‹ Recherches historiques sur l'Assemblée du clergé de France de 1682 (volume 2)Chapitre 153 sur 174 · CHAPITRE DIXIÈME · texte numérisé non relu

CHAPITRE DIXIÈME

ment déGnilif que le Sainl-Siége se réservait de prononcer sur la question. Quant à l’édit de mars, il demandait et le Hoi lui en avait déjà plusieurs fois promis l’abrogation*.

On agita dans le conseil du Roi si l’on permettrait aux évêques qui n’avaient pas été de l’Assemblée, de solliciter

* Bibl. imp. Ms. Renaudot, Mélanges X : • Oratio habita in Coosistorio, die nono januarii

« Yenerabilcs Fratres, jam diu est qnod pinrimas Oorentissimi regni occlesias pa^toribus viduatas intimo cordis affectu niiseramar; ex quo xero divins bonitati placuit ad præcclsum hoc apostolici muneris culmon et ad sollicitudinem omnium Ecclesiarum humilitatem nostram vocare, déplorabili sane tôt animai um pcriculo consulere dies noctcsque assidue cogitavimus. Tandem euro, pro gravissime rorum ac temporum difficultate, non alia æquior hactenus occurrerit ratio huic necessitati prospiciendi, de communiuni Fialcrnitatum vestrarum consilio, in eam sententiam ivimus, ut ex eonim numéro quos nobis in Christo carissimus Blius noster Ludovicus, Francoruin Rex Christianissimus, nominavit, illos duntaxat qui satis notis (Tcri gallicani comitiis, anno 1682 habilis, non interfuere, nec inibi gcsiis merito ab bac Sancta Sede reprobatis uMatenus assensere, quosque non modo al) ea labe immunes sed et alioquin idoneos legitimis documentis fore constiterit, ad Ecclcsiæ regimen admitteremus.

« At vero, cum corum aliqui iis ccclesüs præficiendi erunt, quibus ipsius Kcgaliœ onus non ita quidem injunctum fuit, ne ulla unquam ex hac nostra nominalorum admissione suspicio oriri possil probatæ a nobis seii dissimulnlæ saltem ejusdem Hegaliæ servitutis, iis omnibus qui præfatis Gcriesiis, quæ hujusmodi oncri obnoxûe vere non sunt, præticienlur, pro commissi nobis pastoralis ofTicii debito, nostræ non minus quam illorum con6ci<>ntiai consnlentes, serio injungimus ut, inemores sanctissimi oecumenici concilii Lugdunensis, pœnanunqiic ab co inflictarum, ipsi Regaliæ nuUalemis consentiantt sed ab iis omnibus abstineant, undo iliius usus qiioquo modo admissus videri possit, donec plenius gravissima hac de re judiciuni ad Aposlolicani Sedem pertinens, cl légitima insuper nonnuliorum appcdlationc dclatum, quod nobis integrum reservamus, suo lemporc, si opus fueril, proferalur.

■ (jæterum, de exiniia ejusdem Chrislianissimi Regis pietate filialiqiic in hanc Sanctam Sedem obscr\anlia, contidimus ipsum omnino facturum ut, quemadmodum pluries sperarc nos ferit, regium cdiclum, quo in prse~ fatis comitiis édita de poteslate ecclcsiastica Declaratio firmatur, vi~ ribus et effectu vacuum, reipsa vaculm hadbat, nostræque erga Majesta-

RÉTRACTATION

les l)iilles que le Pape était prêt à leur donner. Celte proposition rencontra la plus vive résistance, comme le prouvent les pièces suivantes où se découvre à nu la politique des gallicans :

Page 1