‹ Traité pratique de la constructionChapitre 98 sur 234 · CHAPITRE XYIII · texte numérisé non relu

CHAPITRE XYIII

1. Les abbés, pour l'usage des pontificaux, sont soumis à certaines règles générales fixées par le décret d'Alexandre VII, du 27 septembre 1659. En voici les principales dispositions :

Ils n*ont pas droit au septième chandelier, comme l'évêque.

lî 21

322 LIVRE lŒUVlÈME.

Leur siège n*est pas fixe et ne se dresse qu'aux trois jours où ils officient pontificalement. La garniture en est simple, ainsi que le dais. Il n'a que deux marches.

La crédence se réduit à une petite table.

Ils n*ont pas droit à la mitre précieuse et ajoutent un ruban à la volute de la crosse.

Ils ne peuvent user de leurs privilèges en dehors de leurs propres monastères, même dans une église exempte.

En présence de Tévêque, ils ont leur siège du côté de répître, un degré plus bas.

L'aiguière leur est interdite aux messes basses.

2. Ce décret a trop d'importance au point de vue de la pratique et coupe court à trop d'abus, encore subsistants, pour que je ne le reproduise pas ici textuellement :

«DECRETUM circa usum pontificalium prœlatis episcopo inferioribus concessorum^ a Sacra Rituum Congregatione habita eoram SSmo Z>. iV. Âlexandro PP. VII emanatum.

« Die 27 Septembris 1659.

« S. R. C, tollendis et eliminandis circa ecclesiasticos ritus, qui irrepserunt, abusibus sedulo intenta, post Episcoponim cœremoniale evulgatum^ (quo quidquid ad ipsos in sacris caeremoniis pertinet, abunde prsescripsit) idem quoad inferiores praelatos, qui pontificalium usu fruuntur, prœstandum curare necessarium existimavit, ut excessus aboleantur, uniformisque inducatur sacrorum ritus in omnibus, et praesertim tempore, quo privilégia ipsi perperam interprétantes, obtendentesque parum obsequi student decretis pluries ab eadem S. R. C. bac in remet evulgatis, aut îpsa ignorare praetexunt. Quamobrem omnia simul, ut uno conspiciantur obtutu, cogère, perque capjta dirigere constituit, quo facilius observentur.

« 1. Super altari, in quo sacrum erunt facturi, septimum nequaquam apponant candelabrum.

« 2. Calhcdram sen sedem fixam et permaneutem in eorum ecclesiis no detiucant, scd tribus ipsis diebus quibus ex

antîquis decretis tantummodo pontificalia celebrare est ipsis permissum^ mobili sede seu cathedra utantur, quam nihilominus simplici sericeo panno coloris festivitati congruentis obducere poterunt, non auro contexto aut phrygio aut basylico opère exornato.

« 3. Baldachinum adhibere supra sedem poterunt, non pretiosum, aut aureum, sed simplex et eo quod altari superimponitur materia et opère inferius ; ad ipsam autem per duos tantum gradus in presbyterii superficie strates ascendatur.

« 4. Non abacum alium praeter parvam mensam et in cornu epistolae parare faciant, in qua duo candelabra cum candelis, nec non mitra, calix, missale, thuribulum, navicula et reliqua ad celebrationem necessaria collocentur ; prope vero mensam eamdem parieti hserens bacubis pastoralis aptetur.

« S. Dies vero^ in quibus solemniter ipsis operari conceditur, sint de praeceplo festivi, vel alii, in quibus ipsis pontifîcaliter celebrare festivitatis ratio exigat, nempe patroni loci, fundatoris ordinis, tituli, et dedicationis ecclesise. Abstineant autem ab hujusmodi pontificalium usu in officiis et missis defunctorum, quocumque die etiam festivo, et de praecepto.

« 6. Ad ecclesiam accedentes, licet pontificaliter divina peracturi, iisdemque absolutis ab altari recessuri, a suis canonicis, vel monacbis (ut mos est episcoporum) ne associari se sinant.

«7. Praeter duos sacrificii ministres, diaconum nempe evangelii et subdiaconum epistolae, duo alii tantum diaconi cum dalmaticis, et unicus presbyter cum pluvial! bis assistant. Duo insuper cappellani, qui de mitra et baculo, ac totidem acolythi pro candelabris inserviant. Praeter ea sex alii canonici, vel monachi, duo scilicet pluvialibus, duo planetis, totidemque tunicellis induti diviiiis hujusmodi interesse valeant, qui tamen non in sedibus,, seu stallis choralibus, sed in scamnis absque postergalibus panno viridi laneo coopertis, situ congrue accomodatis, moxque illico remo vendis consideant.

« 8. Mitram pretiosam, nisi illis expresse a S. Sede indulîam, non adhibeant. Siib mltra pileolum nigri tantum coloris induant. Baculum pastoralem albo veloappeiiso déférant; ab lisque et aliis pontificalibus, etiam de ordinariorum licentia, extra eccîesias sibi siibjectas prorsus abstineant et neque in processionibus quae ab eorum ecclesiis per vias extra ambitum vel parochiam ducuntur, insigniis préedictis utanturvel pênes se perferri faciant.

« 9. Regulares rochettum non déférant, nirii ex tali ordine fuerint, cul indumentum hujusmodi competat.

« 10. Invitati ad ecclesiam exemptam, nec in illa pontificalibus uti valeant ; nec ii, qui non fuerint abbates perpetui, vel benedicti, in propriis ecclesiis uti possint privilegio perpetuis abbatibus, vel alias benedictis indulto.

« 11. Sacras vestes ex altari non suniant, nisi pontificaliter divinis vacaturi.

« 12. Induigentias impertiri, vel publicare non audeant. absque expresso S. Sedis indulto.

« 13. Pontificales benedictiones cum trina crucis productione in missis tantum pontificalibus, necnon vesperis et matutinis pontificaliter itidem celebratis, licere sibi tantum meminerint. Privatim vero populis, quamvis pleno jure subjectis, nisi expresse ipsis permissum fuerit, etiam pontificalibus induti per ecclesiam incedentes, benedicere non prœ sumant.

« 14. Praesente episcopo, sine speciali Sedis Apostolicae permissu, etiam pontificaliter célébrantes, a benedictionibus cessent.

« 15. Si episcopus aderit, ipsius sedes in cornu evangelii uno solam gradu eminentior abbatiali est erigenda, haecque altero gradu humilier, ut dictum est, in cornu epistolai coUocetur. A latere episcopi canonici cathedralis, prope abbatem canonici, vel monachi monasterii abbatialis ecclesiœ consideant. Confessionem cum célébrante episcopus faciat, isque thus thuribulo imponat, evangeliorum textum osculetur, et populo solemniter (quamvis abbas ipse pontificaliter celebrel)

benedicat ; episcopus propterea trino ductu, et immédiate caiionici cathedralis diiplici, moxque abbas (nisi celebret) pariter duplici, ac subinde canonici, vel monachi abbatialis ecclesiae unico tantum ductu thuriflcentur.

« 16. Abstineant tamen episcopi, ubi consuetudo contraria non viget, a frequenti liujusmodi accessu ad ecclesias exemptas Ml slnùlibus actibus, ut liberius abbates valeant suis uti privi- ^'giis.

<( 17. In ordinatioîiibus canonicorum, clericorum, monachorum, nec non in vestitionibus monialhim, et emissione professionis earumdem, etiam pleno jure slbi subjectarum, in benedictione sacri» supellectilis, cœterisque actibus (missarum, vesperarum, matutinarum solemniis très tantum in anno, ut prœfertur, exceptis) neque in ecclesiis, oratoriis, aliisqne locis, tam publicis quam privalis quantumvis exemptis^ eisdemque abbatibus pleno jure subjectis, mitram, baculum, et quaevis alia pontificalia insigiiia, nisi de expressa Sedis Apostolicai concessione, adhibeant.

« 18. Ecclesiasticam suppellectilem pro servitio dumtaxat suarum ecclesiarum, vel monasteriorum benedicant.

« i% Reliqua pontificalia extra loca ipsis abbatibus subjecta, vel pro servitio aliense ecclesise, aut in subditos pariter aliènes, etiam de licentia Ordinariorum, exercere non valeant, puta campanarum benedictionem, calicum, et similium, in quibus sacra adhibetur unctio, nec non minorum ordinum collationes.

« 20. Concionatoribus, qui eorum subditis verbum Deipraedicandi onus acceperint, benedictionem elargiri non présumant, sed episcopis, quibus jus hujusmodi privative competit, omnino dimittant.

<( 21. In missis privatis quoad indumenta, cseremonias, mînislros, altaris ornatum et benedictionis largitionem a simplici sacerdote non discrepent, ac proinde sacras vestes induant in sacristia, neque utantur cruce pectorali, unico sint contenti ministre, aquam cum pelvi et urceolo argenteis sibi

ministrari non sinant, duasque tantum candelas super altare adhibeant.

« His autem SSmo relatis, et in C. S. R. ordinaria habita coram Sanctitate Sua per Emum et Rmum D. card. Brancaccium accurate perfectis, mature discussis, Sanctitas Sua en approbavit, et pro omnimoda eoruradem observatione typis mandavit imprimî, ad valvas alTigi, et publicari, ut, elapso termine sex mensium a die pablicationis eorumdem, omnes et singulos usu pontificalium gaudentes, cum saeculares tum regulares, quantumvis exemptes et speciali expressione indigentes, afficiant et arctent, ac si omnibus et singulis eadem adhibita, vel personaliter praesentata, intimata, seu notificata fuissent, indulsitque prœterea locorum ordinariis, ut auctoritate Sedis Apostolicse possint, imo debeant, praefatos etiam per censuras compellere.

« Cumque nonnuîli ex praedictis abbatibus et preelat.is proprium habere possint territorium, juraque episcopalîa, nullique subdantur episcopo, qui eos coercere, si excesserint, valeat; eo casu a Sedis Apostoîicae nuntiis, si aderunt ; sin minus ab archiepiscopis, in quorum provinciis, vel ab episcopis Romano etiam Pontifici subjectis intra, vel prope quorum dioacesium limites eorum ecclesiae vel monasteria sita faerint, tamquam a S. Sede delegatis^ ad hujusmodi decretorum observationem praedicti omnino cogantur. Die 27 Septembris 1659. »

Page 1