‹ Procès de condamnation et de réhabilitation de Jeanne d'Arc, dite La PucelleChapitre 82 sur 151 · ANOBLISSEMENT DE JEAN DE NOVELONPONT , COMPAGNON DE LA PUCELLE · texte numérisé non relu

ANOBLISSEMENT DE JEAN DE NOVELONPONT , COMPAGNON DE LA PUCELLE

Mars 1440-41.

Pour foire mieux ressortir la forme insolite de l'anoblissement de Gui de Cailly (p. 343), je rapporte ici celui de Jean de Novclonpont qui est rédigé dans le style ordinaire. Quoique Jean de Novelonpont ait rendu de bien plus grands services que Gui de Cailly, puisqu'il fut l'un de ceux qui amenèrent la Pucelle en France (2), cependant aucune de ses actions n'est consignée dons les lettres du roi. Il y est désigné seulement comme un homme de condition libre qui s'est distingué dans les guerres. On lui donne d'ailleurs le surnom de Jean de Metz , qu'il porte également dans les actes du procès. Il devait ce surnom au lieu de son origine, parce que Novelonpont (aujourd'hui Nouillonpont) faisait partie du pays messin.

La pièce est tirée du trésor des chartes aux Archives nationales, registre 224, pièce 126.

(1) « On est fondé à croire que l'infortunée Jeanne d'Arc qui du château du Crotoy fut conduite à Rouen, dut passer par Eu et séjourner dans la prison du château qui était située à l'angle nord du bâtiment actuel , nommé encore la Fosse aux lions. • Estasceliji , Hist. des comtes d'En.

(2) Voyez tome II, p. 435.

Karolus, etc., ad perpetuam rei memoriam. Sublimari meruerunt ad nobilitatis fastigium qui virtutum praestantia, morum cultu, honoris gloria, famae splendore et vitx celebritate perpollere comprobati sunt, ut, si claram non traxerunt originem, suis tamen actibus gaudeant egregiis. No tu m igitur fa ci mus universis praesentibus et futuris quod, attentis vita laudabili, morum honestate et splendore famae quibus dilectus noster Johannes de Novyllompont, alias de Metz, dicitur insigniri; consideratis insuper laudabilibus et multum gratuitis serviciis no-' bis per ipsum nostris in guerris et alias, perpensis, et qurc in futurum plus impendi speramus : Nos, his de causis , ipsius personam honorare volentes sicquod sibi ac toti posteritati sua? et proli perpeluo cedere valeat ad honorem et incrementum, eumdem Joliannem de Novjdlompont qui libcrae conditionis fore dicitur, cum ejus posteritate et proie utriusque sexus in legitimo ma tri mon io procreata et procréa nda , et eorum quemlibct , de nostrae regiae plenitudine potestatis, auctoritate regia et gratia speciali, nobilitavimus per prœsentes, nobilesque facimus et habiles reddimus ad omnia et singula quibus cœteri regni nostri nobiles utuntur etuti possuntseuconsueverunt ; ita quod ipse Johannes ejusque proies et poster i tas masculina, in legitimo matrimonio procreata et procreanda, quandocumque et a quoeumque milite voluerint, cingulo militiœ valeant decorari. Concedenles ipsi Johanni universaeque ejus posteritati et proli in legitimo matrimonio natœ et nasciturae, ut in omnibus et singulis actibus, locis et rébus, in judicio et extra, non ignobilcs seu plebeii, sed ut no-

biles de caetero teneantur, habeantur et in perpetuum censeantur, ac etinra quibuslibet privilegiis, praerogativis , franchisas, honoribus, libertatibus et juribus universis et singulis, quibus nostri regni caeteri nobiles uti possunt et utuntur, pacifiée utantur et in perpetuumpotiantur; etquod ipse Johannes ejusque proies et posteritas de legitimo raatrimonio procreata et procréa nd a , feoda , retrofeoda nobiiia alias* que possessiones nobiles, quaecumque sunt et quacumque prœfulgeant nobilitate, libère tenere et possidere, acquisita et jam habita per ipsum Johannem ejusque posteritatem, ut praedicilur, na ta m et nascituram, hactenus, et etiam in futurum acquirenda et habenda, perpetuo retinere et habere licite valeant atque possint, ac si fuissent ab antiquo originaliter nobiles ex utroque latere procreatij absque eo quod ea vel eas in toto vel in parte vendere seu extra ma nus suas ponere cogantur : solvendo nobis hac vice financiam moderatam per dilectas et fidèles Compotorum nostrorum genteset thesaurarios nostros componendam. Quapropter ipsis Compotorum noslrorum gentibus et thesaurariis , baillivisque Senonensi , Galvimontis et de Vîtriaco ac caeteris justiciariis, officiariis et subditis nostris et eorum locatetientibus, praesentibus et futuris, et cuilibet eorumdem, prout ad eum pertineat, tenore praesentium damus in mandatis qua tenus praefatum Johannem et ejus poste ri ta tem et prolem in raatrimonio legitimo, ut praedicitur, natam et nascituram, nostris praesentibus nobilitatione et gratia uti et gaudere faciant et permittant , nec ipsos seu quemlibet eorumdem contra praesentium tenorem impediant seu inquiètent impedirique seu perturbari fa-

ciant, nunc vel in futurum quoquomodo. Quod ut firmum et stabile perpetuo perseveret, sigillum nostrum his praesentibus duximus apponendum, salvo in aliis jure nostro et in omnibus quolibet alieno. Datum in Mou ty lus prope Turonis, mense martii, anno Domini millesimo cccc° quadragesimo octavo, et regni nostri vicesimo septimo. Sic signatum : Per Regem, Vobis, dominis de Fayeta, de Precigneyo, ac aliis pluribus praesentibus. E. Chevalier. Visa. Contentor. E. Froment.

Page 1