LIVRE HUITIÈME. — LA SCIENCE, L'ART ET LE MÉTIER
5. — Le phylactère est un rouleau, long et étroit, mais toujours développé. 11 contient un nom, un titre ou un texte. En général, il indique la parole.
6. ~ La tablette est accompagnée du stylet avec lequel on écrivait sur la cire dont elle était recouverte ; par exemple dans une miniature de la bibliothèque de Trêves, où le diacre auquel dicte Saint Grégoire, Ta en main pour montrer quelles sont ses fonctions. Double, la tablette devient diptyque.
7. — Les livres réunis forment une bibliothèque, qui ordinaiment consiste en une armoire {mosaïque de Galla Placidia , à Itavenne, v" s.)
Au Vatican, dans la grande salle de la bibliothèque. Sixte V a fait représenter, en 1589, les bibliothèques les plus célèbres du monde. Voici le détail de cette fresque historique :
Bibliothèque des Juifs: « Moyses librum legis levitis in tabernaculo reponendum tradit. Esdras, sacerdos et scriba, bibliothecam sacram restituit ».
Ecole de Babylone : « Daniel et socii linguam scientiamque Chaldœorum ediscunt. Cyri decretum de templi instauratione, Darii jussu, perquiritur ».
Bibliothèque grecque: « Pisistratus primus apud Grœcos bibliothecam instituit. Seleucus bibliothecam a Xerxe asportatam referendam curât ».
Bibliothèque d'Alexandrie: « Ptolemeeus, ingenti bibliotheca instructa, Hebreeorum libres concupiscit. lxxii interprètes, ab Eleazaro missi, sacros libres Ptolemeeo reddunt ».
Bibliothèque de Borne: « Tarquinus superbus libres sibyllines très, aliis a muliere incensis, tantidem émit. Augustus Cœsar, Palatina bibliotheca magniQce ornata, viros litteratos fovet ».
Bibliothèque de Jérusalem : « Bibliotheca Hierosolymitana. S. Alexander, episc. et mart.» Decio imp., in magna temporum acerbitate sacrorum scriptorum libres Hierosolymis congregat >.
Bibliothèque de Césarée : « Bibliotheca Gaesariensis. S. Pamphilus,
302 TRAITÉ d'IOONOORAPHIE
presb. et mart., admirandœ sanctitatis et doctrînœ, Cœsareœ sacram bibliothecam conficit, multos libres sua manu describil».
Bibliothèque du Saint-Siège : « S. Petrus sacrorum librorum thesaurum in Romana Ecclesia perpeluo asservari jubel. Romani pontiQces Apostol. bibliothecam magno studio ampHQcant alque illustrent.»
8. — Dans la môme bibliothèque , une série de sentences, extraites des livres saints, fait allusion à la culture intellectuelle :
Cor rectum inqutrit scientiam. Prov., xxvii, 12.
Qui évitât discere incidet in mala. Prov., vu, 16.
Melius est sapientia cunctis pretiosisissimis. Prov. vui, 11.
Si quis indiget sapientia postulet a Deo, Jac, i, 15.
Non erudietur qui non est sapiens in bono. Eccl., xxi, 24.
Sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt. Prov., i, 17.
No7i peribit consilium a sapiente. Jer., xviii, 18.
Scientia ijiflat, charitas vero œdificat. I ad Cor., viii, 1.
Ubi non est scientia animœ non est bonum. Prov., xix, 2.
Vir sapiens fortis et vir doctus robustus. Prov., xxiv, 5.
Sapere ad sobrietatem. Ad Rom., xii, 3.
Viri intelligentes loquantur mihi. Jac, xxxiv, 34.
Doctrina bona dabit gratiam. Prov., xni, 15.
Cor sapientis quœrit doctrbiam. Prov., xv, 14.
Itnpius ignorât sçientiani' Prov., xxix, 7.
Recedere a malo intelligefitia. Job., xxviii, 28.
Dat scientiam intelligentibus disciplinam. Dan., ii, 19.
Faciendi plures libros nullus est finis. Eccl., xu, 12.
Fn malevolam animam non introtbit sapientia. Sap., i, 4.
Sapientiam qui abjecit infelix est. Sap., m, 14.
Non glorietur sapiens in sapientia sua. Jer., ix, 23.
Habentes solatia sanctos libros. l Machab., xu, 9.
Timere Deum ipsa est sapientia. Job., xxviii, 28.
Volo vos sapientes esse in bono. Ad Hom-, xvi, 19.