XXXIV
V • Hi aunt , mquit , errores in quibus ( Valdenses ) in- Cecti sunt corrupti et abominabiles la stndiis suis , non solum in uno fidei articulo et sacramenlo , sed in omnibus directe vel indirecte , sicut eg^ cognovi et inveni per mu)las. inqujsiUones etxConCessioqes eorum in jure tam imrl'eclorum qoam oredenitm^ ab ore eorum conscriptas, et. per multos testes contra eos reeseptos. , -v ''
■ -DioUHl omne mendaoium eese peeoatum , et- jura mentum aimiliter. Tatiien aliqui eorum dictant ^ ut ab ei* uudivi , titïïHUte tnerti» ab ei» qui non ewtf perfecti tieitum mentiri -.et jurare, \Ipti mentiuntur et petjur rant > nee eredunt hoa este peeeatum qUia et mendàcia tua doiit et tophiatnatibrut verborum exeueant et ohumbrant. ' 1
Ipsum tradit Heinerus , cap. V. Additque perfectos iiitur Valdenses mori potius-^iuain jurare paratos. Imper—
fcclos \ero jurare si cogereniur. Confer. l’ulicbdorf, cap^ 36. Ebrard, cap. lit. Ermengard, cap. 18. Mondain, lib. V , cap. 9 , § 1.
Item poimnt non eêse pœnam purgatoriam niti in prœseîUi , nec tuffragia Eceletiœ defunetit proficere , nec aligna guœ pro ei* fiant.
Idem scribunt Reinerus, PoUchdorf, cap. 2. Bernardu8 de Fontecalido, cap. 9. De hoc agil Monela, lib. iv, cap. 9 , § 2.
Item dieunt omne» bonoe este sacerdotes , et tantum poste gitemlibet bottum in abtoluttotie peccatorum , tient nos ponimut Papam poste Absohitiones et ex-
communie ationes Eocletice contemnunt , guia soins Dent est , ut dieunt , gui potest excommunicare.
Idhabenteliam Reinerus, Polichdorf, cap. 32. Ebrard, cap. 12. Monela, lib. v, cap. 6.
Item guidam magnus Magister et Legatus eoruni hanc dittinctionem mihi faciebat. Sunt, dicebat , gui non sunt ordinati a Deo vel ab hominibus , ut mali laid : alii ab hominibus ut inali sacerdotes nostrt { alii a Deo , etti non ab hominibus , ut boni laid gus servant mandata Dd, gui possunt ligare et solvere , et eontecrare et ordinare , si piro feront verba Dei ad hoc statuta. Quidam autem ^ ut dicebat , de eit discemunt de texu dieentes : guod ordo reguirit texum virilem : alii non fadunt differentiam , guia mnlier d bona est , possit exercere ofjidum sacerdotis, Vidi haeretieam guœ combusta fuit, guœ super arcam ad modum altaris privati conseerare te credebat et attentabat.
Similia leges apud Rein. , Polichdorf, aliosque. Confer. Monetam , lib. v , cap. 1 , § 4- Dérident indulgentias Papœ et absolutiones et cia • set Eceletiœ , dedicationes et conseetationes ecclesia-
Di.
rum et altarium ; vocmitee fetta kipidum. Item dieufit Qnmem terrain œquuliter a De« eomeeratam et benedietam : Ccemetetia çhrûHaua contemtmnt et eccleeidt.
Hæcquoque sunt apud Rein, et Monelam, lib. v, c. 8.
Item diount t/uod peccant omneejitàieium veljuetitiam eangudnù exeifuente» et homicidat reputant et perditee qui pugnandiun prœdieant adverm» Sarra eettos fiel Albiyeiue* , et Sarraceno» infernales quas voeant dcemones.
Reinerus habct , cap. 5 quod Papa apnd eos et omnes Ëpitoopi sint homicidæ propter bellnm. Fuse ]ioc argumentum prosequitiir Moneta , lib. t , cap. 18.
> -Item dimmt quod sufficit ad salutem soit Deo et nmi homini confiteri , et quod exteriores pœnitenticB non sunt neeessariœ ad salutem, sed quando pœnitet , quicunique peccator , quantumcumque magna et malta peccata coinmiaerit , si moritur statim evolat.
Item dieunt quod nos tri clerici et sacerdotes qui habent divitias et possessiones sunt filii diaboli et perdstionis , et quod peccant qui dant eis décimas vel obla • tiones et dieunt quod est quasi impinquare lardum.
Fusius hoc commemorat Reineiais scribens eos doenisse décimas non esse soWendas , si quideni Ecclésiæ primai tivæ noa solvebantur : clericos et claustrales possessioiies et præbendas non debere habere , nec Episcopos et abbates jura regalia : terram et popolum non esse in partes dividendum : matum esse dotare Ecclesias et Claustra : non esse condenda Ëcclesiis testamenta : nullum Eo clesiæ censualem fieri debere: clericos omnes deberenianibusoperarimoreApostolwum. VideeliàmPolich., cap. 1 . Elirard , cap. 10. Moneta , lib. v cap, 8 , per tolum.
Item ipsi irrident eos qui luminariaaffèrunt sanetis ad illuminandas- ecclesias. Item iirident cantus
EovUuim et offioium ditmium, tüeenteg ^uod iUi vithntur Deum irridere ywt et eeuitant quœ dùntnf , quati lum aliter inteUiyeret , met cantaretur , vel cantemdo peteretur ah eo. ■
Quod ad csercmonias et ritus Ecclesûe pertinet eos omoes explaudebant et subsannabaiit. Nam altarb ex Rei» nero , eorumque consecratiosea , aacram suppellectilem, gaccrdutalia iuduiueula, luniinuria, tliurilicalioaea, aiiuani beiiedicUiiii cætcrüsque sacros ritus irridebaïu. Coufer. l'tiaiu Püliclidorf, cap. 22, 23 go<|. Umiarduiii Funtiscalidi^ cap. 12. Ëniiengard , cap. 8 et 0. Mone- Uini vero, lib. v , cap. 1 et 8. • ru
Item dicunt mUlam esse sanctitatem niei in bonu humilie vel muliere. '
Item dicuiit rumcutam Ecclesiam Bahylon meretricem de qua leÿitur .'Ipocal. 17.
Item spectant cælera quæ apud Rcincruui in Roinanani Ecclesiam efTiisc voinebaul ; eain niiniriiin sub Syl- Ycstro defeciaso : Kuniaiiam aedem eaac erroruiu dniiiiinii luagiatram : Papain eaae errurum omnium caput Prælatoa vero Scribaa et Phariaæoa : aectam Valdensiuni csa<! Eccleaiam Otriali , apud quant, auiaiu ail duclrina Evaiigelica : aoloa Valdenaea esse pauimrea spirilu, et qui peraeculiouem propler juatiliam patiuntur , et aimilia de quibua Moneta , lil>. :v , cap. 1,2,3.
, Item irrisibiUt dietmt qui faciunt (esta sum-lorum , et qued eum ■peccant qui hveis lahorant , nisi forte propter seanditlum bomiinttnj ■
Non aulum feala aanclorum , swi invocalionem imptH gnal>ant, reliqniaa, canoniaatiortea conlemnebant : miraoulia adooruniaepulcra pereomm mérita a Deopatralia, iidem onmem alirogidtant. Ex Rein., Poliebd., cap. 16 et 20.'Enncnffard, cap. 10, et Moneta, lib. v, cap. Set lOÎ
ü ^ ’ cnii uy
Item non peccare dictait eot tjw jçjunia itatuta tolrunt quacumqvc die, et qui ibi came» eomeduntj, iii»i forte propfer quorumdam »canda/um ; sed in privato ett ci» licitum , ut dicunt , quacumque die comcdere , vtl libicumque noti etse kominihu» »eanda/wn.
Item obedieutiam rotnante Eccleniœ non, evacnofut.
Item tolum Deum adorandwn putant omni ÿenere adorationi* , et dicunt peccare eo» qui earnem vel illud quod no» erediniu» .Corpu» Chri»ti adorant, vel tancto» ulio» a Deo vel eoritm imagine».
IdconririuanlRein., Pülichd.,cap. 33. £l>rard, cap. 17.
Item iu matrimonio carnali dicunt quod ujoor potcxt a vira recedere , eo invita , et « eonverso , et »equi eorum eocietatem , vel viam eontinentite.
, Apud lleinerum id ununi aflirniant peccare conjugcs, si absque spe prolis conveniaol. His vero omnibus addendum csi ex Rüinero , Valdenscs solum,scripluræ textum récépissé , Traditiones , Consilin, Pontificum décréta nibil fuisse, id vulgo obtrudenlcs doctrinam Christi et Apostolorum sine slatutis Ecclesiœ sullicere ad suliiteni.*
Ricchini , Diteert. teeunda, cap. ni , de Valdeneibu», inlibro» Moneta. ‘ ,i
i. '‘Cl . MIC
« Enim vero Valdenscs isti ex sacerdouun a.varilià omnem sui erroris occasioncm ^upantes illis minim^e parendiim esse prædicaut,.nc sumn^o ponlifici qpideip. Quippe qui eo quod mali siuit , uec ApoaJLolonpp.yitatn imitaulur nuUam habeant à Oeo .auibovitatem , neqpeeot illis sacrosancta catliolica çonstel. Ecclesia., El proiiiflè , decrelisve , .et mandatis astriogj
by CoogI
se ueguDi. Indè lit, ut neque censuniui ecclesiasticam meiiiant , neqae prælatoruin et sacerdotuni ' autho-' riluli ti-ibuaiil quic-quani. Qui snne errer, præterqiiam «|uu(l eus in sunuiiain (ut ipsi prædicant), libertatem asserit , nuiltis ras tune publieis , tune privatis pcrsonalibus realibus(|ue absolrit oueribus. Siquideiii ncqnc décimas, iie(|ue primitias ecclesiasticis viris deberi dicunt, et üb id iiüDiiisi coacti suivant, net]ue pariter ad renr sacraiii , aut ad religionis cultuni conrerunt. Non enim tuutuin ratioiie, quud lios sacerdutii aulhoritatc fuiigi negant,v erum etiain quia liæc supcrstitiosa esse aflirmant et ad extur(|ii(mdas ab iniperitis pecunias , a psendo (ut ipsi appellant), sacerdotil)us adinventa , sieuli et indulgentias , et ecclesiarum conseerationes , cæterasque sacerdoiales benedietiones. Sanetorum prætercà festivitatcs eodeni errore nun colunt (utpotè) quorum suffragio mortales nunindigeant, Christo omnibus adomniaabundè suflicieiite. Et ex consequenti , dùm bis diebus (qui ad ilium lionoremabEoclesiàsuntconsecrati), lidelesabonini opéré abstinent , hi ex operibus suis quæstum faciunl , et dùm illi indictis ab eâdem Ecclesiù jejuuiis cor|X)ra aflligunt, hi maxime inglutiunt, et denique nullà lege humanà se astringi prædicant , (juà potissinium ratione matrimonia libéré in omni gradu contrahi possc aflirmant , uno ant altero ad summum cxccptTs quasi in reliquis prohibendis nullani pontilices liabuerint potestateiu. Neque aliô jærtinet, quùm impiissimc asserunt, quîdquid ad defunclorum animas purgatoriis pœnis expiandas impendilur, inane,perditum, superstiliosum esse, parique cupiditate liane (ut ipsi prædicant) f'abulam sacerdotibus fuisse confectam. Sed et dimittendorum peccatoruiii nullam sacerdutes nustros potestatem habere aperlè prolestantur, et proindè neque iliis confitenduui esse aOir-
mant, neque sacranienia retiqua ab his auscipienda , neque conslilutionein Ecclesiæ, quæ ad «acrainenlaleni confesaiuncm , sacramque communioncm sioffulo (fuoque anno aslringimur ipsi recipiunt , eoque parte {jravi , ac lualeviveutibus fastidiosüi scrvitute , et indicendæ à sacerdoticua pœnitenliæ laborioao, ac diapeiidioau onere ae cxiniunl. Vide ergo quot anaia seclani banc dialtolua l'etineat, quoique indnlcat et ingérai venenis, blandintentiaqiie quæ niniiruui ejua el introdiicendæ , et conaervandæ, ai non totalia, potiaairaa aaltem fuit cauaa. •
R. P. Claudii Seyaa. Archiep. Taiir. advcraiia errorea Cl aectani Valdena.
• Hæc fuit prima bæreaia eorum, contemptua eccleaiaaticæ poteataiia. Ex hoc Iraditi Salanæ præcipitati auntab ipao in errorea innumeroa, et antiquorum hæreticorum errorea auia adinvenlionibuamiacucrunt. Quiaejecti sunt de Ecclesià calholicà , ac aoloa eaae Eccleaiam Chriati et Chriati diacipuloa allirmant. Dicunt ae Apoatolorum aucceaaorea , et habere auctoritatem apoatolicam , et clavea ligandi et aolvendi. Romanam Eccleaiam dicunt eaae meretricem Babylon, et omnea ei obedientea damnari. Omiiea Qericoa, et eia obedientea à tempore B. Sylveatri Papæ dicunt eaae damnatoa : nulla miracula dicunt eaae vera quæ iiuut in Eccleaiâ , quia nullus ipaorum aliquando miracula fecit. Omnia atatuta Eccleaiæ poat Aacenaioiieni Chriati dicunt non eaae aervanda , nec alicujua eaae vaioria. Feata, feriarum jejunia , ordinea, benedictionea , officia Eccleaiæ , et aimilia reapuunt omninù , et Eccleaiaa conaecrataa et cœmeteria : omnia taliabiaaphejnant, et dicunt ea pro avaritia aolura a dérida inatituta,
ut ea ad siiuni quæsuiai rcducant, et à subditis hac occaüioue, pncnniuin et oblalioues evquiruot. Dicunt lune lioniinoin primo baplizari verè cum in corum hæregim fuerit inductug. Quidam autoni dicunt Itapliginum non valere parvulig, quia nnnquàm actuaiiler poggunt credtTP. Confirmationig gaenunentuni regpuunt, ged mafjigtri eoriini imponunt inamig digeipulig vice iliiug sacrainenti. Epigeopog, etclericog, et rciqjiogos dicunt egge Scribag , et Pharigæog Apostolurumpergeculoreg. Corpus Christi et ganf^uinem non credunl verè esse, sed laïuùm panem benetlicluin , qui in ii^rurà quâdam dicitur corpus Clirigli sicut dicitur : petra autemerat Chrittus, etsiniilc. Hoc aulein (|uidani dicunt tantùni per bonos iieri, aliiautemper onines qui verbaconsecrationisscium. Hoc cùni in conveniiculis suis célébrant recitantes verba ilia Evangelii in inensà siià , et sibi imituo participantes sicut incœnà Christi, dicunt, quod pcccator sacerdos noupossit aiiquem solvcrc et ligarc, cùni ipso sit ligatus peccato, et qiiilibet bonus et scieus laicus posait aliuni absoivcre, et pœnitentiam iniponerc. Unctioneni cstremain respuunt, dicentes polius fore maledicliones , quant sacranientuni. Mairinioniuni dicunt fornicationem juratani, nisicontinenter vivant : quaslibet alias iminunditias ntagis licitas dicunt quàni copulant conjugaleni. Continentiani laudant, sed ureniclibidine,conccdunt ei satislieridebere quocunique modo lurpi, exponentes illud apostolicum , meliut eut uubere quàm uri , quod nielius sit quolibet actu turpi libidiiii satisfacerc , quàm inlus in corde tentari : sed hoc valdè tenent occuUuni ne vilescant. Si aliqua honcsfa , quæ casla putaïur , peperit pnernm , occultant et tradunt euiii alibi alendiiin , ne prodaiur. Dieunt illicitum esse onine juramentum , indè verô et peccafum niortale. Sed tanien dispensant, nisi jnret qtiis
r C^i jo^li
pro evadenda corporis morte , vel ne alios prodat vel seerêlum revelet jwrfidiai auæ. Dicunt esse crimcn inexpiabile et peccalum in SpiriUim sanctum prodere hæreticum. Dicunt etiam quod non licet occidere nialeficos per jiidiciiiin sæcularc. Quidem qiiùdani superstitione asaerunl , quod animalia et brûla non liceat occidere, ut pisces et hiijusniodi. Cùm autem volunt talia manducare , suspendunl ea «uper ignem et fumum donec per se moriaiilur. Puliccs et alia animalia excutiunl contra ignem, vel veslem ipsam intingiint in aquâ calidà, et tune ea nolunt occidiasc, sed dicnnt per 8C ea morliia egge. lia ticlas habent congeientiaa in allia auia obaei'vantiia aicui in hoc poterit æatimari, quia veritatem deaerentea falaia ligmenlia ae illudunt. Dicunt non eaac purgatoriuro, aed onmea morientes statim trauaire in cœlum vel in infernum. Suffragia pro defunctia ab Eccleaià facta aaaeruiu non prodeaae , cùm in cœlo non indigeant et in inferno exiatenles nuliatenua adjuventur. Undè dicunt, quod oblationea pro defunctia factæ proaunt clericia, qni comedunt, non animabus quæ hia non utunlur. Dicunt etiam quod aancti in cœlo non audiunt orationea fidelium, nec vencralionea quibuaeoa veneramur. Allendunt arguculca, quod cum corpora aanctorum hic niortem jacent, et apiritu lune remoti aunt à nobia in cœlo , nullo modo valcanl orationea noatraa audilu percipere vel viau. Dicunt quoque aanctoa non orare pro nobia ^l ideo non oporleat noa implorare auffragia eorum quod abaorpti gaudiocœleati, nobia non poaaiint intendere, necaliquid aliud curare , undè dérident aolemnitates , quaa in aanctorum veneratione celebramua , et alia quibua eoa veneramur, vel honoramus. In diebua fealivis , ubi caulè poaaunt , operantur argiientea , quod cùm operari bonum si( , bona in die festo agere non ait maliim. In quadrage-
Di
xinià, et in die jejuiiiurum Ecclesiæ non jejunant, sed cames cumeduiil , uhi audent, dicenles quod Deus non delcctaïur in alllictionibug amieoruni suorum , cùiii sine his|x>tens sil eos salvare. Quidam autem hæretici aflligunt se jejuniis et vigiliis, et liiijusiiiodi , quia sine talibus non possuut apud simplices nonien sibi sanctitatis acquin;re, nec dccipere simnlationis ligmento. Vêtus Testamentum non habent vel respuunt, et sc defendunt, dicentes, quod superveniente Evangelio votera omnia transierunl. Sic et verba Augustini , Hieronymi , Gregorii, Auibrosii, Juannis Cbrvsostouii , Isidori et auctoritates ex libris eoruni truucatas deccrpuut, ut p<T hæc fignienta sua indè approbent, vei nobis résistant, vel simplices faciliiis seducant puichris sanctorum sententiis sacrilegam doclrinam colorantes, lilas autem sanctorum sententias (]uas sibi vident esse contrarias , quibuserror suus destruitur tacitè prætcrmittunl, dociles inter aliquos (complices , et facundos docent verba Evaugelii , et dicta Apostolorum et sanctorum in vulgari linguà corde lirmare, ut sciant et alios inforniare, et fideies illis esse, et sectam suant puichris sanctorum verbis polire , ut putant , salubria, quæ persuadent; et sic per diilccs sermoncs et bcnedictiones seducunt corda innocentium , non solùm viri sed et Teminæ apud cos docent, quia feminis magis patet accessus ad fominas pervertendas , ut per illas , et viros subvertant, sicut per Evam serpens illusit Adam.
Quæ $int tectœ tptorum.
• Duo sunt généra sectæ ipsorum. Quidam dicuntur perfecti, et hi propriè vocantur /*auvrss Faldemeêde Lyon , nec omnes ad banc formam assumunt . sed prius diu informantur, ut et alios sciant docere. Hi nibil pr»-
prima 4tcant «e babere , nec donios , nec possfiasrones ^ nec cerias niaosioues. Conjagas, si quas ante babuerunt; relinquuot. Hi dicuot se Âpostelorum successores et smi niagistri corum et confessores , et circumeant p^ temg visilando , et confirtnando discipulos io errore. His minislrant discipulis necessaria. In quocumque loco veniunt, insinuant sibi nmtuo, à Domino tanien Ulorum. Couveniunt ad eos plures in tuto loco , in laUbulis audir re cos et videre , et mittunt eis illuc optinia quoque cibi et potu8,el indicnnt collectas minoruni discipulis, pro sustentatione corunuleni pauperum et magistrorum suoruni , et studentiuin qui per se sumptus non habent , vel etiam ad alliciendos uliquos , quos cupiditas nununi trahit ad sectani eorum. , . V,
De habita ipiorum. Quomodo vadunt de loco 'àd " focum. ' "
« Vadunt etiam in diversis habilibus vcsüuiu isli eqratores , ne agnoscantur, et cum transeunt quandoque de domo in domum, aliquod onus deferunt in capite pakæ , vel vasis, et in obscur» vadunt, ne quis p«;rpeudat quid agant. : ^ >
Vbi mbrantur. ~ "
« Solcntctiamtalësmansioneshabero in locis, ubi habent sludia sua, vel célébrant convenlicuLa, quae circumquoque aliis sunt inacccssibiles , ne prodantur, nti à foveis subterrancis, vel aliter sequestratis. .
Ubi et -quando conveniunt.
• Noctibus autem maxime hujusniodi conventicnia fréquentant quando alii dormiunt, ut libenter niinisterîa iniquiiatis operejitur. Quod autem , ut dicilür, osculen-
. Vw ttUqui suU>8 et videani dialioliiBi , val . extinctis lo'» çerais pariter fornicentur, nou pulo istius esse sectâe, quia Catbari dicualur hoc Eacere, nec aliqna eoruin veracitar iatallexi quibus fideni adhiberem.
^ , j Dooent in verbis pnUiati^.
Docentenlm verbis coopertig loqui , ut pro veritale loqtii «tndeant Ibqui hiendacium : ut cum de uno requîrnntur , de alio aliqua respondeant , et sic auditores versute deindant, ubi thnent per confessionem veritatis errorem suam deprehendi. Ex eadem simulatione fréquentant nobisenni ecclesias , intersunt divinis , offerunt ad altare, percipiûnt sacramenta, confitentur sacerdotibus , jejunant jejunia Ecclesiæ , et festa colunt , et benedictiones sacerdotum inclinato capite susclpiant, cum hæc et omnia similia ecclesiasticæ institutionis irrideant , et profana judicent etdaninosa, sicui aliquando lupus pelle se contogit , ne lupus ab ovibus dignoscatur.
ttmUo p«rv»rt«ndi alio* *t modo doeendi.
• Oninc studium adhibent ut multos secum in errorem deducaut . Puelias parvellas docent Evangelium et Epistolas ut à pueritia consuescant errorem amplecti : et quæ ex his aliqua didicerunt omni conatn laborant , et alios docere ubienmque ravenerint, qui velint æquanimiter auscultarc. Ad sitnplices et rudes soient accedere maxime ad eos , qui non sunt fratribus prædicatoribus, et minoribus familiares, vel aliis fidei zelatoribus et ad loca quæ non frequentantur ab il\is‘: et primo per simulâtes sanctitatis mores antmos ipsorum ad ae iatentos reddaat. Seiade blandis alloquiis allioiuat in hune modum : videris nûbi, o bona fœnùoa, ad hoc disposita, nt si esset qui tibi viàm
Digilized by GoogI
Teritatig o«tenderet , magna corani Deo lerræ cito ngnoscer<*8, et Deum videres, et loquclam ejus audires, et ah ipso quæcumque posceres impenetrares , et par angciis , et suminis sanctis , in cœlo similis fieres. Corn ergo ilia stulla tantis promissionibus illecla cœperit verba eorum avide suscipere : quia etserpens Evain proniissione scientiæ, ctdivinæ similitudinis sublimitate seduxit, ut suis suasionibus eis acquiesceret : tune hæreticus incipit eam mulia docere de casiiiate et huniiliiate, et aliis virtuiibus et de cavendis vitiis , et verba Christi et Apostolornm, et aliorum sanctorum proponere , ut putei se ilia non hominem sed angelum de cœlo audire.
• Jnbet cain tune clam ista tenere , et nuiii oninino se prodere : quia thésaurus inventus debet abscondi ne prodalur, et sécréta coclestia non sunt passini, et indignis pandenda , ut ilia tanlo reverentins servet audita , quo se jam æsiimai a Doniino Deo ad tanta arcana percipienda singulariter pratelectam, vetne etiamipse hæreticus, vel ne ab aiiquo iliadissuadeatur , si sibi forte rcvelam, talem doctrinam aiierins recipere, quum ille non audet aperte docere. Tradit postea aliqnas drationes de B. Virgine, vel de aliis sanctis dicendas, ut experiatur quant sit docilis, et alliciat eam ad discendum. Cuutque sic diu probavit eam , .si velit esse Mabilis et secretum tenere , quod didicit , adjungii ei aliam doctrinam, vel doctorem qui posait seeretius , et sæpins cum ipsa morari snb prætextu alicttjns operis, vel allerius commercii , ut sic lenadds paiiiatim ei adstringatur. Narrant ci de aliis magistrîs suis j qtianta sancti sint passi, ut et Christuih VIdeat et audiat, et amptius eam in desidtïTîo adhæix>ntK sibi aeeendant, etmagis anthentiemnsit, ei, quod eam dd^ cnernnt et securius ei aperiant erroris sui doctrinam non ejiim faeile cniquara aporiunf sectam erroris sui, nisi pdSi-
Cr — -
quaiusecurisunt, quodcredateisinoninibusjtimeiuegqnod recedat ab eis, et prodat eos. Primo ergo docent, quales esse del)entChri8tidigcipuli , ex verbig Evangelii et Apogtülorum , dicenteg tantum esae illos Âpogtolorum suecegaoreg , qui eorum viuim gequuntur. £\ hoc arguendo infenint , quod Papa , et Epigcopi nostri , et clerici , qui divitiag gasculi habent, et ganctitatem Apogtolorum non imitantur , nec aint Ecclegiæ gubernatoreg , nec talibug dignelur Cbrigtug dilectam guam gpongam Ecclegiam committere, qui potiug progtituunt eam malig exemplig, et mulig operibug, quam virginem cagtam Chriato exhibeant cuatodiendo illam in ilia puritate , quam accepit ab ipgo, et ideo eig non eaae obedienduni. Dicunt etiam , quod immundug non poteat alium mundare , nec ligatug aliunt aolvere , nec reua poteat reo judiccm gibi iratum placare , nec qui in via perditionia ambulat poteat alio ducatum præbere. Dicunt eiiam quod per aatutiam 8uam, et potentiam guam clerici teuent laicoa sibiaubjectoa , ut dent eia decimaa , et oblationea , ut inde alantur, et luxurientur, et concubinaa, et parvuloa auoa paacant. Ideo autem clero detrahunt , ut , cum eoa exoaoa reddiderint , non credatur eig , nec obediatur.
• Quo facto , cum laid docere neaciant , ipai hærctici fiunt doctorea populi , ut omnea abducant poat ae. Ex occaaionc ergo perversitatig quorumdam clericorum , inducuut eoa in deleatatioaem omnium clericorum. Diaauadcnt ergo dari eia oblationea, décimas, et alia.aimilia , dic^entea , quod hæc , et alia tantum pro aua utilitate atatuerunt cauaa lucri omnia eccleaiaatica ordinaverunt instituta . Non aolum autem clericoa in judicio auo condemnant , aed et omnea eia obedientea , juxta illud : Si cacut cœeo ducatum prœstet amho infoveam cadunt. (^um aliqiien) aeduxcrint , l)landiuiitiir etiam hoc modo :
H«ilo prifno ad veram tucem veniiU , modo autem vorcB dotitrinœ i/wenisti , çut priut cuprum pro aura deceptus tenuisU, ethujusmodi. Finxerunl etîani quosdani rithmos , qaos vocant triginta gradua sancti Augu»tini , in quibua docent quaai virtutea aectari , et vitia déteatari , et callide inaerunt ritua auoa , et liæreæa , ut Dieliua allicianUir ad eaa dicendas , et fortiu^ inculcent ea tnemoriæ , aicu( laicia noa proponiinua Syinbolum, Domiiiicaoi orationem, et alia pnlciira hiijuamodi cauaa confiHxcrmit.
Quomodo dispeusaveruul , ut pottent jurare.
• Detinierunt olini non jurare oninino, aed quia per boe faoiliua dcprehendebantur , et condeninabantnr , caute diapenaaverunt modo jurare pro ae vel pro alio a morte liberando , et defendendo. Cuni autem jurare compclluntur , aut palliatia verbia jurant ne putentur juraaae. Sed (icte agunt ex liia diveraia modia , ut ai cogantur ab alio jurare, refundunt peccalum iu ipauni , ut ipai videantur .immunea. Anl ai jurantpcr ae timoré mortia, proponunt
faoerc pœnitentiam, ut pro xiv pcrjurüa tcneantur unum uttrahcre ad aectam auam pro aatiafactione iieccati.
De familiaritate Clericorum» vel religioeorum.
• Ingerunt ae aliquando familiarilatibua religioajrum et Clcricorum , ut aie ae conlegant , et ai facta fueril inquiaitiode hæreticia, defenduntur ab cia; et largiuntur cia propter hoc munera , et recipiunt eoa in boapitio , rcdiinentea per hoc vexationem auani , ut aibi , et auia iiberiorem latendi et vivendi, et nocendi auimabua opportunilatem conquirant aient de facto pluriea coniperiniua. l'reqnentant cccleaiaa, et prædicationea , et in omuibua i-eligioaiaainie ae gerunt ; morea autem compoaitoa
habent, verba iimitaia, et canta, libeater loquuniur de Deo , de sanctis et de virtutibus , de vitiis cavendis , et alÜ8 bonis agendis, ut per hoc meliores habeantur, et si quis audire eos coeperit , ut isii tune secrelius perhdiæ suæ infundant venenum , et favoreni vitiorum suorum acquiranl. Quicunique in secta eorum stabilis manserit , etiamsi in aliis peccatis sit mortalibns , in fornicatione , usuris , et aliis dant ei spem salmis ; quia dicunt, bujusmodi pierlidise suæ confessionem in morte Caciie abolendam , vel per manus impositionem alicujus doctoris ipsorum. Præficiunt se sanclis in cœlo, etiam B. Yirgini, in eo quod dicunt se ita dilectos , quod qufdquid petierint a Deo , eaaudiantur, cum tamen videamns , qiiod, non obtinent , ut omnes hæretici , et quod nuUua eorum' pro hæresi concremetur, : quod certum est, eos satis desirare et sic mentitur ioiquitas sibi, asserendo, vel promiitendo falsa , omnes autem sanctos in cœlo , dicunt nihil valerc impetrare orando.
De non occidendo.
• Licet autem dicant non debere quemquam occidere, et ipsi personaliter non occidant , quamvis sine' causa gladios, vel arma ferunt , pro simulatione tamen dant complicibus suis intelligere præstari obsequium Deo, si occiduntur aliquando, taies, per quos liment exterminari. Et sic fuit occisus S. Petrus de ordine fratrum prædicatorum , et quidam alü.
Quomoda attrahunt mtilieres ‘patente».
• Student diligenter attrahere sibi aliquas polentes , et nobiles feminas , ut per illas etiam viros, vel cognatos earum sibi faciant faventes ; ut sic liberius in terris illis
Digitizfiri hy Googi
se (lilaieat, el buUus àudeal eos laugere sub luiüoue itlorum munilos. i-
Quomodo impediiint prædieafionem.
- Nam si forle aliquis ia prædicatioRe quaiidoquc cœperit informarc populuiu , ut caveant ^ibi ab hærclicoruin crroribus, illi commoventsedîtionem contra eum, quod velit inraniarc civitatem de Iiærcsi , cum iiullus sit ibi manifeste deprehensus hæreticus ut etium populus fidelis ci indignetur , quod tantam injuriant velit eis inferre , et iui compescant eum , ut de cætero ncc ille , nec alius audeat dç cavendis hæreticis facere montionem. Si eliain inquisitio facta foeritde hæreticis, timoré illorum potenlium uuUus audeat. illos accusare , vel coiKra iilos testificari , et apud judices infamati precibus , vel muueribus , vel pro timoré mali eos inclinant , et sic de infamia cxpurgantur , et ex hoc clficiuntur audaciores liæretici ad nocendum. •
Tract. Pauperum de Lugduno- Auctore auonynio.
Nota , quod sccta Pauperum de Lugduno , qui etiam Leonhtœ dicuntur , tali modo orta est. Cum cives majores [tariler esscnt in Lugduno , conligit , querndam ex eis mori subito coram eis.; Unde quidam inter eos tantum fuit territus, quod statim magnum thesaurum paui>eribu8 erogavit : et ex hoc maxima uiultitudo pauperum ad eum conlluxit, quos ipse docuit habere voluntariam paupertatem , et esse iinilatores Cbristi , et Apostolorum. Cum autem esset aliquantulum litteralus, novi ïcstamenti tcxtum docuit eos vulgariter ; pro qua teraeritate cum fuisset reprehensus, contempsit et cœpil insislere doclrinæ suæ dicens discipulis suis : quod clerus quandu nialæ vitæ esset, invideret sanctæ vitæ ipsorum, et doctrinæ. Cum autem Papa cxcommunicaiionis seu-
teotiam tulisset ineos, pertinaciter contempserunt, etsiV osque hodie in omnibus terminis iliis proficit doctrin» ipsorum, et rancor.
Nota tria : Primo de blasphemiis , quibus notant Romanam Ecclesiam , et statuta ipaius , et omnem clernm. In secunda parte tanguntur érrores, circa ecclesiastiea sacramenta, et sanctos. In tertia parte nota detestationes, quibus omnes honestas, et approbatas consueludines Ecclesiæ detestantur.
Primo dicunt , quod Roniana Ecclesia non sit Ecclesia .lesu Christ! , sed sit Ecclesia malignantium : et quod defecerit sub Sylvestro , quando venenum temporalium infusum est in Ecclesiam. Et dicunt quod ipsi sint Ecclesia Christ! : quia Christi doclrinam , Evangelii, et Apostoloruin verbis et exemplis observent.
Sccundus error est , quod omnia vitia , et peccata in Ecclesia sint : quod ipsi soli juste vivant.
Tcrlius error est, quod doctrinam Evangelicam penë nullns servet in Ecclesia præter eos.
Quartns error est , quod ipsi vere sint pauperes spiritu , et persecutionem paiianlur propter justitiam , et fidera.
Quintus, quod ipsi sint Ecclesia Jesu Christi.
Sextus , quod Romana sit meretrix in Apocalypsi propter supcrfluum ornatum , quem Ecclesia orientalis non curât.
Septimus , quod omnia statuta Ecclesiæ non curant , quia sint gravia, et plurima.
* Octavuç, quod Papa sit capüt omnium errorum.
Nonus, quod Prælati sint Scribæ , et religiosi Phari- .saei.
Decimus quod Papa , et omucs Episeopi sint lioniicîdæ propter bella.
Undecimus , qnod non sit obediendum Prælatis , sed tantum Deo.
Duodecimu» , quod nemo ait major altero in Ecclesia : Matth. 3,3. Omne» vo$ fratrei esti».
Dccimus teriiu&, quod nemo débet fleciere genua sacerdoti. Apec. 2 , ubi dicit Angélus Joanni : vide ne feceri*.
Dccimus quartus , quod decimæ non sint dandæ , quia primitivæ Ecclesiæ non dabantur.
Decirous qnintus , quod clerici posscssion'es non debéant babere : Deut. 19. '• Non habebunt sacerdotes , et • omnes qui de tribu Levi sunl, partem et hæreditatem « cum populo Israël , quia sacrîficia comedunt , et nibil « aliud accipient. »
Decimus sextus , quod Clerici , et Oaustrales non debeant prsebendas babere.
Decimus septimus , quôd Episcopi , et Abbates non debéant juria legalia babere. «
Decimus octavus , quod terra et popuhis non sit per partes dividendus.
Decimus nonus , quod malum sit fundare et doUirc ecclesias et claustra. ,
Vigesimus , qnod testamenta non sint Ecclesiis ordi nanda. Item quod nullus debeat fieri Ecclesiæ censualis. Item omnem Clerum damnant propter otium , dicenies manibus debere operari , sicut Apostoli lecerunt. Item nomina Prælatorum reprobant, sicut Papa, Epiaeopi, etc. Item quod nullus sit cogendus ad fidem. Item (juod omnia oQieia ecclcsiastica , iiulla reputant. Item privilégia ccclesiastica non curant. Item immunitatem Ecclesiæ , et personarum , et rerum ecclesiasticarum spermint. Item dicuut , quod omnia jura parochialia sint adinventioues. Item dicunt qnod observantiæ per bomi-
nc8 (-«ligioiMs «faclœ aiot) tradkwacs .ËhiirMasonnn.
Secundo , oiiinia sacrainenta Ecclesiæ daffiwnt. jPrH uio du bu|)iUuio dicwBt,.i)n<Kl eaiedhimuanAUlil* item quod ablutio , quas datur infanlibus, «ihil proait. itew quod Pairini non intelligant, quid rei^XHideant aaeerdoti. lieni quod oblatio Ula., quaa dicHur j4noveÿuny ^ ait adinvcnlio. Item omnes exorciamoa , et bcnediclioues baptiami reprobant. Itemaacramestuiu confirmationia rcprobant. Mirantur eliam quare aolia Ëpiacopia lioeat èonlirmare. llêm de aacraniento Euciiariatiea dicunl , qtlod aacerdotea in mortali non poaaint conficere. Ttemdiouol quod tranaubataatiatio non fiat in manu indigne e«wficienlia , aed in ore digne amnentia ; qt quod perfict poaait in nienaa comniuni. Malaciiiaa : in ornni heo lur itominimeo oblatio munda. Ileuiqaodaemelin anno fidclca communicant , hoc reprobairt .quia ipai quotidie comiBunicant. Item dicunt ^ quod tranaubatantiatio fiat per vcrba vnlgaria. Item dicunt , quod Miaaa nihil ait , quia apoaioli eam non hab^ant , cl fiat propter quæatum. Item canonem Misaæ. non recipiunt , niai tantum verba Chriati vulgariler. Item , cantum Ecclcaiæ dicunt clamorcm infernalem. Item horaa canonicaa reprobant» Item dicunt , quod oblatio j quæ fit a «acerdotibus in Miaaa , nihil ait , neque proficitk Item oaculum pacia , et aitaria reprobant.v^ qn
De aacraniento pœnkenliaB dicunt , quod nullua poaait abaolvi a malo sacerdote. Item quod bonua laicua poteatatem habeat abaoWendi. Item quod ipai per manua impoaitionem peccata dimittunt , et dent Spirituui Sanctam. Item , quod confitendum ait potina bono laico , quam malo aacerdoti. Item quod non gravis pœnitentia ait impom^nda , exemplo Chriati ; vade etjam amplius tteli pecearê. Item pubKcaa peeuilentiaa , ut caréna» repi’O-
Digiîizr • i.y GoogK
bant , maxime in fœminis. item , quod generali» couretwio ' non sit »ing<BHs annis facienda.
Item gacramentum conjngü damnant , dicenteg , niortaliter peccare conjugeg , si abgque gpe prolis conveniant. Item compaternitatem nihil reputant. Item gradua affinitatig , et consanguinitatig caraalis , et gpiritualis , quoa Ëcclegia instituit : et impedimenta ordinis et publicæ honegtatia, et Ecclesiæ vetitnm gpernunt. Item dicunt , quod fœmina post partum non egeat l)encdictione, «t introditetione. Item , quod Ëcclegia erraverit , dicunt , matrimonium Gericig prohibendo , cum etiam orientales contrahant. Item dicunt , quod continentes non peccent per oscula , et complexes. i
^ — « Sacramentum unciionis etiam reprobant , quia tantum divitibus dater ; et propter plures sacerdotes ibi necessariog. Item sacramentum ordinis dicunt nihil esse, hem dicunt , quod oninig laicus bonns sit sacerdos , si'cut Apostoli laici erant. Item quod oratio mali sacerdotis niliil prolicit. Item tonsuram Clericalem dérident. Item , quod latina oratio laicis non prosit. Item subsannant , quod illegitimi et pravi peccatoreg in Ëcclegia sublimantur. Item dicunt , quod omnis laicus , et etiam fœmina debeat pranlicare, iCorinth. ïk. V olo vos loquiin lingais , ut Ecdesia œdificatiouem acoipiat. Item quidqoid prædicaïur , quod per textus Bibliæ non probatur , pro fsbuEs habent. Item dicunt , quod Sacra Scriptura eumdem effectum babeat in vulgari , quam in latino, unde etiam condciunt in vulgari, et dant sacramenta. llem Testamenti novi textum , et magnani partepi veteris vulgariter sciunt corde. Item decretales , et decre^ ta , et dicta , et expositiones sanctorum respuunt, et tanlum inbærent textui. Item excommunicationem contemnuut , et absolutionem non curant, Item indulgentias
Digiliz«.i by GoogI
Ecdesiæ revpuont , et «lispensatioues derideat , itTeiriilaritatein non credunt. Item nulliiui sanctuni credunt , nixi ApoKlolos : ludluni sancliiin invocant , niai Deuni soiini. Item canoni/.ationca, (ranslaliones , et vi^riliaa sanctoruni conleninunl. Item laicos, qui aorte sanctos eligunt in altari , dérident. Item litaniam nunqiiam Icgunt; Icgendaa aanctorum non credunt. hem miracula sanctorum aubsannaut. Item reliquiaa saiieloruiu couteiiinuut. Item aanclain Oiiceiu reputant ut aimpicx lignum. Item aignum aanctæ Crucia ImiTent , propter auppliciuui Cliriati, necunquain signant ae. Item dieunt, quod doclrina Cbriati et apoatolurum aine atalutia Eccicsiæ auQieiat ad salutem. Quod traditioEcclesiæ ait traditio Pliarisæorum ; et quod major visait iii iranagrcasione traditionis liuinanæ , quant legia diviuæ. Mattii. 15 : Quare vot trantgredimmi mandata Dei propter tradilioue* vettrat. Item myaticum aenauni in divinia aeripturis rerulaut præcipue in dictis et actia ab Ëcclesia traditia ; ut quod gallua super campanile signilicat doctorcm.
• De parte U'rtia nuta, quod circaconauetudiueaEccleaiæ hos habent errores. Omnes igitur conaueludinesEcclesiæ apprubataa , quaa in Evangeiio non leguut , coiitemnunl : aient l'estum Luminum , Palmaruiii , reconciliationem , pœnitentiam , adorationcm Crucia in festiim Paschm , Chriati , et Sanctorum l'esta apernuul , propter niultiplicalionem festorum , et dieunt , quod uuua dics ait sicut alius. Unde in festis occulte operaiitur. Item jejunia Ecdesiæ non curant. laaiæ 58 : Numijuid taie ett jejunium , tfuod elegi? Item oinues dedieatioiiea , benedicliunea , et consecrationca candelarum , carnium, palmarum, chrismatis, ignia, cerci, ugni pascltalia , mulieria |>oal partum , peregrinorum , aacrorum locorum , aacrarum persunarum , vealium , salis , et atjuæ. Dérident Eccleaiam muratam , reputant ut lior-
reum , et appelhmt eaiu vulgariter : Staittkavtt . Nec Dcum il)i habitare dicunt. Âct. 17. Non in tempU» mu~ tmfaetio habitat Deus. Et quod orationes non plus ibi . valeant , quani in cubicnla. Matth. 16 : Tu autein cum oraveri» intra in eidtioulum, etc. Item de dedicatione eccleaiæ , vel altaris nihil curant : item oi'nàtum eccleaiæ dicunt esse peccalum : et quod meliu* es set vestire pauperes, quam omarc parietcg. Item de altari dicunt , quod damiium sit pannum putrescere super lapide.. Et quod Ghristns non dederit airastolis stolas, nec çasulam, nec infulani. Item conficiunt ia /Veario pro calice, et dicunt , quod corporale sit , ut pannus braccarum. Item dicunt de lumine quod Deus , qui est vera lu\ , non egeat lumine : et ad hoc tantum valere in ecclesiis , ne clerici ibi pedes lædant. Item thuriheationem reprobant. Aquam beiiedictam dicunt esse ut simplicem. Imagines , et picturas dicunt esse idololatricas. Item Eeclesiæ cautuni subsannant, et dicunt quod in verbis tantum , et uod in mclodia sit vis. Item clamores laicoruui-deridmit. Item prOcessiones fettivas , ut Paschæ , et lugubres , ut dies Rogationum et funerum respuunt. Dicunt quod cantus noctnmus , et diurnus noviter a Gregorio sit institutus ; quem prius Ecclesia non habebat. Item quod sacerdos plures Missas di versas uno die cantare permittilur , reprehendunt. Item tempore interdicti exultant; quia tune plures corrumpunt. - ., j
r « Item dicunt, quod hominescoguntur ire ad Ecclesiam propter quæstum ; ipsi etiam ficte vadunt, offprunt,, eonitentur , communicant , sed totum fiqte, Item peregnnantur , et ita Lombardiam intrantes , visitant Episcopps suos; Item sepulchrum Douûni , et sepulcbre sanctpruni contemnunt. Item , ecclesiasticaui sepultqram reprobant , Matth. '23.: , </ui' adifieutio oeputvhra., .Vellent
etitm potiut sepeliri in canpo, si non tinaerent Ecde^ siam. Item dicunt, qnod exeqaiœ mortoorum, Misste defunctonim , oblationes fnneram , testamenta , legaia , risitatio sepulchrortam , vigiliæ lectœ, anniversarins , trigesimus septimus, etc., anffragia non prosint animabu8. Item de confiraternitate laicorum, et clericorum, qnæ vocant zeehe, dissuadent , et dicnnt bæc omnia agi propter qnæstnm.
• Hos omnes errores habent « quia negant Purgaioriiun , dicentes tantum dnas esse vias scilicet unam elec* torum ad cœlum, aHam damnatonim ad infernum. Eccl. H. Ltgnum quoeumque oeciderit, ihi erit. Si enim est bonus non indiget snffragio : si est malus nihil prodest. Item dicnnt, qnod omne peccatum est mortale , et nnllura veniale. Item dicunt , quod unum Pater noeter plus valeat', quant sonos decem campanarum, et plusquamMissa. Item dicnnt', qnod omne jnramcntum sit mortale pecoatiim. Matth. S. Nolite jurare omnino, »ed eit terme tetter: ett, est, non, non. Qui dlcit vere, vel eerte, repiitant juramenium. PerfeCti enim inter eos potius moriuntur , qnam jurent. Imperfectns vero jurât , si cogitur jurare : vel etiam., si dicatur sibi forma juramenti 5 per hoc se a peccato excusant , ne cogatur , et sic coa<>tus prodat sécréta. Imo plusquam homicidam i^poiaat^ qni cogit jurare : ut confirmator , qoia confiraaando exir git juramentum , et judex a testibus , et examinator in fide : et sacerdos qni cogit abjnrare peccata unde multi sont perjuri. Item reprehendunt eum , qui dicil , quod vitdans f)dem,> quant dédit saccrdoti ^ sit reus septom pcrjuriontm. Itém diclint;'qüod omnes principes , et jndâces damnantur ;'et dicnnl, maleflcos non esse damnandos, jntta illnd: Mihi vindieta , et ego retrihùamy et Matt.
Sinite iitraque ereteere. Item, jndicia ccclesias-
tica, qme habent saecrdetes , iieri dicuul noDr€orre<}üonis causa , sed propter quæstuin. » >
Reioeri Ordinis Prasdic. lib. etmira F’aldemes hœ-
retico». cap. V. >, .
' xxxvtt.
Dissertaliosecund. cap. IV, § 4. « Ac baptisiuiun quideniaquæ naturalis admiuebant, sed parvulis neque ublem , neque necessariuni esse afiirniabani , in que Anabaplistis et Socinianis prælusisse visi sunt; quanip quant eos ab hocerrore vlndicare nitaïur Cl. Bossuetus, lib, XI, Hitt. Variât., n“ 109, Id vero couceptis verbis tradit Ermengardus opuscul. cont. Vald. cap., 12. Dicunt etiam quod nulli nisi proprio ore et corde hoc Sacramentum petftt , potest prodesfe , indè adducentet hune errorem , quod parvuli» baptitmiu , aquæ nihtl pro*it f Moneta noster 1. p. ch. 4. § 2. teslatur eosdem negare baptisma parvulorum , et ante annos discrclionis salvari non posse, Sed et Reinerus idipsum conlirmabat de illis scribens cap. 5 , De bapdtmo dicunt quod cateckitmu» nihil *it; iUfm quod ahlutio quœ datur in^ fantibu» nihil prosit, etc, Quod quidein posteriora verba non de ablutiohe. sacris laticis sed de vini ablutionc quæ more veteri infantibus post baptismuni conferebalur , accipienda esse benignius forlasse quam verius interpretatur illustrissinaus Bossuetus. ,
V,, Ad confirmationem quod attioet, mirantur, inquit Reinerus , quarn «aUt. épmapi». lioqat confirn^fe / , quapropter non ipsum confirmationis sacramentum sed . ejus ministerium laicis vetitum reproUabant,. atque per manuum impositionem , quæ est inadæquata hujtis sacra-
nieiui materia , dari à bonis laicis Spiriliun Sanctiun vulgo credebaiit. 'f .
Vil, Cii-cà eucharistiæ sacramenVuui in, eo errorum quod à malis sacerdotibus confici non posse existimarent, seu, ul ail Reinerus, transubsunliationem non fieri in manu indigne conlicieniis , sed in ore digne su mentis eamnue per verba vulgaria faciendam esse , et in mensa communi. Quod auieiu iis plerique affingunt quod Eucharisliam benedicerent non verbis qnidem evangelicis: Hoc eâtcorpu* meum, etc. Sed oralionc dominica (|uam seplies recitarent , id ex nulle Synchrauo auctore qui de illis scripserit collcgi posse videiur. Sed neque corporaleni Chrisli in Eucharislia præsentiam inficiatos esse quispiam iradidit', nisi forte Ebrardns bethuniensis qui, l. ni, cbap. VIII, de illis subscurc scripsit: Sàerœ quùiem cœnœ mtffteria nacienU», pani$ benedic- Honem collatam flocci pendent ; asl quemadmodum observât Gaspar Juvenius , Comment, hist. de Sacram. diss. 4. qu. 4. art. 1 , sic accipiendus est Ebrardns , quod Valdenscs flocci fecerint Eucharistiam ab impio sacer-
. dot#consecratam;nimirumDonalistarumerrorem circa
Sacranientonnn ministros profitebantur , unde idem Ebrafdus ièd quaidam inqnit , evasiones prœtendunt, et quàdam cuhterfugia dicentés , quia taeerdo* immun^ du* mundam non polett faeere hoHiam.juxta tllud, omnia munda mundU. eoinquinati» autem et infideh • hu nihil eetmundum. Denique damnatam ab «llis Romanam Ecclesiam , quod credal Eucharisliam esse verum novi federis sacrificinm ; nemo eomm quibus perspecta intimius fuere Valdensium dogmata usquam liueris consignavil , sed id per calumniam rocentiores hæreuci iis affixerunt, ul inter chrislianos XII sæculi patronos inr venirent.
VII. De pœnitentia ita settiebant : neminem ab»olvi posse'a malo sacerdote, hanc vero abgolvendihpotegtatein b(Hiis laids inesse , qui per raanus impositionem peccata dimittere et Spiritum Sanctum conferre possint. Item quod gp’avis pœnitentia non sit imponenda exemple Christi , vade et jam amplitu noli peccare. Publicas pœnitentias maxime in fœminis reprobabant, sicut et legem semel in anno confitendi. Ita Reinerus etPoliehdorfius, ex quibus efficitur admissum a Yaldensibus qnoad substantiam fuisse pœnitenüæ Sacramentum , quamquam in eo erraverint quod clavium potestatem bonis laids adjudicarent.
VIII. Sed neque confessionis auncularis usum abrogarnnt ; nam inter eorum dogmata nec Reinerus, nec Polichdorfius illud numeravil; quia Polichdorfius scribit eos
. monuisse credfinte* kuo* ne Roman.'n eommnnionis sacerdotibus graviora peccala confîterentur, ne detectimittantur ad auctoritatem Epitcoporum nt mes est christianorum et ibi confundantur , et pecuniis excorien,tur, dicentes quod saxerdotes sint pleni avaritiâ. Id unum igitur vetabant ne graviaeis peccata confiterentur. Cæterum confessionis usus apud Valdenses ita obtinebat, ut ex laudato Pilichdorfio magistri eorum non injungerent suis confitentibus : dve Maria , cum negarent B. Mariæ V. et sançtorum suffragia.
IX. Extremam-unctionem et saeramentorum albo omnino ac simpliciter non expunxerunt , sed solum quosdam abusus vellicabant quos circa hujus sacramenti adminisirationem irrcpsisse vulgo elTutiebant. Sacramentum unctionis reprobant, inquit Reinerus , tantum divitibus datur, et propter plures sacerdotes ibi necessarios. Similes agunt quærelas apud Ebrardum ; cum emm Valdenses maxime paupcres essent, non ponebanl extre-
mam-unctioneni , quod ab aliquibug gacerdotibiig gine accepte ab ægrotig prætio non digpengaretur , aut saltem id eig iniponebant Valdenges. Polichdorfius ait Valdengeg improbagse consocrationcm olei , quae egt extremæ-unctionig materia , nec tamen propterea rcjecigge censendi sunt illud gacramentuni , qucniadmodum Calviniani a quibus progeribitur. aquæ baptismalis congecratio, non dicuntur rejicere baptismale gacramentuni ut observât Samboviugapud Juvenin. diss. 7. de Sacram.q. 2. cap. 1.
X. Sacramentiim ordinis omnino cxploserunt, seii , ut ait Reinerus , nihil esse dixerunt , nam quemeumque bonum laicum sacerdotis muneribus et poteslate insigniebant.
XL Matrimonii denique sacramentnm eo sensn damnabant apud Reinerum quod assererent mortaliter peccare conjure* si absqu« spe ppolis convnniant. Gradus > quoque alRnitatis et consanguinitatis camalis et spiritnalis ab Ecclesia institutos , impedimenta ordinis et pablicæ honestatis nihili (aciebant. Denique Ecclesiam ei^ rasse dicebant matrimonium clericis prohibendo, et continentes per oscula et amplexus neqnaquam peccare. >
« Ita dicit magister Valdensium haireticoraim pessimorum, Christus sacramenlum Eucharigtise mstituit, ita ut dum corporig et sanguinis Cbristi sacramenta per sacerdotem verbo Dei rite bencdicta a fidelibug suscipitmtur, Christus Jésus prœsens realiter existens , dignos audientibus illis cor pore et sanguine suo proprio cibet et potet. Malis autem qui hoc sacramentum indigne suscipiunt, propinatur mors et interitus. Licet autem suL-
atantialiier^ cqpporaliter dimensive , circonacripUve et localiter in cœlo tantum , et non in ten-is : nihilominus tamen sine hoc , qnod de cœlo localiter raovetur : sed in 'cœlo manens , corporaliter et diniensionaliter est nobiscum hic in terris , et specialiter in sacramento. »
Cassini contra Vald. , de Corpore Christi, U.
« Quæ vero de Encharistiæ sacramento , deque ejus snbstantia et vcritate , nonnulli ex ea secta quo se cæt&ris doctores ostendant, dérident seu garriunt potius, quam loquantur, persequenda hoc loco non videntur. Quandoquidcm occulta sunt , tamque arcana , ut et fidèles quidem ipsi , vel peritissimi theologi vix capere , minime vero tradere caeteris possint. Neque hi, ad quos habendus est nobis sermo sane rustici , agrestes , montani , litterarumque prorsus ignari , idonei sint , qui vel eo modo, quo nos catbolici tenemus, vel eo, qnem coram scioli barbæ tradunt, rem ipsam percipere possunt. »
Gaud. Seyss. Archiep. Taur. , adversus Err. et Sect. Vald.
Quod malum est fundare et dotare Ecclesias, err. 19. Reinerus, Tract, cont. Vald. , cap. 6.
Quod testamcnta non sunt Ecclesiis ordinanda. Bibl. PP. , t. 25.
Dérident Ecclcsiam muratam, reputant ut horreum , et appellant eam vulgariler Stainhausz, nec Deum ibi habitare dicunt. Act. 17. Non in templis manufactis habitat Deus, et quod orationes non plus ibi valeant, quam in cubiculo. Reinerus , ibid.
Quarto ædificationes turriiim , ecclesiarum , cam-
panaruni... damnant, et reprobant. Refiit. err. incert. anct.
« Item ædificia altarium , ecclesiamm , turrium , campanarum , organorum , et caetera Ecdesiæ omamenta reprobant. Ind. error.
Vide etiam Polichd. , ch. 25 : B. PP. , t. 25.
Præterea apponunt iniquitatem super iniquitatem , et domuin Dei domum utique oralionis contemnentes , maiunt orare in stabulis , vel in cubiculis , seu in thalamis , quam in ecclesia ; et ad majorem conteniptum , mulierculis , et insipientibus persuadere nituntur , non esse ecclesiam, nec sic debere vocari. Eberardi, lib...., cap. 12.
Hæretici accusant Romanam Ecclesiam de domibus
materialibus , quas ecclesias facit secundo , quod
domus matcrialis dicatur ccclesia. Moneta , lib. v , cap.
Quod Clerici possessiones non debent habere, err. 15.
Clerici et Claustrales non debent præbendas habere , •err. 16.
Item quod nnllus dcbet fieri Ecdesiæ censualis. Item omnem clerum damnant propler olium , dicentes , eoi manibus debere operari; err, 20. Rein. Tract, conl. Vald. , cap. 5.
Vide etiam Polichd. , Fragm. et refut. error.
Item ecdesiasticam scpullurain reprobant : Matth 23. qui œdificattt tepu/chra. Vellent etiam potius sc-
in campo , quam in cœmelerio , «i non limèrent Kcclesiam.
Rein. , ib'd.
Ilenidiciinthæretici Valdcnses quodnon sil meliiis corpus hominis dcfancti sepeliri in cœmelerio quam in alio quocumque agro, vcl loco. Policlidorf, cap. 22 , libi cont Va d.
Item de sepulturis in ecclcsiis , et cœmcteriis non curant , nisi ut non notentur , dicentcs utilius esse in locis aliis sepeliri. Idcirco, quando magistri eorum moriuntur in domibus credentium suorum , quiai sunt aliis hominibus ignoti , sepeliunt eos in profundis foveis cellarioram suorum , ne si quando necesse foret vendere domura , et alii Cbristiani quidpiam ibi fodientes e\ inventis mortuorum ossibus , malum aliquod suspicentnr, etc., sicut fréquenter in agris procurant se et in pomariis sepeliri. Ind. Error. quibus V.ald. infccli sunt. Error. 7.
Vide etiam Refut. error. incert. auct.
Item Ecclesiæ cantnm subsanntmt , et dicunt , quod in verbis tantum, et non in melodia sitvis. Rein. , ibid.
Item reprobant camus Ecclesiæ, sive organorum, sive hominum , et aliorum instrumentorum musicalium. Polich. , cap. 27.
Item dicunt Valdenses hæretici horas canonicas , et omnes alias orationes irritas , et inanes , excepto Peder noster. Id. , 28.
Item canlum ecclesiasticum et horarum canonicarum dicunt esse latratus canum. Ind. error.
Item dicunt quod unum Pater noster plus valeat, quam sonus deeem campanarum. Rain. , ibid.
Vide etiam Refut. error. inc. auct. nec non Moneta ^ lib. V , cap. 8 , 7.
Item damnant , et reprobant studia privileglata , dl-
ceot«8 ex fore ooinimodam vaniUiteni. Polichd., cap. S5.
Item universitales scholarum, Parisiensem, Prageusem , Vienncnscm , et aliaruni reputant inutiles , et tempuris perditionem.
Item concilia , synodos convciitus spernunt. Rein . cap. 5.
Quod terra et populus non sint per partes dividendi; error. 18. Rein., ibid. PoHch., Fragm.
Item dicunt quod omne juramentum est peccatum mortale. Rein. , ibid.
Item dicunt Yaldenses hæretici , quod omne juramentum, quantumcumque judicialiter, et veridice factum sit, peccatum, et reprobatum. Polichd. , cap. 36.
Item omne juramentum credunt esse mortale peccatum. Ind. error.
Rein., cap. 5. Plusquam homicidam reputant qui cogit
jurare imperfcctus jurât , ne cogalur , et sic coactus
prodat sécréta. Moneta, lib. v, cap. 9. Rein, in summa.
Item omne homicidium quorumcumque maleficorum credunt esse mortale peccatum, dioentes sicut nos non posse vivificare , sic nec debere occidere. Ind. error. , Moneta , lib. v , cap. 13 , § 2. Reiner, in summa
Item dicunt , quod omnes principes et judices damnantur, et dicunt maleficos non damnandos. Rein., ibid.
Item dicunt Papam esse caput omnium Hæresiarcharum , et ex ipso Cardinales , Archiepisct^s , Ëpiscopos, Imperatores, Reges, Principes, Duces, et omnes judices tam spiritualcs quam sæculares una cum omnibus Præsbyteris esse damnandos , disserentes , si possibile esset aliquem salvari , ex tune fides eorum esset falsa, et •mala et nulla. At hoc reputant impossibile. Ind. error. quibus Yaldenses infecti sunt
Isti eliam hæretici omne bellum detesiantur tanquani
illicilum , dicenteg quod non «it licitum se defendere , vcl alium bellum , quare nec vindictam facere , maxime vindictam morlis. Monetâ, lib. v, cap. 12 , § 3.
