CIRCA

DILECTIONEM

IN SACRAMENTO POENITENTIÆ REQUISITAM.

Cüm in ecclesiasticis et solemnibus collationibus nostris, per annos proxime elapsos, sæpè multümque quæsitum sit de dilectione Dei , presertim eà qua ad sacramentum Pœnitentiæ requiratur : nos quidem, rogantibus Fratribus et Compresbyteris nostris, polliciti sumus futurum, ut quæ de tantà re per diversos conventus vivâ voce responsa protulimus, eadem scripto traderemus, ad rei memoriam. Itaque otium nacti liberamus fidem nostram , et conscientiam gravi onere relevamus. Sané questionem totam, si opus fuerit, ex altissimis traditionis fontibus repetemus : hic autem, ne nostra in immensum tractatio excurrat , eó omne studium conferemus, ut sacrosancti Coneilii Tridentini expressa decreta, quantà fieri poterit brevitate ae simplicitate sermonis , accurate exponantur. Sie autem procedimus.

L — Quaedam necessaria præmittuntur, super obligatione generali mandati de diligendo Deo.

. Ac primüm præmonemus quadam , quæ ad rei intelligentiam necessaria videantur, quaeque apud omnes jam in confesso sint : nempe illud, divino de dilectione mandato directe imperari ipsum

404 DE DOCTRINA CONCILIT TRIDENTINI

per se diligendi actum. Sanè non defuerunt , qui docerent imperari tantüm, ut diligendi habitum, charitatis infusæ et habitualis operà, per dispositiones ad id requisitas, comparare , sive potiüs impetrare studeamus. Sed id stare non potest; cùm, ut cætera omittamus , sufficiat istud , quód relato illo summo de charitate mandato : Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, subdat ipse Dominus : Hoc fac, et vives‘: quo directè et perspicue ipse actus , ipsum diligendi exercitium imperatur. Itaque ab Alexandro VIII haie prolata censura est, quam ad verbum referimus, ut nuperrimé Romæ est typis edita Innocentii XII veré optimi ae maximi Pontificis jussu : « Sufficit ut actus moralis tendat in finem ultimum interpretativé. Hune (finem ultimum scilicet) homo non tenetur amare, neque in principio, neque in decursu vitz: mortalis. » Quà de re Pontifex sic censuit : « Haec propositio est haeretica : die Jovis, 24 Aug. , anno 1690. » Quód autem quidam, loco vocis Hunc, alii reposuerunt Zinc, eumdem sensum, ea mdem censuram effert: neque de hâc re litigare est animus.

In eam haresim impingunt, qui negant, verbo Diliges respondere specialem dilectionis actum , qui à Deo imperetur. Sané extiterunt, qui dicerent, « praeceptum amoris Dei et proximi, non esse speciale, sed generale, cui per aliorum praeceptorum adimpletionem satisfit?, » Quam propositionem alii aliter exprimunt; nempe sic : Ut mandato charitatis imperetur tantüm illa dilectio , quam effectivam vocant, in omnium mandatorum executione contentam : non autem imperetur dilectio affectiva , sive specialis actus et affectus diligendi Dei propter suam excellentissimam dignitatem atque bonitatem. 'H:ec autem doctrina à sacrà. Facultate theologieà Parisiensi, erroris, impietatis et repugnantiæ cum mandato maximo condemnata, nec defendi , nec tolerari potest, Nam dari aliquem specialem dilectionis actum , vel haec Davidis probant : Diligam te, Domine ?; et in Oratione Dominicà , illud, : Sanctificetur nomen. tuum *; quo Dei glorificandi studium continetur ; et illud : Adveniat regnum tuum : quo Deus

1 Luc., X, 91, 28. — * Censura Guimenii, tit. de Charit, — 3 — Matt) iis Y E 5 i. Psal. XVI, 2.

CIRCA DILECTIONEM, ETC. | 405

non tam regnare nos facit, quàm ipse in nobis regnat ; denique illud : Fiat voluntas tua, quæ est humane voluntatis cum divinà, ut est inter cœlites, mira et perpetua consensio : atque is est ipsissimus dilectionis actus. Neque omittendum illud : Dimitte nobis... sicut dimittimus : qui est expressissimus fraternæ dilectionis actus, cum Dei dilectione necessarió conjunctus. Cüm ergo detur specialis dilectionis actus, eum designari voce : Diliges, nemo pius diffitetur. Ac reverà non potest Deus toto corde diligi, si nullus unquàm specialis ac proprius actus dilectionis elicitur, nullaque ejus actüs obligatio agnoscitur. Undé haee propositio : « In rigore loquendo , non videtur quód homo teneatur unquàm per totam vitam suam elicere actum amoris Dei, » à sacrá Facultate Lovaniensi, » wt impia, et primam legem christiane vite evertens, proscripta est! ; ritè interrogantibus et approbantibus Episcopis : etclaré inducit haeresim ab Alexandro VIII condemnatam, quam memoravimus.

Nec minüs necessarió damnatæ propositiones iste. Prima: « Præceptum amoris Dei per se tantüm obligat in articulo mortis?. » Altera : « An peccet mortaliter, qui actum dilectionis Dei semel tantüm in vità eliceret, condemnare non audemus *. » Denique : « Probabile est, ne singulis quidem rigorosè quinquenniis per se obligare praeceptum charitatis erga Deum*.» Reverà enim nulla causa subest, eur per quinquennium is actus supprimatur , potiüs quàm semel editus, per totam posteà vitam ; aut nec semel editus, omninó prætermittatur. E contrà, si vel semel obligat , obligat centies, obligat millies, obligat nullo termino numeroque : neque anxiè disputandum, quo præcisè tempore et loco, quod ex variis circumstantiis, inspirationibus ac tentationibus pendet; sed eó enitendum est, ut tantà diligentià curemus tantæ necessitatis actum elici, ut nullum sit in omittendo aut negligendo periculum.

Eó igitur nos adigunt tot: damnata à celeberrimis Academiis , imó veró à summis Pontificibus, propositiones : nec refert quà decreti formulà ; eim in eam damnationem , et ipsa rei natura, et totius Ecclesiae consensio nos inducat.

1 Censura Lov., 1657, prop. 24. — ? Censura Guimen., eod. titulo.— ? Innoc. XI, prop. 5. — * Ejusd., 6.

Undé etiam meritó reprobatur hæc propositio * : « Tune solüm obligat de Deo diligendo mandatum , quandó tenemur justificari, et non habemus aliam viam quà justificari possimus : » quasi Deus se velit diligi tantüm à peccatoribus, non autem à justis; aut tanti praecepti observantia ad justificationis gratiam impetrandam tantüm, non autem ad conservandam augendamque pertineat : quo neglecto, ipsà incurià, gratiam justificationis amittant.

Hæc igitur erronea et hæretica proeul à fidelium mentibus propulsanda sunt. Quantüm autem et quanto sub discrimine oporteat tantum actum frequentare, ipsa Dominica Oratio , quae quotidiana dicitur, satis docet; quippe quæ vero et pleno sensu sine actu dilectionis proferri non possit; cüm haec ipsa vox : Pater noster, si recte , et ut à Christo pronuntiata est, dicitur, teste Apostolo; inducat spiritum non timoris, sed adoptionis et charitatis, in cordibus nostris clamantem : Abba, Pater ?.

Sin autem objicitur illud æquè impium ae nugatorium de præceptis positivis, non semper iis teneri nos, atque adeó nunquàm , vel vix unquàm : eó res recidit nobis, ut omnis intercidat fidei et spei exercendae obligatio ; imó Dei metuendi, cogitandi de Deo ac de salule suà aut fide; ex quo vita christiana oblivioni Dei, atque inde consecutæ omni injuriæ ac nequitiæ relinquatur. Quem in gurgitem jam demersi sunt qui hae dicunt : « Homo nullo unquàm suæ vitæ tempore tenetur elicere actum fidei et charitatis, ex vi præceptorum divinorum ad eas virtutes pertinentium ?. Fides non censetur cadere sub preceptum speciale secundüm se. Satis est actum fidei semel in vità elicere *. »