FORMA CLERF. — PARS II

Nulla splendidior gemma, in omni pr;vcipiie oniatii Summi Ponlilicis, humilitate. Quo énim celsior c;v?toris, eo humilitate apparet illuslrior et se ipso. (S. Bern., lib. II De consid., c. 6.)

In alto posilo non altum sapere difTicilc est et omnino inusilatum, sedquanto iniisitalius, tanlo gloriosiiis. (S. Bern., epist. -4^ /l</ Ucnric. Scuou., c. 8.)

Gloria pnvlati est, si se ipsinn misernm jiidioat et inlirmuni, insufficientem oneri, et honore indignum. (S. Petr. Blcs., De instit. episcopi.)

ART. III. — Car in clero spccialiler requiratur liumilittis?

Sectio prima. — Quia clenis est status ministrationîs.

Sic nos existimet homo ut ministros Clirisli. (J Cor. IV, 1.) (149)

Nos autem servos vestros per Jesitm. {II Cor. XXXV, 4, 5.)

Pro vobis minister Christi Jesu. {Col. i, 7.)

Reges gentium dominantur eorttm ; vos autem non sic. {Luc. XXII, 25.) Non ergo te dominum exhibeas , sed ministrum. Petrus aposlolas dicit (/ Petr. v, 3) : Non dominantes in clero. (Petr. Blés., De instit. episc.)

Tune potissimum volunt dominari, cum profcssi fuerint servitutem. ( S. Bern., lib. iv De consid., c. 2.)

Forma apostolica hœc est : Dominatio interdicitur, indicilur minislralio. {Ibid., lib. ii, c. 6.)

OiRcium servitutis humiliet, quem fastigium subliniitatis exaltât : et humilis sublimitas sit , et sublimis humilitas... (Innocent. III, serra. 2, in consccrat. Ponlif. Max.)

Ministerium humilitatis. (S. Isidor., lib. n De divin, offic, c. 5.)

Populo Dominus me servum dédit. (S. Auc, ep. 227.)

Eorura qui tlbi subjecti sunt , servum te reputes humilem etabjectum. — lllius servituti addictus es, cui servire regnare est : cujus servitutis intuitn , ille servum se reputat, qui lenet Ecclesiœ principatum. (Petr. Blcs., De institut, episc.)

Nulla major servitus, quam eorum qui prœsunt m soUicitudine, qualis fuit ille qui dicit : Cum essem liber ex omnibus , omnium me servum feci, ut plures lucrifacerem. {I Cor. i\, 19.) {Stimulus Pastor. arcliiep. Brachar., part, ii, c. 1.)

Quid facit superbia, sub pannis humilitatis Jesu? (S. Bern., ex Apolog. ad Guillelm.)

Hoc ergo senlias quod et in Christo Jesu, ut sicut cxinanivit se , formam servi accipiens , sic eorum qui tibi subjecti sunt, servum te reputes humilem et abjectum. Non sit tibi dedecori humilitas, quae dccuit Filium Dei. (Petr. Blés., De instit. episcopi.) Sectio secunda. — Quia clerus status est elevationis.

Quanto major es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies yraliam; quoniam magna potentia Dei svHus, et ab kumilibus honorutur. {Eccli. in, 20.)

(149) Virf, supr. p, 207 et 209.

- DE PR.^ilCIP. CLERI VIRTUT. 1174

Rectorem te posuerunt : noli exiolti : esto in illis quasi unus ex ipsis. {Kccli. xxxn, 1.)

Qui major est vcstrum , fiat sicut junior : et qui prœccssor est, sicut qui ministrat. {Ltic. xxii, 27.)

Qui votuerit inter vos primus esse, eril vesler servus. {Matth. XX, 27.)

Tanlo quisque débet esse bumilior, quànto est sublimior. (S. Bern.. De scptem don. Spirit. sanct.y c. 2.)

Ministratio commendalur ipsiiis exempio Legislatoris : Ego autem in mcdio vestrum sum , tanqiiam qui ministrat, etc. {Luc. xxii, 27.) Merilo Paulus in eo gloriatur dicens : Miuistri Christi sunt, et ego, addit , in laboribus plnrimis , in careeribus , etc. (// Cor. XI, 23 seq.) 0 prœclarum ministerium! [Quo non id gloriosius principatu? Si gloriari oporlet, forma tibi sanctorum pncfigitur. Quis mihi tribuat similem fieri in gloria sanctorum ? (S. Bern., ibid., lib. Il De consid., c. 6.)

In summo honore summa sit humilitas. Honoris laus est humilitatis virlus. (S. Auc, serm. 215, De tempore.)

Sola de qua, omnium plena virtutum Maria , gloriandum esse putavil. (S. Bern., epist. 41, Ad Henric. Senon., c. 5.)

Mensura humilitatis cuique ex mensura ipsiri magniiudinis data est , cui est periculosa superbia , qu;Te amplius amplioribus insidiatur. (S. Auc, De sancta virginit., c. 51.)

Illo pacis ordine quo alii aliis subjecti sunt , sicut prodest humilitas servientibus , ita nocet superbia dominanlibus. (Id., De civit. Dei , lib. xix, c. 15.)

Et ego, inquit centurio, homo sum sub potestate, habens sub me milites. {Matth. viii, 9.) Dicturus : habens sub me milites, praiinisit : Homo sum sub potestate, etc. Prœmissa siquidem est humilitas, ne altiludo prsecipitet , etc. — Non confusus est (centurio) de subjectione, jure ex praclatione meruit honorari. Non erubuit super se potcstatein , et ideo dignus qui haberet et sub se milites. (S. Bern., epist. 42, Ad Ilenric. Senon., c. 8.)

Quis sis, et de quo sis factus, advertendum, etc. ? Non es oblitus primai perfectionis, etc. Hœc te consideralio facit honoris contemptorem in honore etiam ipso. Atque id magnum... Clypeus est tibi vel sagitla illa {Psal. xlviii, 21) : Homo cum in honore esset , non intellexit. (S. Bern., lib. ii De consid., c. 5.)

Sunt plerique qui cum ad dignitatem pervenerint, deponunt humilitatem quam antea tenere videbantur, tanquam dignitas et humilitas non bene conveniant , nec in una sede morentur. Verum nec humilitas dignitali , nec dignitas praejudicat humrlitati, cum praecipue dignitas indigea-l humilitate, nec nisi humilitas digna sit dignitate. Ulrasque bas David cognoscitur habuisse , qui et rex legilur exstitisse ; et tamcn humilis permansisse : Eleyii, inquit

IITG

(Il Reg. VI, 21), me Domiuus , et prœcepit ul essem nobililale conspicui. (S. Pr.osp., lib. ii De vila con-

dux super populum Israël : ecce dignilas. Klcgi, iiiquit {Psal. Lxxxiii, il) , abjectus esse in domo Dei mei: ecce humililas. Et vitlele quam signanler duas istas elecliones curavit dislinguere , ut aliam Deo , aliam sibi vellel adscribere ; quia videlicet , non uostrum, sed Dei est nos ad dignilatis gradum erigere. Noslrum auteni, inspirante ejus gralia, humilitatem seinper eligere. (Piiilipp. Abbas , conleiuporaneus S. Bernard., De dignit. cleric, c. 17.)

Sectio tertia. — Quia clerus est status sanctitatis.

Est Christus eorum qui humiliter se gerunt ; non eorum qui eriguntur in gregem suuni. (S. Clem. Alex., lib. IV Stromat.)

Humililas homines sanclis angelis similes rcddit. (S. Prosp., lib. 111 De vila couletupl., c. 3.)

Nihil est quod divime niajestali faniiliarius, atque conlidentius assistât et gratins, quain ven huinilitas. (Petr. Blés., epist. 134, Ad Wilhelmum , abbat. Sanctœ Markc eleclum.)

Auctor et dator virtulum Christus , in qno omnes thesauri sapientiœ et seientiœ sunt absconditi [Col. n, 3), in qno omuis quoque pleniludo Divinitatis habitat forporaliter. (Ibid., 9.) Nonne tamcn ipse de huniilitale, tanquain de suninia su* doctrinse suarunique virtutum gloriatus est? Discite, inquit, a me, non quod sobrius , autcastus, aut prudcns , aut aliquid ejusmodi ; sed quia milis snm et liumilis corde. {Matth. XI, 29.) (S. Bern., epist. 42, Ad Henric. Senon., c. 5.)

Deus humilitate conlingilur. (S. Auc, lib. l, iiom. 50, c. 1.)

Ubi humililas , ibi chariUis. [lu., in Epist. Joan.)

Ut castitas scu charilas detur, humililas meretur; quoniain liumilibus Deus dat gratiam. [Jac. iv, 6.) Serval acceptas, quia non requicscit Spirilus Doniini nisi super quielum et humilem. Servatas consuinmat; nam virtus in humilitate perlicitur. (S. Eern., epist. 42, Ad Ilenric. Senon., c. 5.)

jNoveris licet omnia mystcria ; noveris lata terra^, alla cœli , prol'unda maris; si le nescieris, eris similis aidificanti sine fundamento, ruinam, non structuram faciens. (S. Bern., lib. ii De consid., c, 5.)

ART. IV. — Praxes liumilitatis.

NoQ se existimet poteslate dominante, sed charilate serviente felicem. (S. Auc, epist 109.)

Inter presbyleros et co^quales, primas in opère, exlremus in ordine. (S. Hier., epist. 3 ad ISepo-^ tian.)

Cuncli qui praesunt, non in se poteslateni debcnt ordinis, sed xqualitatem pensare conditionis : ncc prxessc hominibus gaudeant, sed prodesse. (S. Grec, Pastor., part, ii, cap. G.)

Ncc afl'ectant vidcri, sed esse quod sunt : non

alienis l.iudibus, sed moribus suis cximii : ncc solum

, (le- sua dignilatc, sed potius de saccrdutalis vila;

tenipl. sacerd., c. 13, apud Co?ic27. Aquisgr., ç. 19.)

Hi sunt qui non anibiendo , sed spiritualiter vivendo sacerdotiuin meruerunl : quique non favoris humani sufl'ragio, sed divino inunere sublimati, nihil sibi de praistantia sui principatus applaudunt. Quos non inflammal honor acceptas, sed exercet labor impositus. Qui non excellenliam suam cogitant provecti, sed sarcinam : nec gloriantur de officii dignitate, sed sudant potius constituti sub onere. (S. PuosPER., lib. 11 De vita activa et contemplât, sacerdot., c. 2.)

In alto ilaque sedens, non alla sapias, per omnia sentiens humiliter, humiUbusque conseniiens. Non ambules in magnis, nec in mirabilibus super te. (Petr. Blés., Deinstit. episc.)

Altus sedens non alla sapiens sis, sed humilia de te sentiens, humiUbusque conseniiens. (S. Bern., De consid., lib. ii, c. 9.)

Nec plus vero tibi iribuas, nec plus justo parcas. Porro plus vero tribuis, non modo arrogando tibi quod non habes bon uni, sed et quod habes adscribendo. Vigilanler discerne qualij ex le, et qualis sis dono Dei, et non sit in spiritu tuo dolus. Erit aulem, ubi fideliter partiens, tua, tibi, et quai sunt D'ei, Deo sine fraude resignes. Ex te mala, bona a Domino, (S. Bern., lib. u De consid., c. 11.)

Non recuso inglorius lieri, ut non irruatur in Dei gloriam. {Ibid., c. 1.)

Servanda in corde humililas, et in opère disciplina : atque inter haic solerter intuendum est, ne dum immoderatiuscustoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiininis. (S. Grec, Past., part, ii, c. 6.)

Humiles adinonendi sunt, ne plusquam expedil, sint subjecti... ne cum student, plusquam necesse est, hominibus subjici, compellantur eorum eliaiu vitia venerari. {Ibid., part, m, c. 18.)

Per onmia sil iu te humililas non vilescens, dignitas non proisumens. (Petr. Blés., epist. 13 AU Rcijinuld. episc. Carnot. electum.)