Credere Israel : ita ut credat Israel
21, 28. Duas gentes.... tertia non gens... qui sedent in monte Seir : Idumæi, Esaü sive Edom posteri, perpetui jam indé ab initio Israelitarum hostes, et tunc quoque infensissimi : 1 Mach., v, 3, etc. Pro monte Seir in Scripturis noto, atque Esaü posteris attributo, Graec. in monte Samariæ ; quæ pessima ac prorsus rejicienda lectio , cüàm de Samaritanis mox agatur. PAzlisthiin : qui hostili semper animo, certissimumque fugatis hostibus perfugium. I Mach., 111, 24. Stultus populus in "Sichimis : Samaritanus cujus caput Sichem : stultus reverâ populus,
imperitus, qui licet legis gnarus , tamen à prescriptis legis veroque cultu ac populo Dei secesserit : ideà invisa gens, nec gentis nomine appellanda , quippe qui nec suis ipsa stet legibus. Quantüm autem per hæc tempora Judaeis nocuerit, testantur omnes historic.
29. Doctrinam. Hæc et quæ sunt in seq. capite, Hugo Grotius à nepote addita putat avi auctoris scriptis; quo argumento, quâve conjecturá, non dixerim, cüm nullam afferat. Cseterüm hsec immerito rejici in nepotem facilè evicero, cüm nihil sit quod non avo conveniat. Jesus filius Sirach Jerosolymita. Sic antiqui nomen , parentem, patriam inserebant libris; nec refert, an in capite , an in clausulà. Quin etiam Ecclesiastes posteaquàm in ipso initio nomen posuit, in extremo sic scribit : Cümque esset. sapientissimus Ecclesiastes , docuit populum , ete. Eccle., x11, 9. quod iste videtur imitatus.
30. Beatus, qui in his versatur bonis : Graec. simpliciter : Beatus qui in his versatur. Sic scriptores divinitüs inspirati solent commendare doctrinam suam , imó non suam, sed Dei, uti in Præfatione cap. ult. memoravimus : sic ipse Salomon passim, sic iste, suprà, cap. XXXIII, 17-19; XXXIX, 16 et seqq.; sic sequente capite , 19, 22, 23, 30, 31, ete.
in melius
228 ECCLESIASTICUS.
valebit : quia lux Dei vestigium ejus | valebit : quia lux Domini vestiest. gium ejus.
31. Luz Dei vestigium ejus est : qui scilicet Acc fecerit : divino lumine signata ' sunt vestigia quae sectetur.
PSE PU PIEDS PP PPS DELLE PPS PP PPS SPP PP PP NEVSIPSESISENISDSENISPSENISIN PESES
Mns Me P SIS SPESE
A morte liberatus, Deo agit gratias : populum adhortatur ad sectandam exemplo et ductu suo sapientiam : danti sapientiam dat gloriam, 23 ; modicum laboranti magna obvenit requies, 35; operanti ante tempus merces datur in tempore, 38.
VERSIO VULGATA. SIXTINA VERSIO.
Oratio Jesu filii Sirach.
1. Oratio Jesu filii Sirach : Confi- | Confitebor tibi, Domine rex, tebor tibi, Domine rex, et collau-|et collaudabo te Deum salvatodabo te Deum salvatorem meum. | rem meum.
2. Confitebor nomini tuo : quo-| Confitebor nomini tuo : quoniam adjutor et protector factus es | niam protector et adjutor factus mihi : es mihi.
3. Et liberasti cor meum à perdi-| Etliberasti corpus meum à pertione , à laqueo lingue inique, et à | ditione, et à laqueo calumnia labiis operantium mendacium, et in | lingue, à labiis operantium menconspectu adstantium factus es mihi | dacium : et in conspectu adstanadjutor. tium faetus es mihi adjutor.
1. Oratio seu precatio Jesu filii Sirach : ejus procul dubio eujus est liber totus, ut ipsa testatur inscriptio. Hoc caput quidam codices non habent, additumque omninó estlibri clausulæ illi quam vidimus : suprà , L, 29. Cæterüm ejusmodi addi solere ab ipsis auctoribus, neque ulla ratio vetat, et è contrà probat vel Joan. cap. XX1, additum post clausulam cap. xx, 30, 31; neque quidquam est quod non ipsi auctori congruat, ut mox videbimus. Confitebor tibi : collaudabo, concelebrabo te. .
3. Liberasti à perditione, à cerlissimà nece, quod ipsi auctori non semel contigisse ipse testatur, xxxiv, 13. Congruunt tempora , càm sub Onià IIl quo pontifice Siracidem scripsisse ostendimus, homicidia fierent, II Mach., 1v, 3, sub Seleuco quidem Philopatore : quantó magis autem sub Antiocho Epiphane ejus filio, quo rege ipse Onias per proditionem à Menelao cæsus est : ibid., 34. À laqueo lingue iniqua : Græc. à laqueo calumnia. À labiis operantium mendacium, Qualis fuerit Simon ille Benjaminites , qui sanctum pontificem adortus calumniis, provisorem gentis audebat insidiatorem regni dicere : ibid.,1, 2, quibus calumniis et hic et similes in Ecclesiasticum quoque sævire potuerint. -Hic autem observandum Siracidem nusquàm hic commemorare causam religionis, aut odium gentis, eó quód in hujus vexationis initiis , Judæorum hostes nondüm apertas inimicis professi adversüs Judæos, Simonis, hujus Benjaminitee, Jasonis, Menelai , Lysimachi et aliorum Judæorum operà uterentur; atque odio gentis ac religionis , lese majestatis erimen obtenderent; quale persecutionis genus sub Tian Apostatà Christiani quoque experti sunt. Sic ergo ipse Siracides ad ex-
remum vitae deductus est periculum. Im conspectu adstantium : accusantium , adversantium : dvriontéruv, quod habent quidam codices.
Et liberasti me secundüm mültitudinem misericordie et nominis tui, à rugitibus præparatorum ad-escam,
De manu quærentium animam meam : de multis tribulationibus, quas habui :
A suffocatione flammæ in circuitu, et de medio ignis, ubi non sum æsiuatus :
Ab altitudine ventris inferni, et à linguà coinquinatà, et à verbo mendacii regi, calumnià linguæ injusta,
Appropinquavit usque ad mortem anima mea :
Et vita mea erat appropinquans inferno deorsum.
Circumdederunt me undiquè, et non erat qui adjuvaret : respiciens ad adjutorium hominum, et non erat.
Et memoratus sum misericordie tuæ, Domine , et operationis tua, quæ à sæculo :
Quoniam eruis sustinentes te, et salvas eos de manu gentium.
Et exaltavi super terram supplicationem meam, et pro mortis liberatione deprecatus sum.
Invocavi Dominum patrem Domini mei, ut non derelinquat me
4, 6. A rugientibus...
à pressurd flamma...
4. Et liberasti me secundüm multitudinem misericordie nominis tui à rugientibus, praeparatis ad escam,
9. De manibus quærentium animam meam , et de portis tribulationum que circumdederunt me :
6. A pressurà flamme, qua circumdedit me, et in medio ignis non sum æstuatus :
7. De altitudine ventris inferi, et à linguà coinquinatà, et à verbo mendacii , à rege iniquo , et à linguá injustà :
