurisse. |
de Brocariis. |
de Souprosse patronum habet abbatem Sti Severi. de Tolosa.
de Sentarailhe. : | de dono episcopid’Arset.
de Nerbis Castet, patronum habet abbatem Sti Severi. de Faurieto de dono episcopi.
de Sto Albino.
de Larbey.
de Mayes.
de Douazeto.
d'Audinhone. __} de dono episcopi.
de Banos.
d'Eyres.
de Dumo.
de Sta Columba, patronum habet abbatem et CapiUas St1 Geruntu.
de Forte arrivo.
de Muris, de dono episcopi.
de Sto-Geruntio, patronum habet abbatem et capitulum Sti Geruntu.
de Serreillos, de dono episcopi.
de Sto Girico.
de Brachio Podio patronum habet dominum ejusdem loc.
de Casaliis, de dono episcopi.
de Claro patronum habet abbatem et capitulum.
de Sti Geruntii.
de Casalon. 45 ù
de Ponte reginæ. (de dono episcopi.
de Montbet. |
de Capra, patronum habet-abbatem Sti Severi.
de Mant, patronum habet abbatem do Ponte alto.
Ecclesia de Serragaston.
id. de Monte securo.
id. de Stagno.
id. de Sarrinano.
| de dono episcopi.
Sequuntur abbatiæ, prioratus, domus, quæ sunt in EAN EAN Silocenci.
Abbatia Sii Severi.
id. de Ponte Alto.
id. Sti Geruncii, ubi non est certus numerus canonicorum. ‘ Prioratus de Nerbis Castet, monasterium Sti-Severi. Domus Sti Spiritus de Sancto Severo.
Hospitale de Forte arrivo hospitalariorum Sti Joannis. Hospitale de Gapite Pontis Sti Severi, CT SALU | Sti Severi.
ARCHIPHESBITERATUS DE RUPE FORTI
Ecclesia Sti Petri de Juliaco patronum habet abbatem Sti Joannis de Castera. ; id. de Sto-Juliano, patronum habet eumdem abbatem. id. de Gelu cum ecclesia de Pulchro videre.
id. de Malovicino.
id. de Arolhe. | de dono episcopi.
id. d’'Argelose.
id. de SaubϾriis.
id. de Sto Justino patronum habet hospitalarium.
id. de Gontealto. \
id. de Lutosa villa.
id. de Villa superna.
id. d'Estigarda. :
id. de Lugasauto. | de dono episcopi.
id. de Bergonassa. |
id. de Burriota.
id. de Vielota.
id. de Lugauto.
Ecclesia d’Artesos patronum habet præceptorem Bassall.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
de Lubayhan.
Leucobanco, Patronatum habet idem præceptor.
de Aureora et de Guines.
de Caixen. de dono episcopi.
de Beliis. ; | | de Malheriis, patronum habet abbatem Sti-Joannis de Castera. de Carido.
de Canenx
de Bargas.
de Geines.
de Lugbardés.
de Bauste, patronum habet abbatem Sti-Severi.
de Corpluc, de dono episcopi.
de Sans.
Sti-Martini de Noete.
de Sarbezano. |
de Rupeforti, patronum habet abbatem Sti-Severi. .
de Sengor.
de dono episcopi.
de dono episcopi.
Item sciendum quod in dicto archipresbyteratu sunt Domus, Prioratus et hospitalia quæ sequntur.
Grangia Sti Petri de Juliaco Sti Joannis de Castera.
Domus de Corbino Hospitalariorum.
Hospitale de Bessali. Præceptor confirmatur per episcopum.
Prioratus de Rupeforti de Sancto Severo.
Grangia Sti Remigii Sti Joannis de Castera.
:ARCHIPRESBYTERATUS MALILEONIS
Ecclesia de Laqui patronum habet abbattem Sti Joannis de Castera.
id.
1d, id.
id.
id.
id.
de Beyries cum Sto Laurentio et de Fraxino patronum habet abbattissam Sororum de Monte-Marciano.
de Gores (Sengo).
de Sto Victore (Goussies).
de Sto Stephano. de dono episcopl.
de Folheda.
de Victrina.
Ecclesia de Silva Pulchra (Soubère).
id.
id.
id.
id.
id.
id. .
de Cucassario.
de Casteto.
de Malopassus.
de Astano.
de Linariis.
d'Aysiu.
de Pinu.
de Margistailo.
de Bustalheto.
de Monteclaro.
de Lupnerio.
de Villafranca.
de Sentanhos.
de dono episcopi.
Archipresbyteratus Malileonis cum ecclesiis de Beydessans de Lanemenha et de Sto Claudio sibi annexis, de dono episcopi.
Istæ sunt Domus, Grangiæ et Hospitalia quæ sunt in archipresbiteratu
-malileonis.
Grangia de Laqui, Sti Joannis de Castera.
Domus de Victrina, abbatissæ minorissarum de Monte. Domus de la Prestera, Hospitalis Sti Joannis.
ARCHIPREBITERATUS DE PLANO
Ecclesia de Villanova, annexa Sacristæ ecclesiæ adurensis.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
id.
Sti Petri d'Estiano.
Ste Fidei (de Cucalante).
Sti Martini deu Sist.
de Sto Cyrico patronum habet capitulum adurense.
de Poyolio. j
de Plano. | |
de Boga. de dono episcopi.
Sti Medardide Mehos.
d'Arricau.
de Baussieto.
de Benqueto, de dono episcopi.
de Britania patronum habet abbatem etcapitulum Sti Geruntu.
de dono episcopi.
| — 134 — Ecclesia de Flarono patronum habet præceptorem Sti Antonii. id. de Sto Mauricio id. de Granada. de dono episcopi.
id. de Bascon.
id. de Bausten.
id, d’Artissen.
id. de Maurin. de dono episcopi.
id. de Castandets.
id. de Borderas, patronum habet abbatem:Sti Joannis de Castera. id. de Castera patronum habet abbatem Sti Joannis de Castera. Habuit enim eam a Bonohomine episcopo adurensi. Ecclesia de Lussanheto.
id. de Victes.
id. de Vineau, id. de Laminsans.
id. de Furco.
id. de Bascaudis. | id. de Toyosa.
id. de Monteguilhermo.
id. de Monte Acuto.
id. d’Eyres.
id. de Gauba Sobiran,
id. de Gauba Jussan.
id. Sancto Marchono.
id. d'Onihoas.
id. d’Artesio Gastonis. | de: dons episcoe
id. de Perqueriis.
id. Benqueret.
id. Broquera et Tolosa blanca. | 1 id. de Cera. | id. de Loubenx.
id. de Fontanis.
id. Sti Laurentii de Benqueret.
Id. de Lussano.
id. de Sto Genio.
id. ‘de Garda.
id. de Feugaroles.
id; dArTruNtas
id. de Sobrefargues.
Item sunt Domus et Prioratus qui sunt in prædicto archipresbiteratu | de Plano.
Prioratus de Parguerio, Abbatis de Silva Prioratus de Bouga, ejusdem abbatis.
Domus d'Engeriis, Hospitalis Sti Joannis.
Domus de Fluron, præceptoris Sti Antonii.
ARCHIPRESBITERATUS MONTIS MARCIANI Sequuntur Ecclesiæ archipresbyteratus montis Marciani
Ecclesia Sti-Medardi de Labreto, de dono episcopi et est annexa Prioratui d'Eusen.
id. de Sen, in qua Dominus episcopus recipit quartam partem decimæ. | id. de Brocars, est annexa Prioratui de Rupeforti. id. Sti-Pantaleonis de Campania eum suis annexis de dono episcopi et recipit quartam partem decimæ.
id. Sü Petri de Monte, est annexa Prioratui de Monte. id. Sti Aviti, de dono episcopi, in qua Dominus episcopus recipit quartam partem decimæ.
id. Sti Petri de Molera, cum suis annexis de dono episcopi. id. de Cezerono, de dono episcopi et recipit quartam partem. id. dé Parenties, de dono episcopi.
id. Sti Medardi de Baulen, patronum habet capitulum adurense et recipit quartam partem.
id. de Monte Marciano patronum habet abbatem Sti Severi. id. Sti Martini de Maserolis, de dono episcopi et recipit totam decimam.
id. Sti Medardi de Gelos patronum habet abbatem Sti Severi. id. Sti Martini de Cera, de dono episcopi et recipit quartum decimæ.
id. Sti Martini de Vert et de Gera, de dono episcopi et Dominus episcopus recipit quartam partem.
id. Stæ Crucis de Campeto, de dono episcopi, recipit quartam partem.
id. Sti Michaëlis d'Arriaub, de dono episcopi, recipit quartam partem.
Ecclesia Stæ Mariæ de Garreinh, de dono episcopi, recipit quartam partem. | id. de Sto Martino de Noveriis, de dono GPISCOPI. id. Stæ Mariæ de Galheres, patronum habet capitulum. Adurense. 1 id. Stæ Mariæ de Lhuy, patronum habet abbatem Pot Ge alé. \ id. Sti Vincentii de Ronsaco.
Istæ sunt Domus et prioratus qui sunt in dicto archipresbiteratu de Monte Marciano.
Prioratus Montis Martiani monasteri Sti Severi. Domus de Capite cornuu, hospitalis Sti Joannis. Domus deu Sen, confirmatur per episcopum.
Hospitale de Barget Montis Marciani per episcopum. Grangia deu Luy, monasterii BONUS AIt1.
Hospitale de Vinsos.
Hospital novus.
Domus Sororum Montis Marciani.
Sequuntur Capellaniæ.
Capellania fundata in Ecclesia Montis Marciani per Arnaldum de Bezaudunho et est fundata supra centum libras morlanorum et quas'lam pecias terræ in parochia Sti Joannis d’aoust.
. Sequunitur ea quæ £consueverunt recipere episcopi ab abbatibus Prioratibus et Capellanis quando faciebant tam per alios quam per se, visitationem.
ARCHIPRESBITERATUS DE TEURSANO Abbas et conventus Capituli de Sto. Liborio centum solidos morlanorum.
Abbas et capitulum de Pendulo, centum solidos morlanorum. Capellanus de Urgons 35 sol. morl.
id. de Samadeto 35 sol. morl.
id. de Bahus Sobirano 835 sol. morl.
id. de Renuno 35 sol. morl.
Capellanus de Castronovo, 30 id. de Arbocava, 39 id. de Pendulo, 30 id. Sti Liborii, 20 id. de Laureto et de Pojolio, 30 id. Sti Justini. 15 id. de Maurinis, 12 id. de Monte Galhardo, 39 id. de Dado, 16 id. de Bezeliis, 18 solidos morlanorum. id. de Culturis, 96 id. Sti Savini, 15 id. Sti Orientii, 10 id. Armeti, 8 vid. de Payrossio et de Cledis, 30 id. de Sensaco et de Gavasvielle, 18
id. de Sorbets et de Luc
sereno, ee 00) |
Capellanus de Brus et de Bordossio, 10 id. de Nozeilles et la Char-
mote, 192 id. de Bahus Jussan et de Sarrasieto, 49 id. de Genua et de Bereda, 30 solidos morlanorum: id. de Serra Gaston, 5 id. de Corneto et de Buanis, 6 id. de Basieno, 8 id. de Villa, 25 id. de Batz, 10
ARCHIPRESBITERATUS SILOCENSIS
Abbas et capitulum Sti Geruntii, 100
Capellanus Sti Severi, 50 id. d'Audinhono cum suis dependentiis, 50 | id. de Caro, 30 | id. d'Artiga bauda, 16 id. de Mailies et de Larbey, 20 id. de Toort, 8 id. de Mota, 20 id. de Mant, 20 id. de Caunar, 20 id. de Lagasteto, 12 | $olidos morlanorum.
id. d'Aurisse et d’'Aunesio, 14 id. de Tolosa, 20 id. d'Agesto malo, 4 id. de Serralos, 15 id. de Nerbis casteto, 35 id. de Sto Albino, 20 id. de Brocariis, 20 id. de Sto-Cirico, 2 | id. de Brachio podio, 2 |
id. de Casalissio, 95 id. de Capra, 15 |
Capellanus de Morganis, 20 id. de Litaco. 9 “id: de Capra, 15 id. de Sto Geruntio, 20 id. d'Aules, 30 id. de Muris, 15 id. de Duno, 8 id. d'Eyres, 25 id. de Sancta Columba, 40 id. de Ove mortua, 25 id. de Casali longo, 10.
id. de Sta Eulalia, 49 id. de Souprossio, 39
solidos morlanorum.