X. Charte de l'abbaye de Préaux
1 174-1 l'jb.
H., Dei gratia rex Angl. et dux Norm.
el Aquit. et cornes Andeg. , archiepiscopo Rothomagensi, episcopis, abbatibus, comitibus, baronibus, justiciis, vicecomitibus et omnibus ministris et fidelibus suis Normannie, salutem.
Sciatis me concessisse, rogatu Roberti, comitis de Mellento, et presenti carta con- (irmasse ecclesie Sancli Pétri de Pratellis,
H., Dei gratia rex Angl. et dux Norm.
et comes Andeg., Henrici régis filius, archiepiscopo Rothomagensi, episcopis, abbatibus, comitibus, baronibus, justiciis, vicecomitibus, prepositis et omnibus ministris et fidelibus suis Normannie, salutem.
Sciatis me concessisse, rogatu Roberti, comitis de Mellento, et presenti carta confirmasse ecclesie Sancti Pétri de Pratellis,
et raonachis ibidem Deo servientibus quietanciam ab omni taillia, quam jam dictus comes de Mellento eis dédit de omni terra sua, quam ipsi et de eo et de antecessoribus suis tenent, et omnes alias quietancias et libertates quas idem comes et antecessores sui predicte ecclesie et monachis concesserunt, sicut carta ipsius comitis de Mellento, quam inde habent, testatur. Quare volo et firmiter precipio quod prefata ecclesia et ejusdem ecclesie monachi habeant et teneant in perpetuum predictam quietanciam de taillia, et omnes alias quietancias et libertates eis concessas et datas a prefato comité de Mellento et ab antecessoribus suis, bene et in pace et libère et quiète et honorifice, sicut ipse Robertus, comes de Mellento, eis concessit et dédit et carta sua confirmavit.
Testibus : Petro cardinali et legato, Rotrodo archiepiscopo Rothomagensi, Arnulfo episcopo Lexoviensi, Egidio episcopo Ebroicensi, Johanne decano Sares-
Testibus , Gaufrido comité Britannie, Roberto de Monte Foi-ti, Willelmo capellano, Thoma de Sigillé, Willelmo Marescallo, Seherio de Quincé juniore, Adam de
<"' Fonds Cotton, Charte vi, i. — Je dois un extrait de cette pièce à raniitié de M. Paul Meyer.
Ml. VCTKS DU ROI VSSOCÏK.
heiiensi, comité Willelnio de Mandevilla, Ikehue, (iisli^herlo de Alhemario, Petro de I\ol)erto comité l^egiecestiie , llicardo de Adevilla, lloberto de Mara. Humetis constabulario, Hemico de Novo (Cartul. de Préaux, exemplaire des AiTl.ivcs de
BurgO, WillelmO Maio Vicino, Seihero de l'Eure , fol. 3i; exemplaire de la Bibl. nat. , fol.
Quinci. 22 v°.)
Apud Cadmoum.
Cartul. de Préaux , exemplaire des Archives de l'Eure, fo!. 26. Exemplaire de la Bibl. nat., fol. ÎO v".)
La charte du jeune roi qui précède ne porte point de date de lieu , mais il y a lout lieu de penser qu'elle a dû être écrite en Normandie, où le prince séjourna toute Tannée 1 1 77 et qu'elle fut dressée peu après la charte de Henri II qui a servi de modèle au rédacteur. Je crois pouvoir la classer à l'année 1177.
Cette année-là, les deux rois se rencontrèrent avec le légat Pierre, cardinal (le Saint-Chrysogone^^l
XL Gh.\rte de l'abbaye de Fontevrault.
H., Dei gratia rex Angl. et dux Norm.
et Aquit. et comes Andeg. , archiepiscopis , episcopis, abbatibus, comitibus , baronibus , justiciis, vicecomitibus, ministris et omnibus fidelibus suis, salutem.
Sciatis me concessîsse et dédisse et presenti carta mea confirmasse Deo et ecclesie Béate Dei genitricis Marie de Fonte Ebraudi, et monialibus ibidem Deo servienlibus , pro sainte anime mee et antecessorum et successorum meorum, pontem Saeii, ita liberum et quietum sicut aliquis antecessorum meorum eundem pontem ipsi ecclesie meiius et iiberius concessit habere; vicariam etiam ejusdem pontis
. . . , sicut ea ipsis concessi et carta mea confirmavi.
Testibus : Guill. Cenom., G. And., R. Nannet., St. Redon., episcopis. Rie. et
H., Dei gratia rex Angl. et dux Norm. et comes Andeg. , archiepiscopis , episcopis , abbatibus, comitibus, baronibus, justiciis, comitibus , senescallis , prepositis et omnibus ministris et fidelibus suis, salutem.
Sciatis me concessisse et dédisse et piesenti carta mea confirmasse Deo et ecclesie Béate Dei genitricis Marie de Fonte Ebraudi , et monialibus ibidem Deo servientibus , pro salute anime mee et antecessorum et successorum meorum, pontem Seii, ita iiberum et quietum sicut aliquis antecessorum meorum eundem pontem ipsi ecclesie melius et iiberius concessit habere, et sicut carta domini régis, patris mei, continet et testatur; vicariam etiam ejusdem pontis
. . . , sicut rex Henricus pater meus eis dédit et concessit et cartis suis confirmavit, et sicut in eis continetur cartis.
'^' Voir les textes réunis dans le Recueil des historiens, t. XIII, p. 170 et suiv., et t. XV, p. 945-947.