OPUSCULE INÉDIT DE THOMAS A KEMPIS

Van goeden woerden to horen , ende die to spreken.

Onse lieve Here Ihesus Cbristus secht : Zalich syn sy die dal woert Godes horen , en dal bewaren. Nu merci dal hier na volghet. Een goet woert is loves weert ; een ydel woert is beter ghesweghen. Een oetmoedieb woert, dal slychiet meest. Een sacht woert brect den loern. Een

^ , "Digllizeû

hart woert verstuerl die herten. Een bescheiden woert ghevet verstandenisse. Eeu zuet godlic woeri maket vroude. Een troesllic woert is goldes weert. Een wyslic woert is seer nût in synre tyl. Een haestich woert verîagbet die vreude. Een loes woert is schande weert. Een waerachtich woert is eren weerdich. Een dienstich woert is dankes wert. Een voersienich woert is seer kostel , ende allen menschen noet, die onbegrepen wil wesen in sinen leven. Dat moet een seer goet stichtich woert wesen, dat een swighen sal verbeteren. Beter is gbesweghen dan ghekeven. Allen woerden en salmen nyet gbeloyen , nocb oec voert seggben. Swighen ende lyden maket vrede ende doet verbliden. Also langhe.als ghi levet, so seldi leren lyden, lultel spreken , vake beden , die cranken draghen, den quaden wyken. Luttel onderwyndens , maket vele vredes. Ghene boecbeit sueken , nocb eer begheren , is die rechie wech ten ewighen leven.

Set uwen iroest ende hopen in Gode allen ; west oetmodich ende barmbertich tôt ten armen in ’t gbemeen. Doet naer Godes raet , ende schouwet die quade paede , so seldi Gode wel behaghen , ende des viants stricke ontgaen , mitter hulpe Godes in doechden wassen , ende vast van bynnen staen.

So edel is die doghet ende een goet heilich leven , datlet gaet boven aile schonfaeit ende rycheit , ende starchelt , ende verdient sekerlike dat ewighe leven. Die doeghet verwint aile boesheit ende ydelheit der werelt; si wederstaet des viants becoringhe, ende dwinghet dat crancke licham te yolgen der reden ende den Heilighen Gheist.

God raoet ons aile gader in doechden stercken , ende voer aile sunden beboeden , dat wi na desen sterfliken leven weerdich werden te comen in dat ewighe leven. Amen.

In allen noden ende stonden; in allen beghinneende eynde, so comc ons te hulpe die heilighe moder Gods, Maria mit Jhesus horen lyeven kynde. Amen.

Anno Domiîii CCCC» LFJ\

Finitus et scriptus per manus fratris Thomae Kempis.

OPUSCULE INÉDIT DE FLORENTIUS RADEWYNS

Jncipiunt quaedam admonxtioncs valde utiles divi Florenlii , quondam priuris dotnus clericorum in Davcntria (i).

Admonitioncs Florcntii.

Acte omnia cognosce vilia et passiones tuas. Semper sis vigilans circa tentationes et motus passionura tuarum. Si sentis eas et stalim rejicis , damnnm non faciunt sed lucrum. Nil nocet sensus ubi non est consensus. Si nioraris in eis, malum est, et peccas venialiler tantum. Si vero moraris in eis et delectaris pejus est, et peccatum inorlale.

Ad quaesita humiliter responde.

Fuge mulieres et earum cave inspicere vullum. Malum exemplum est saecularibus oculos non custoüire.

Confitere paccata tua coram Deo et presbytero cum verecundia et iristitia ”, et raagno proposito ea dimittendi.

Non debes malum alicujus dicere, nec revelare , nisi possit sibi vel aller! prod esse. Accusa alium cum corapassione, et non cum ira vel disceptatione.

II. Tune conscientia bona est et ratio tua recta , quum nihil agis nisi secundum sacram Scripturam et exemplar in monte, id.est in Christo, libi monslratum.

Noli nimis credere capiti proprio, sed intellige dicta Sanctorum eo modo quo ipsi intelligi voluerunt.

De Imitatione Chrisli.

Non ergo te conlurbent alienae phantasiae de quacumque materia ingcslae... lilas enim invite magis pateris^quam agis; et quamdiu displicent et reniteris , meritum est et non perditio. ( L. III , c. 6 , n° 5 ).

Non sis familiaris alicui mulieri , sed in commun!, omnes bonas mulieres Deo commenda. ( L. I , c. 8 , n» 1 ).

Displicet sibi ( daemoni ) humilis confessio , et , si posset , a communione cessare faceret. ( L. III , c. 6 , u“ 4 ).

De aliorum dictis vel factis nihil temere judices ; nec cum rebus tibi non commissis te implices. ( L. 111 , c. 2o , n® 2 ).

De imitatione Cbristi. (Til. 1. F.

Ambulabo intérim in fide , exemplis conforlalus Sanctorum. ( L. IV, c. 1 1 , n° 3 ).

' (i) MS. de la bibliothèque de Bourgogne , n** 2586, p. cix. — Scriptus per manus flétris Jacobi Baenst, reddili laici, anno Domini M°CCCC°i^I**.

Booum est homini spirituali quod se certis temporibus in aliquo opéré exteriori sibi deputato exerceat , et post , quasi omnium oblilus , ad spiritualia iterum cum gaudio redeat

Eslimo quod motus et cogitationés quae incidunt cordi nostro , non sunt in potestate nostra; sed tamen nostrum est aliquid .boni in corde nostro plan lare , legendo , orandOf vel aliquid de sacra Scriptura ruminaudo, donec alii motus iUiciti ab biis yicti succumbant , et per gratiara Dei e cordibos nostris ejicianiur.

Sunt aliqui lantae superbiae, quod vel oportet eos alios regere , vel omnino deficere , et ad saeculi vanitates redire ; quare nec sociis se volunt aequare , nec praelaiis subesse.

Saepe movelur totum corpus secundum passiones quae régnant in homine , ipso tum non considérante.

Noli nimis in sensu tuo confidere , sed velis etiara libenler aliorum sensum audire. Si bonum est tuum sentire , et hoc ipsum propter Deum dimiltis , et aiium sequeris , roagis exinde proficies. ( L. I , c. 9 , n°2.) — Qui adhuc novi sunt etimperiti in via Doroioi , nisi consiiio discretorum se regant > faciliter decipi possunt et elidi. Quod si suum ' sentire magis sequi , quam aliis exercilatis credere volunt, erit eis periculosus exitus; si tamen retrahi a proprio conceptu noluerunt. (L. 111, c. 7 , n° 2. ) — Fallilur qui sibi ipsi nimium crédit. ( L. IV, c. 18, n*’4 ; vid. 1. 111 , c. 46 , n® 4. )

Instigabit et exacerbabit te serpens antiquus , sed oratione fugabitur ; insuper et labore utili , aditus ei magis obstruetur. (L. 111, c. 12, n® 5.)

Mullas malas cogitationes ingerit (diabolus), ut loediuni tibi faciat et horrorem ; ut ab oratione revocet et sacra lectione. ( L. 111 , c. 6 , n® 4. )

Non enim semper est in potestate hominis via ejus ; sed Dei est dare et consolari , quando vuli et quantum vult , et cui vult. ( L. 111 ^ c. 7 , n® 2. )

Quaere semper inferiorem locum « et omnibus subesse. (L. 111, c. 23, n® 3. ) .

Oratio contra malas cogitationes.

Domine Deus meus ne elongeris a me. Deus meus in auxilium roeum respice, quoniam insurrexerunt in me variae cogitationes et timorés

Débités non judicabunt facta sulieriorum , quia saepe falluntur.

Nihil tene secretum in conscientia, quod non révélés confessori.

Diabolus libenter habitat in angulis, delectalur in tenebris, odit lucem, non vult manifestari , nec in publicum procedere , ne forle inveniantur prava consilia ejus.

Tu aulem te et praepositum confonde , et ejus iniqiium révéla consilium, si verum salulis desideras suscipere medicamentum.

Raro loquere cum saeculari , quin confortes euni , secundum statum suum ad bonum. Fuge saeculares magnatcs in nialicia pertinaces.

Si facis opus bumile et vile in conspeclu bominuro , noli ridere ; si rides, superbis, et superbe ridendo, osiendis quasi tam bumile opus tuae non congruat dignitati.

Omnia adversa homini fièrent duluia , si se bene exerccrct in pasaione Dtminica.

Sine intermissione debemus cor nostrum ad coelum erigere, et saepius suspirare , quod tam carnales sumus et pigri ad bona quaerenda sempiterna.

magni , afliigentes animam meam.

Quomodo periransibo illaesus ?...

Ego, inquit(Dominus) anie teibo...

Fac Domine ut loqueris, et fugiant a facie tua omnes iniquae cogitationes. ( L. III , c. 23 , n» S. )

Muiti sont sub obedientia magis ex necessitate, quam ex carilate; et illi poenam habent et leviter murmurant... Non invenies quietem, nisi in huinili subjectione sub praelati regiminc. ( L. I , c. 9 , n° 1. )

Antiquus hosiis, omnibus bonis adversans, a tenta tione non cessât, sed die noctuque graves molitur insidias, si forle in laqueum deceptionis possit praecipitare incautum.

{ L. III , c. 39 , n" 4 . )

L'iinam sic tccum eSset... ut... ad nutum meum pure stares et ejus quem tibi pracposui patris ; tune mihi valde placeres , et tota vita tua in gaudio et pace transiret. (L. III, c. 32 , n” 2. )

Cumjuvenibus et exlraneis rarus esto. Cum divitibus noli blandiri , et coram magnatU non libenter appareas. { L. I , c. 8 , n” 1 . ) — Quam prudenler praemonuisti cavendum abbominibus,etquia inimici domestici ejus! (L. III, c. 43, n° 4. )

Scilo quod antiquus inimicus omnino nitilur impedire desiderium tuum in bono, et ab omni devoto exercilio evacuare a sanctorum scilicetcultu, a pia patsionismeae memaria... ( L. III , c. 6 , n" 4. ) — Religiosus qui se intente et devote in sanctissima vila et pasaione Domini cxercet omnia utilia et necessaria

Ditce intelligere quid oras el cui exoras , et sic melios vinces cogitatioDes vagabundas.

In orationibas potius desiderare debes piam Dei misericordiam et gratiam, quant magnum sperare proemium, vel grandem postulare gloriam.

Ex nimia festinancia perditur devotfo; cave ergo importunitatem, et omnia fac cum attenta consideratione, et non ex consuetudine.

Dura aliquid grave aut contrarium corpori aut sensni too , tibi injungitur, cogita quod corpus non est tuum , nec sensus tuus tibi proprius, sed ejus in cujus obedientiam te tradidisti.

Quanto homo omnia bona sua, sive corporis sive animae fecerit communia in terris , tanto omnia aliorum bona sibi ernnt communia in coelis.

Fuge opéra curiosa , quibus honor appendet saecularis, vel de quibus

sibi abnndanter ibi inveniel; nec opus est ut extra Jesum aliquid melius quaerat. ( L. I , c. , n° 6. ) — Si nescis speculari alta et coelestia , requiesce in passione Christi , et in sacris ejus vulneribus libenter habita. ( L. II, c. 1 , n° 4; vid. etiam 1. III, c. 19, n» 19.)

Dises exteriora contemnere et ad interiora te dare, et videbis regnum Dei in te venire. ( L. II , c. 1 , n» 1.)

Quod veruin solatium in solo Deo est quaerendum. (L. III, c. 16.) — Ad coelestia totum desiderium meum suspende, ut gustata snavitate supernae felicitatis, pigeât de terrenis cogitare. (L. III , c. 35, n° 9.)

Cave ergo ne nimium innitaris desiderio praeconcepto, me non consulto ; ne forte postea poeniteat aut displiceat , quod primo plaçait , et quasi pro meliore zelasti. Non enim omnis affectio quae videtur bona statim est sequenda... expedit interdam refroenatione uti etiam in bonis studiis et desideriis , ne per importunitatem , mentis distractionem incurvas. ( L. III , c. 11 , n“ 2. )

Putas tu quod semper babebis pro tua voluntate consolationes spitrituales? Sancti mei non semper babuerunt taies, sed inultas gravitâtes et tentationes varias , magnasque desolationes. (L. Ill, c. 35, n° 3.)

O quam humiliter et abjecte mihi de meipso sentiendum est;

rane potes gloriari , sed opéra ago humilia, quibus sensos superbus deprimitur, et proemium bumilitatis acqniritur.

111. Mhil sic extinguit vitia carnalia sicut fervens Scripturanim studinm , continua solitudo, et frequens silentium.

Assnesce et coge te ipsum in cella manere ; nnnc legere , nnnc orare , nunc in spiritualibus deliciis te exercere , donec libi cella duleescat , et placeat solitudo.

Fuge ergo ad cellam sicut ad amicam , quia ibi a turbine negotiorum saecularium eris securos , et a multis vitiis alienus.

Numquam potest aliquis venire ad veram humilitatem , nisi contemnatur ab aliis, et tamquam vilis ad nihilum utile reputetur.

Keliut esset homini conculcari pedibus , quam laudibus indebitis foveri aliorum.

Omnia exercitia et studia sua homo ad hoc debet dirigere ut passiones suas et defectus discat superare , et aensualilatem tubjicerc rationi; quia alias parum proflcit et scroper vitiis et passionibus subditus permanebit.

quam nihili pendendum , si quid boni videar habere! ( L. HI, c. 14, n» 3.)

In silentioetquiete proBcit anima devota, et discit abscondila Scripturarum ( L. I , c. 20 , n° 6. )

Cella eontinucUa dulceecit et male custodita taedinm générât et vilescit. ( L. I , c. 20 , n« 5. ) — Pete secreium tibi; ama solus habitare tecum, nullius require con&bulationem ; sed magis ad Deum devotam effunde precem.( L. III, c. S, n” 1.)

Fili , noli esse curiosus , nec vacuas gerere sollicitudines. Quid hoc vel illud ad te? Tu me sequere ; quid enim ad te ut ille sit talis vel talis , aut iste sic et sic agit vel loquitur? Tu non indiges respondere pro aliis , sed pro te ipso ratlonem reddis. ( L. 111 , c. 2 , n° 1. )

Saepe meliores in aestimatione hominum gravins periclitati sont propter suam nimiam conlidentiam. ( L. I , c. 20 , n» 4. ) — Melius est tibi minus habere ( scientiae ) quam multum unde possessuperbire.

(L. lll,c. 7, n«3.)

Perfecta Victoria est de semetipso triumpbare. Qui enim seroetipsum subjectum tenet , ut sensualitas rationi , et ratio in cunctis obediat mibi , hic vere est Victor soi et dominus mundi. ( L. III, e. 53 , n° 2. ) Sequentes suam sensualitatem, maculant conscientiam et perdant Dei gratiam. (L. I, c. 1.) — Ibi homo plus proflcit et gratiam meretur ampliorem , ubi magis seip-

Dum aliquid boni facis, caute' respice ut fiat pure , propter Dominum , et non propter proprium commodum , aut inanis gloriae ventum.

lu omnibus exercitiis tuis, non tuum sed Dei quaeras bonorem , et proximi utilitatem, et sic veram a Domino recipies mercedem.

IV. Semper debes niti. quaerere communia, quia si teipsum quaerere incipis in roinimis , cito pirolaberis ad majora.

Quidquid est pro communi bono sollicite custodire debemus, sicut sacra vasa altaris , et libri sacrae Scripturae; qui utique cuslodiendi sunt sicut yerissimus ecclesiae thésaurus.

Quicumque in una domo habitant, unum sentire , et unum propositum in Domino debent tenere , et semper ad conformitatem morum et unitatem seusuum , sine omni singularitate , cum simplici obedientia tendere.

Tune yere in unum habitamus , si unum volumus , unum sapimus , et unius moris habitamus in domo.

Ibi est pax ; ibi spiritualis profectus et optima dispositio domus , ubi omnes in fervore spiritus, nituntur esse unanimes , et humilitati Christi se in omnibus conformare.

Vae homini illi qui in communitaie positus quaerit quod suumest, et non quod aliorum.

Vae illi qui in communitate murmurât, et communitati dissentit, yel aliquo modo sanctam commu-

sum yincit et in spiritu mortificat.

Fili, ego debeo esse fini^ tuus supremiis et ultimatus, si yere desidéras esse beatus. Ex hac intentione purificabitur affectus tuus , saepius ad seipsum et ad creaturas male incuryatus. Mam si teipsum in aliquo quaeris , statim in te deficis et arescis. ( L. III , c. 9 , n® 1 . )

Si nibil aliud quam Dei beneplacitum et proximi utilitatem intendis et quaeris, interna libertate perfrueris. ( L. Il , c. 4 , n® i. )

Qui quaerit habere priyata , amittit communia, ( L. III , c. i3,n® 1. ) — Ibi ( in coelo ) yoluntas tua , una semper mecum , nihil cupiet extraneum yel priyatum. ( L. III, c. 49 , n® 6. )

Bene facit qui commumïatt magis quam suae yoluntati servit. (L. I, c. 15.)

Oportet... securim ad radicem ponere ut eyellas et desiruas occultam inordinatam inclinationem ad teipsum, et ad omne privatum et materiale bonum... Qui autem libéré mecum ambulare desiderat, necesse

nitatem perturbât ! Melius fuisset ei si natus non fuisset bomo ille, quia nisi se emendaverit non babebit partein cum electis Dei , nec inter sanctos sors illius erit.

In Omni igitur opéré suo et moribus suis studeat se quilibet corn* munitati conformare in legendoj cantando, comedcndo, jejunando, sive dormiendo, et non sit singularis férus ( fera ? ) sanctam communitatem sua singularitate depascens.

Nihil tam paciflcum reddit bominem , quam quod nibil extra com> munitatem possideat , nec aliquid ex proprio sensu facere praesumat>sed totum cum consilio bonorum. Et semper credat esse salubrius quod alius consulit , quam quod proprius sensus suadet.

Tune diabolus in veritate fugit a nobis, quando perspexerit nos bu* miles et unicordes, quia ipse est pater superbiae et discordiae; et idcirco debet serviis Dei mulUim niti pro pace et concordia habenda cum fratribus suis» quia angeli ni> bil plus diligunt et libentius vident in nobiSf quam quod sumus invi* cem pacifici et concordes.

Servus Dei quantum cumque potest V debet niti quod cor suum aver> tat a creaturis et concupiscentiis terrenis. Et quanto plus in illis profecerit , lanlo magis crescit ejus appelitus ad araorem Dei.

est ut... nulli creaturae privato amore concupiscenter inhaereat.

(L. III, c. 53, n“ 3.)

Nunquam sis ex toto otiosus, sed aut legens , aut scribens , aut orans , aut meditans, aut aliquid utilitatis pro communi laborans.

( L. I, c. 19, n® ii. ) — Si pietatH causa, aut fratemae utilitatis pro* posito quandoque consuetum omittitur exercitium, facile postea po* terit recuperari. (L. I , c. 19, n®3.) — Quae communia non sunt, non sunt foris ostendenda... cavendum ne piger sis ad communia et ad «tn* gularia promptior... ( Ibid., n® 5. )

Qui non libenter et sponte superiori se subdit, signum est, quod caro sua needum perfecte sibi obedit; sed saepe recalcitrat et remurraurat Disce ergo celeriter superiori te submittere, si carnem propriam optas subjugare. (L. III, c. 13, n® 1. )

Non me supplantet diabolus et astutia ejus! (L.lll, c. 26, n® 3.)

Totum et maximum impediroentum est quia non sumus a passionibus et concupiscentiis liberi ; nec perfectam sanctorum viam conamur ingredi. ( L. 1 , c. 11, n® 3. ) — Beatiis ille bomo qui propter te ,

Quidquid boni servus Cbristi fadt, nunquamsit secunts; sed timeal semper ne forte reprobas inveniatur coram Deo. Bealus enim bomo qui semper est pavidus, qaoniam nesdt bomo anodio vel amore dignus sit.

Servus Cbristi breviter et submissa voce loqui debet, et cavere loqui ubi non 'debet, quia raro loquitur bomo quin postea poenitet de aliquo ve>*6o incauto.

V. Parum prodest multum studere et vitam non corrigere , nec mores componere. Quid prodest in multis probcere doctrinis, et divinis carere virtulibus? Non enim auditores legis, ut ait aposlolus, sed factores justificabuntur. Diabolus enim multa mysteria Scriptiirarum novit ; nihil tamen propter boc in virlutibus proficit, sed magis in malitia obstinatus indurescit.

Melius e$t igitur modicnm spiritus quam multa scientia sine devotione ;

Domine, natarae vim facit et concupiscentias carnis, fervore spiritus crucifigit! ( L. Ili , c. 48 , n° 0. )

Quod amanti sapit Deus super omnia et in omnibus. ( L. III, c. 35. )

Fili nunquam tecurus es in bac vita, sed quoad vixeris, semper arma spiritualia erunt necessaria.

Inter bostes versaris, et a dextris et a sinistris impugnaris. ( L. III , C.-33, n» 1.)

Huiti multa loquuntur , et ideo parva fides est adbibenda... Tu babe Deum prae oculis, et noli contendere verbii quaerulosis. ( L. III , c. 36. )

Quid prodest tibi alla de Trinitate disputare, si careas bumilitate unde displiceas Trinitati ? ( L. I , c. I.) — Postpone terrenam sapientiam, omnem bumanam et propriam complacentlam. Dixi viliora tibi emenda pro preciosis et al lis et rebus bumanis, nam valde vilis et parva ac poene oblIWoni tradita videtur vera coelestis sapientia, non sapiens alla de te , nec magniflcari quaerens in terra , quam muiti ore tenus praedicant, sed vita longe dissentiunt; ipsa tamen est preciosa margaritaa multis abscondita.(L. III, c. 33, n* 3. ) — Stude mortiflcationi vitiorum, quia bocamplius tibi prodest, quam notitia multarum difficilium quaestionum... Vae eis qui multa curiosa ab bominibus inquirnnt et dévia mihi serviendi parum curant!

(L. III, c. 43.) — MuItl devotionem perdiderunt dum altiora scrutari voluçrnnt. (L. IV, c. 18, n<* 3.)

Vere alla verba non faciunt sanctum et justum , sed virluosa

nam pulchrorum t>erhorum valde levis est emptto , sed operum bonorum diffîcilis invenlto.

Quidquid fecerit homo, si non senserit se inde meliorem et humiiiorem, nihil se sciât lucratum.

Semper enim devottis horao niti débet , ut verbis suis aedificet audientes, quia nihil placabilius Deo, quam laborare pro animabus convertendis, Christi sanguine redempUs. Si* eut enim eloquia bona malos mores corrigunt, ila etiam colloquia prava bonos mores corrumpunt.

Idcirco quilibet devotus loqui débet cum magna prudentia, et discre-' tione non parva ; ita ut omnes sermones suos disponat in judiefo , et omnia verba sua proférât in numéro, pondéré et mensura , ne forte supereffluat, et incaule quid loquatur.

Ex imprudenlia verborum veniunt perturbaliones , scandala , oblocutiones j exprobraiiones , et alla mala quorum non est numerus.

Idcirco servus Christi caute providere debet,quid sit loquendum, quare , ubi , quomodo et quando « ne forte Deum offendat et proximum scandaliset. Non enim leve est in quo olTenditur Deus , et scandalisatur proximus.

Quum duo vel plures colloquuntur, quivis respiciat quod non ad inutilia et frivola sermo procédât; et si conligerit, debet hoc aller!

absque omni verecundia dicere hu-

ylta efficit Deo carum ; opta magis sentire compunctlonem , quem scire ejus deGnitionem. ( L. 1 , c. 1 , n** 3.) — Melius est y saipere modicum cum humilitate et parva intelligentta « quam roagni scientiarum thesauri cum vana complacentta. ( L. III , c. 7 , n® 3. )

Quid est homo indc melior , quia reputatur ab homine major?

(L. III, c. 50, n« 8.)

Potest quilibet devotus , omni die ad spirilualem Christi communionem accedere ( L. IV, c. 10, n<» 6.)

Omnis homo mendax, infinnus et labilis maxime in verbis.., Âb hnjusmodi fabulis et incautis hominibus protégé me, Domine, ne in manibus eorum incidam... O quam bonum et paciGcum de aliis silere...

Nec omni venio verborum circumferri ! ( L. III , c. 43 , n® 4 et 5. )

militer et caritative : Frater , non expedit nobis plus de talibus loqui ; eamus ad cellam ^ et faciamus aliquid quod melius nobis est et utilius.

Nunquam servus Dei debet esse otiosus , sed semper bona occupatione implicitus, et omnes affectiones et operationes suas debet dirigere ad honorera Dei , et tatem proximi.

Quara vis pauperes sumus in vir> tutibus, et debUes, et magna non possemus facere , non ideo nosmetipsos desperando debemus dejicere , et parva quae possumus oraittere ; sed potius nosmetipsos corara Deo humiliare, et cogitando intra nos, dicere :^Licet magna facere non valeo , volo tamen istud parvum Deo offerre quod habeo. Maria enim Virgo , pro Christo obtulit par turturura , quia pauperriraa non babuit agnum, et ego hoc opusculum meura offero Deo quamvis sit parvum ; et sic faclendo quod nostra pau perlas non babet, virtus hurailitalis iraplebit.

Prae omnibus bonis actibus , deberaus iinusquisquc niti pro puritate cordis, et fantasticas imaginationes, et vanas dislracliones e corde expellere et bonas meditationes assuraere, quia ex iis surgit caritas oratio , devotio , et omnes caetcrae , virtutes roborantes.

Optans in humilitate proûcere, saepe debet sibi ipsi dura et despecta proponere, et seipsum arguere, judicare et condemnare, et

Nunquam sis ex toto otiosus , sed aut legens , aut scribens , aut orans, aut aliquid uUlitatis pro communi laborans. (L. I, c. 19, n“ 4.)

Confitebor adversum me injustitiam meam ; confitebor tibi , Domine , infirmilatem meam... Vide ergo. Domine, humilitatem meam et fragilitatem tibi undique notam.

Miserere, et eripe me de luto, ut non infigar , ne permaneam dejectus usquequaque. ( L. III , c. 20. )

Nihil apud Deum , quantumlibel parvum , pro Deo tamen passum , poterit sine merilo transire.

( L. III , c. 19 , n« 3. )

Non ergo te coniurbent alienae phantasîae de quacumque materia ingestae... Illas enim invite magis pateris quam agis ; et quamdiu displicent et reniteris, meritum est et non perdilio. (L. III, c. 6, n® 3.) — Et hinc nota mihi fit infirmiias mea, quia mullo facilius irruunt abominandae semper phantasîae quam discedunt. ( L. III , c. 20 , n® 2.) — Clarifica me, Jesu bone, claritate interni luminis... cohibe evagaliones multas et vim facientes elide tentationes... expugna malas bestias, conçu piscentias dico illece-

secretis cogitationibus suam yilitalem coDsiderare » ul advenienle humiliaiione^ scîat conlemplum patienter perferre.

Expliciunt exhortamenta domini Florentii , quondam prior (?) domus clericorum in Daventria.

brosas. ( L. IH, c. 23, n® 8. )— • Tune déficient omnes vanae phantasiact conturbationes iniquae et curae superfiiiae. ( L. 111 , c. 37 , n® 3. ) — Emitte sagittas tuas et con * turbenlur omnes phantasiae inimici.

(L. III, c. 48, n® S. ) — cilo abjicere et conlemnere phantasmata vitiorum. (Ibid.) — Non est quidquam curandum de versutiis et phantasiis illius ( diaboli ) , quamtumlibet turpibus et borridis , sed cuncta phantasmata in caput ejus suntretorquenda. (L. IV, c. 10, n® 2.)

INCIPIUNT CAPITULA SECUNDl LIBRI DE IMITATIONE JESU-CHRISTI.

De exercitio compunctionis , ut guis a Deo purgetur. /.

De excitcUione spei , ne quis desperet. IL

De uberiori occasione spei venîae et beneficiis coüatis. III.

Quid faciendum sit post hujusmodi spem et compunctionis stimu^ Iwn ? IF.

De uberiori profectu in divino amore et dulcedine spirituali. F.

Quomodo quis se exercere debeat ante divinorum celebrationem. FI.

Quomodo post celebrationem se habeat homo. FIL

Quae sit causa > quod tam pauci proficiant in religione. FUI.

De remediis contra negligentias privatas. IX.

QueUiter resistendum sit diabolo et tentamentis ejus circa pracmissa. X.

Compendiose recolligcns quasdam doctrinas circa materiam praedictam, XL