Mutato nomine,de te Fabula narratur
(Horace, SaL, 1, 1, 69.)
3. Cf. Properce , Eleg, , III , 11 , 17-21 j et L'Hospilal. Episl., liv. IV, p. 224, qui rappelle en ces termes le honteux asservissement d'Hercule :
111e etiam domitorque virum, domitorque ferarum, Alcidcs, tandem posiiis inglorius armis, Femineo in cœtu fusos et mollia pensa
orte neganda fides. Sed quis non peccat amator ^le eadem, aut istis minimum distantia? pendet Iz oculis totus, nutuque movetur herili ; lety ridet dominœ arbitrio, gaudetque doletque^ i plaçait charse passer catulusve puellse ^ : i fdix aies, quicum cubât? haud mora, mille •ufficit in versus catulus passerque loquaci itultitise. Die jam ; muliebre est carpere pensa? Kiid? sic nugariqualem decet? anne putamus tecmagisesseviri?yerumtamenbocquoquequœraro ^ua ddirabis mercede? et quœ maneant te furpis servitii et lacrymosi praemia belU? »i perstas longum patiens tolerare laborem , A focere et donare nihil pudet et pîget, euge, tandem magnanimus thalamum expugnabis adulter, St Janges niveo lateri latus. Hoc quoties et ^nanto commodiusfecit, nulloque periclo, ^erna prior ? quam\is et pinguis pane secundo nerevit stabulis , et pulvere sordet equino ,
Tractavit manibus, muliebri iodutus amictu, Ja8$a minaotis berae servili raore capessens.
*ar allasion à ce souvenir, Boileaa a dit dans son Lutrin,
Tel Hercule Glaot rompoit tous les fuseaux.
1. L'Hospital, dans sa fameuse satire con(r« 2e Luxe, »a plutôt contre les mœurs de son siècle , n'attaque pas (Tee une ironie moins amère ces «esclaves de TAmour, i>
Qaos ouncappellanl urbano nomine seruos : Hi sunt deposito qui libertatis honore, Mancipio sese Veneri nexuque dederunt ; '. p. 223 et suiv.
2. Catulle a chanté le moineau de Lesbie, Carm. 2 et 3, ans toutefois lui consacrer mille vers ; Martial aussi a céébré une petite chienne du nom d'Issa ; mais c'était celle l'oD 4e ses amis, de Publius, 1, 110.
398 POÉSIES LÀTII«E8.
Libavit spes ille tuas, dominœque pudorem ; Et merito : iiutum quippe opportunus ad omnem. iNam cur se, censés, tibi subdidit? an quia belh» Atquedicax?nimiainboc : etiamvix ultima causaoL Car etenim temnatque deos, famamque, virumquc, Secura extremo quid carminé jura minentur Julia'? cur, censés? nisi quodfuriosa libido . Kstuet , impurusque intus desœviat ardor. Ilunc tu , an fervidius solatur dunis agaso? Krgo consortem temerati admittere lecti .\e querere, et partes post Davum ferre secundas. Jure fit , et tritum est. Tantum boc tibi discrepatille, Quod penus in promptu est, quodque intra limina pkw Nauseat, et cura vacuum praesens Venus explet, Aut onerat magis. Interea tu tempora servas Pervigii* ; et captas si qua cardo strepat, et num Exoratus hiet postis , licet ingruat imber, Verberet et grando fatuum caput* ; et modo falli Clamas , mox speras placatus, et anxius instas Pactse momentis tarde labentibus horœ.
Prœlucens illinc longe puer excubat ; hiiic tu isque redisque avldus : subsannat servulus ipse , Et vix compescit subolens vicinia risum. Mitto quot admlssum maneant incommoda, cum vir
i. La loi Julia, de Âdulteriis, rendue par Auguste, diiscpt ans avant J. G., portait les peines les plus sévères ri même la mort contre les adultères : v. Pline le jeune, Ep-. VI, 31; Juvénal, Sal., H, v. 30.