X« SIÈCLE

Her is on this gewrite siu geswitelung tbaere graednisse tbe thius geferraeden gerœd- haBfth on thegna gilde on grantabrycge. Thaet is thonne aerest thœt œle othrum ath on haligdome sealde sothre haeldraedenne for gode. And for worulde and eal geferraeden thaem a sylste the rihtost haefde; Gif hwilc gegilda forthfaere gebringe bine ealgegildscipe thœr he to wilnie. And se the thaerto ne cume gylde syster huniges. And se Gildscipe hyrfe be healfre feonne of thone forthferedan. And aelc sceote twegen Paenegas to thœre aelmessan. And man thœr ogebrynge thaet gerise aet sie Atheldrythe ; and gif thonne hwyleum gyldan thearf si bis geferena fultumes. And hit gecyd wyrthe thaes gildan nihstan gerefan butun se gilda sylf nciih si. And se gerefa hit forgymeleasi gegyldean pund. Gif se hlaford hit forgymeleasie gyldean pund. Buton he on Hlafordes neode beo. Oththe legerbaera ; and gyf hwa gyldan ofstlea. Ne si nan other butun eahta pund to bote. Gif se Stlaga thonne tha bote oferhogie. Wrece eal gildscipe thone gildan. And eaUe beran. Gif hit thonne an do beran ealle gelice; and gif aenig gilda hwilcne man ofstlea. And he needwraca si. And bis bismer bete. And se ofstlagena twelf hende sy fylste aelc gegylda healfe mearc to fylste gyf se ofstlagena ceorl .sy twegen oran. Gif he wylisc si aune oran; gif se gilda thonne hwaenne middysie and myd dole stlea. Bere sylf thet he worthe; and gif gegilda his gegyldan thurh bis agen dysi ofstlea bere sylf with magas

thaet he braec. And his gegylde eft mid pahta pundujn gebycge otlitiie hc tholie a geferes and freo^idscipes ; and gif gegilda myd thœm ete oththe drince the his gegildan stlog. Butun hit beforan gyninge. Oththe Leod Biseope. Oththe Ealdormen beo. Gilde an pund. Butun he aetsacan maege mid his twan gesetlun thaethe hine nyste: gyf hwilc gegilda otherne misgrete. Gylde anne syster huniges. And gif hwa otherne misgrete gylde anne syster huniges butun he hine mid his twam gesetlun geladie ; gif cnith waepn brede. Gild se hlaford au pund. And haebbe se hlaford aet thaet he mœge. An4 him eal gildsdpe gefylste thaet he his feoh of haebbe ; and gif gnith otherne gewundie "wrece hit hlaford and eal gyldscype on an sece thaet th.... he sece thaet he feorh nebbe ; and gif gnitht binnan stig sitte. Gylde anne syster huniges. And gif hwa fot-setlan haebbe do thaet ylce , and gif hwilce gegilda ut of lande forthfere oththe beo gesycled. Gefeccan hine his gegildan. And hine gebringan deadne oththe cucene. Thaer he to wilnie. Be haem ylcan wite the hit gecweden is. Gif he aet. Tham forthferth and gegilda thœt lie ne gesaecth; and se gegilda the ne gesece hit morgen spaece. Gilde his syster huniges. ( Hickesii Thésaurus linguar. septentrional,, t. II, p, 20.)

VERSION LATINE IKWNÉE PAR HIGKESIUS.

In hoc scripto continetur narratio institutionis , çpiam socii sodalitatis nobilinm in Gantabrigia sanxerant. Primo institutum est quod " omnes socii, tactis S. reliquiis , jurabi^nt se syncere fidèles fore suis singulis consociis, tam in iis quae Deum , qoam quae mundum spectant , et quod universa societas eum semper adjuvabit, qui justiorem causam habet. Si quis socius moriatur, ab universa sodalitate efferetur insepulturae quem elegerit locum; et quisquis ad eum efferendum non venerit, sextarium mellis solvet, et sodalitas alteram partem sumptuumaccommodabit, quae ad justa solvenda in siUcernio, seu epulatione funebri, impendentur, et singuli insuper sodales duos denarios eleemosynae nomine erogabunt, ex qua, quantum convenit vel oportet, ad sanctae Etheldrythae ecclesiam perferetur. Et si oui sodalium suorum consodalium auxilio opus sit, id denuntiabitar Gerefae, qui sodali illi maxime erit vicinus, nisi sodaUs ille in proximo ei sit. Et si Gerefa eum adjuvare neglexerit, libram solvito. Pariter si praeses sodahtatis ei in subsidium venire neglexerit , librîun solvito, nisi per domini negotia illi non licet [vel domino in aère gravi obstrictus sit] aut valde apgrotetur. Si quis socium occidat , non amplius quam octo libras satisfactionis gratia solvito. Si vero qui occidit satisfacere contumaciter recusaverit, universa sodalitas socium vindi-

PIEGES JUSTIFICATIYPS. 335

cabit; et omnes in id sumptus dabimt. Verum si unus (juis id faciat , omnes in impensis erunt pares. Si q^is autem socius c[ul egenus est quenquam occidat, et ei compensatio facienda est, tuin si occisus valeat m c c solides, nnusquisque socins dimidiam marcam conferet. Sed si occisus colonus sit, contribuit quisque socius duas oras; si vero Wallus, duntaxat unam. Si aliquis socius quenquam temere et petulanter occidat, consanguineis ejus ipse satisfaciat, et praeterea çonsocium suum octo libris redin^at, aut sodalitii et fraternitatis jus perdito. Et si quis socius cum eo qui consocium suum occidit, nisi in praesentia régis, episcopi vel comitis, comedat aut çompotet, libram pendito , ni cum duobus consacramentalibus inficiari potest se illum non novisse. Si quis socius alterum di^rius et illiberaliter appellet , sextarium mellis pendito ; si vero quenquam alium inciviliter e^ asperius appellet, sextarium mellis etiam solvito, nisi se cum duobus consacramentalibus poterit purgare^ Si famulus [s^rmiger] gladium stringat, dominus ejus unam libram pendito, quam quibus poterit cunque znodis ab eo repetito, et In ea repetenda unÏTersa aodalitas illum adjuvabit. Et si famulum famulus YulneraTent, id vulnerati dominus cum universa sodalitate vindicabit et petat, quod vita non fruatur. Si Damulus in via cuiquam insidietur, sextarium mellis sotvito, et si tendiculam sive decipulampoaat, tantundem pendito. Si quis socius apud exteros moriatur aut a&ger ait, consocii eum accer^ sunto, ferantque sive vivum, sive mortuum ad quemcunque voluerit locum; aut poenas dent, quae constituuntur. Si quis vero 4omi moriatur, et socius qui ad petendum ejus corpus non iverit, et socius qui ne genece ku morgensp<»c$ , sextarium [mellis solvito. ( HickësH ThegaiAT' iingyi^r. septentrional^ t. U^ p. 21.)