‹ Récits des temps mérovingiens précédés de considérations sur l'histoire de France (volume 2)Chapitre 11 sur 19 · DIXIÈME SIÈCLE · texte numérisé non relu

DIXIÈME SIÈCLE

Her is on Ihis gcwrite siu geswitelung thaere geraednisse the thius geferraeden gerœd hœfth on thegna gilde ongrantabrycge. Thaet is thonne aercst thaet œle othrum ath on haligdome sealde solhre haeldraedenne for gode. And for worulde and eal geferraeden lhaem a sylste the rihtost haefde j Gif hwïlc gegilda forthfaere gebringe hine ealgegildscipe thaer he to wilnie. And se the thœrto ne cume gylde syster huniges. And se Gildscipe hyrfe be healfre feorme of thone rbrthferedan. And aelc sceote twegen Paenegas to thaere aelmessan. And man thaer ogebrynge thaet gerise aetsiei£theldrythe; and gif thonne hwyleum gyldan thearf si his geferena fultumes. And hit gecyd wyrthe thaes gildan nihstan gerefan butun se gilda sylf neah si. And se gerefa hit forgymeleasi gegyldean puud. Gif se hlafbrd hit fiorgymeleasie gyldean pund. Buton he on Hlafordes neode beo. Othlhe legerbaera ; and gyf hwa gyldan ofsllea. Ne si nan other butun eahta pund to bote. Gif se Stlaga thonne tha bote oferhogie. Wreee eal gildscipe thone gildan. And ealle beran. Gif hit thonne an do beran ealle gelice; and gif aenig gilda hwilcne man ofstlea. And he neadwraca si. And his bismer bete. And se ofsllagena twelf hende sy fylste aelc gegylda healfe mearc to fylste gyf se ofsllagena ceorl sy twegen oran. Gif he wylisc si anne oran ; gif se gilda thonne hwaenne mid dysie and rayd dole sllea. Bere sylf thet he worhte; and gif gegilda his gegyldan thurh his agen dysi ofstlea bere sylf with magas thaet he braec. And hisgegylde eft mid eahta pundum gebycgeoththe he tholiea geferesand freondscipes; and gif gegilda myd thaem ete oththe drince the his gegildan stlog. Butun hit beforan gyninge. Oththe

Leod Bisceope. OththeEaldormen beo. Gilde an pund. Butun he œtsacan maege mid his twam gesetlun thaet he hine nyste ; gyf hwilc gegilda otherne misgrete. Gylde annc syster huniges. And gif hwa otherne misgrete gylde anne syster huniges bulun he hine mid his twam gesetlun geladie; gif cniht w«pn brede. Gild se hlaford an pund. And habbe se hlaford œt thaet he mœge. And hiin eal gildscipe gefylste thaet he his feoh of haebbe; and gif gnîht otherne gewundie

wrece hit hlaford and eal gyldscype on an sece thaet th

he sece thaet he feorh nebbe : and gif gniht binnan stig sitte. Gylde anne sysler huniges. And gif hwa fot-setlan haebbe do thaet ylce, and gif hwilce gegilda ut of lande fbrthfere othlhe beo gesycled. Gefeccan hine his gegildan. And hine gebringan deadne oththe cucene. Thaer he towilnie. Behaem ylcan wite the hit gecweden is. Gif he œt. Tham forthferth and gegilda thaet lie ne gesaeeth; and se gegilda the ne gesece hit morgen spaece. Gilde his syster huniges. (Hickesii thesaurus linguar. septentrional. U II, p. 20.)

\ERSION LATINE DONNÉE PAR HICKESIUS.

In hoescripto continetur narratio institutionis , quara soeii sodalitatis nobilium in Cantabrigià sanxerunt. Primo institutum est quod omnes soeii, tactis S. reliquiis, jurabunt se syncere fidèles fore suis singulis consociis , tam in iis qua» Deum , quam quae mundum spectant, et quod universa societas eum semper adjuvabit, qui justiorem causam habet. Si quis socius moriatur ab universa sodalitate efferetur in sépulture, quem elegerit, locum, et quisquis ad eum efferendum non venerit sexlarium meliis solvet, et sodalitas altérant parlem sumptuum accommodabit, quae ad jus la solvenda in silicernio, seu epulatione funebri impendentur, et singuli insuper sodales duos denarios eleemosyne nomine erogabunt, ex qua , quantum convenit, vel oportet, ad

santiie EtheldryU.X' ecclesiam preferetur. Et si cui soda* lium, suorum consodalium auxilio opus sit, id denuntiabilur Gerefae, qui sodali m 1 1 î maxime erit vicinus, nisi sodalis ille in proximo ci sit. Et si Gerefa eum adjuvare neglexerit, libram solvito. Pariter si prseses sodalitalis ci in subsidium venire neglexerit libram solvito, nisi per domini negolia illi non licet [vel domino in aere gravi obstrictus sit] aut valde aegrotelur. Si quissocium occidat, non amplius quam octo libras satisfaclionis gratia solvito. Si vero , qui occidit, satisfacere contumaciter recusaverit , universa sodalitas socium vindicabit; et omncs in id sumptus dabunt. Verum si unus quis id faciat, omnes in impensiserunt pares. Si quis autem socius qui egenus est quenquam occidat , et ei compensatio facienda est, tum si occisus valcat h. c. c. solidos, unusquisque socius dimidiam marcam conferet. Sed si occisus colonus sit, contribuit quisque socius duas oras; si vero Wallus, duntaxat unam. Si aliquis socius quenquam temere et petulanter occidat, ipse compensalo. Si quis vero socius petulantia suaactus socium occidat, consanguineis ejus ipse satisfaciat, et praeterea consocium suum octo libris redimat, aut sodalitii , et fralernitatis jus perdito. Et si quis socius cum eo, qui consocium suum occidit, nisi in praesentia régis , episcopi vel comitis , comedat , aut compotet , libram pendilo , ni cum duobus consacramentalibus inficiari potest se illumnon novisse. Si quis socius allcrum durius et illiberaliter appeliet, sextaiium mellis pendito; si vero quenquam alium inciviliter et asperius appeliet , sextarium mellis etiam solvito, nisi se cum duobus consacramentalibus polerit purgare. Si famulus [armiger] gladium stringat, dominus ejus unam libram pendito, quam quibus poterit cunque modis ab eo repetilo , et in eâ repetendâ universa sodalitas illum adjuvabit. Et si famulum famulus vulnerit, id vulnerati dominus cum universa sodalitate vindicabit et petat, quod vita non fruatur. Si famulus in via cuiquam insidietur,

sextarium mcllis solvito, et si tendiculam sive decipulam ponat tantundem pendito. Si quis socius apud extcros moriatur aut aeger sit, consociieumaccersunto, fera ntque sive vivum, sive mortuum ad quemcunque voluerit locum; aut pœnasdent, quae constituuntur. Si quis verodomimoriatur, et socius qui ad petendum ejus corpus noneverit, et socius qui ne gesece his morgen-spaece, sextarium meliis solvito. (Hikesii Thesaur. linguar. septentrional., t. II, p. 21.)

Page 1