DOIS DE LA YVLTELINE ÉRIGÉE EN COMTÉ
ÀRCH. IMP. — MM 1095, iN'n 21.
Francisais Dei gratiâ Francorum rex , Mediolani dux, et (lcnu;p dominus, universis et singulis présentes litteras inspecturis salutem. Multos esse ex regno nostro Francise, aliisque dominiis nostris fatemur qui commoditati et honori nostro semper studuerunt et per di\ ersos clïectus sese de nobis benè meiïtos effecere, ac nostrâ munificentJâ dignos. Sed cum mente nostrà revolvimus vim ingenii summamque facundiam et eximiam utriusque juris peritiam, ceterasque dotes, cum maximâ probitate et admirabili in cunctis actionibussuis rcctitudine etconstautiàbenedilecti ac fidelis nostri Anthonii de Prato, cancellarii Francise ac ducatus et dominii nostri Mediolani; et quantum nobis commodi , honoris, et glorise ejus industrie, labores et vigilise contulorunt; quippè qui nullis parcendo sumptibus, contemptisque omnibus personse et fortunarum discriminibus, omne suum assidue concilium ad status et glorifie noatraê amplificationem contulit, et in dies conferre non desinit . tanquàm sui ipsiusquodam modo ut nobis l)enefa.ciat immemor. Adque omnia hoc anno laudis adjecit et mcriti(|ue cisalpes nos et castra nostra per varies casus sequi non expavit, et incommoda forti animo perferre castrensia : nec in ipso
/j28 APPENDICE.
pugnse et commissi prœlii die et hora nos desercre, nec pedem referre et monendo et consulendo si opus esset, et quse sui sunt muneris exequendo juvaret cum noster hostilis miles prœ oculis ardentissimè pugnaret, strepentibus undiquè machinis et tormentis bellicis, semper fortior et infractior evadens ad amplitudinem resque nostras omncs benè curandas fateri nobis convenit non posse sine aliquâ magna animi nostri molestiâ pertransire. Si in eum magna aliqua non conferamus, et hoc est quod nos excusât si id facere distulimus, quia magna non se offerebant parvis eum donare indignum nobis videbatur. At ne hoc magis quam parsit protrahatur, statuimus ad mediocria descendere donec majora se obtulerint quse virtutibus et meritis suis correspondeant. Proindè , tenore praesentium , ex ccrtà nostrâ scientiâ , motu proprio , et de nostrae regia) et ducalis potestatis plenitudine et aliis omnibus jure, modo, via, causa et forma quibus meliùs, validiùs, et efficaciùs fièri possit, Vallemtellinam, et omnia oppida, terras, villas, et loca in eà comprehensa quocumque nuncupentur nominc , unà cum omnibus et singulis rcdditibus percipi solitis per nostrum fiscum hujus ducatus et dominii Mediolani vel ipsi fisco quovis modo spectantibus, tam respectu conventionis cum ipsâ Valle initae, quammolendinorum aquarum, aquœductuum, piscationum, venationum, regalium pascuorum, pradiorum, et quorumcumque aliorum dicto fisco nostro pertinentium in ipsâ Valle, terris, et locisin eâ comprehensis, et in eorum pertinentiis. Séparantes, segregantes, eximentes, et penitùs ac in totum libérantes ultra alias separationes et liberationes, h quâcumque civitate, oppido, et communi dominii nostri Mediolani et maxime â civitate nosirà comi et cjusdistrictu,
ac exemptes, segregatos, et séparâtes esse volentesà contributionibus tain civilibus quam criminalibus omnium et singulorum locorum dicti ducatus et dominii nostri Mediolani , et maxime à contributione et juridictione tam civili quàm criminali ac obedientiâ prœtoris nostri comi ac ipsorum ofticialium et cujuslibct eoruin cui vel quibus ipsa Yallis vel aliqua loca in eà comprehensa, subjccta dicerentur vel reperirentur. Ipsi Ànthonio cancellario prœdicto donamus et elargimur, ac in eum pleno jure transferimus titulo mené, piirae, et irrevocabilis donationis inter vivos, pro aliquâ meritorum suorum erga nos et statum nostrum repeiïsione et expensarum per eum factarum sublevatione pro sese, filiisque et descendentibus suis, ac descendentium descendentibus usquè in infinitum, et quibus dederit vel dederint, omnes et singulos redditus solitos, per fiscum nostrum percipi ex ipsà Valle, vel locis in eà comprehensis vel ipso fisco quovismodo spectantibus, tam respectu conventionis quam aliorum omnium et singulorum supra dictorum ac ipsum pro sese et ut suprà in jus et locum nostrum et camene nostrae ponimus ità ut de ipsis redditibus disponere possit prout nos et caméra nostra potuissemus antè prœsentem donationem, ob mérita et expensarum sublevationem factam : cedentes eidem omnia et singula jura et actiones tam reaies et personales quam mixtas, nobis super prasmissis et camerrc nostra3 spectantes. Et insuper merum et mixtum imperium ac gladii potestatem et omnimodam jurisdictionem dictae Vallis, oppidorum, terrarum, locorum, et villarum in eà comprehensarum et perlinentiarum suarum praxlicto Anthonio in feudum nobile, hononficum, et gentile dainus et concedimus, ac titulo fcudi liouorifici, nobilis,
et gentilis in eum trnnsferimus cum regaliis honorantiis et pertinentiis ipsi mei et mixte- imperio et gïadii potestati, et ut suprà spectanti pro sese filiisque, et descendentibus suis, ac clescendentium descenclentibus usquô in infmitum, et quibus dederit ità ut in ipsà Valle ponere possit et deputare capitaneum, prœtores, et alios quoscumque ofïiciales et jus dicentes in dicta Valle et locis in eà comprehensis. Nil nobis et camerœ nostrse reservato, praeter superioritatem quam solam nobis retinemus. Hâc tamen conditione quam ratione juris feudalis suprà dicti, si in alium vel alios transferatur, transire habeat salvâ ipsà superioritate nôstrâ et modo quo conceduntur jura feudalia in ducatu et dominio nostro Mediolani. Respcctu vero reddituum et aliorum superiùs donatorum transire libère possint in alios quoscumque. Facientes eiclem Anthonio potestatem prœdictorum omnium et singulorum, auctoritate proprià appivhendendi possessionem , apprehensamque retinendi, et alia faciendi quse veri et legitimi possessores facere possunt. Et haec omnia nonobstante decreto edito de anno 1/iDO die 27 martii quod incipit : « Solebant majores nostri, » et altero illias reformaterio edito de anno 14.90 die 12 novembris incipienle : « Meminimus, etc. » Quibus prohibeatur bona à principibus donata alienari et generaliter non obstanlibus aliquibus legibus, statutis, decretis, ordinibus, provisionibus, aut aliis in contrarium facientibus, vel aliam formam dantibus. Et maxime non attento quod valor rerum donatarum ut suprà non sit expressus, volumusque etiam, quod bona qua3cumque in tenïtorio piœdicto corisistencia quae ullo unquàm tempore confiscari côntingat, prsedictô donatoriq nostro et caméras suas applicentur. Et si delictum extra tenitmium commis-
APPENDICK. 431
sum fuissét et êtiafli si delinquens alibi civis cssct vel alibi habitafctnon obstantibus aliquibus prlfedictis aut
aliis in conlrarium fàciëntibtis. Quibus omnibus et singulis ex certâ scientià et de nostraj putostatis plenitudinê étiarn absolutè et quibus melioribus viis, Causis, et i'ormis possumus, dcrogamus, et dèrogâtum esse volumus, etiam si talia essentde quibus spécialise! in individuo esset facienda nientio. Supplenfes de eâdèm potestatis nostrse plenitudine, etiam absolutè defectum cujuslibet solemnitatis quaj in prsemissis dici posset debuisse servari. Gumque eontinge possit ob temporura conditiones, ipsum Anthonium per aliquod tempus non valeturum possessionem ipsius Vallis et pcrti-nentiarum apprehendere et redditus percipere. Decernimus et volumus quod intérim donec ipsam appréhendent possessionem, sibi dentur et aiïectualiter consequatur super datio macine. Mediolani ad rationem scutorum duorum millium à sole annuatim, incipicndo à die quo ducatum et dotninium nostrum Mediolani recuperavimus, super quoquidem datio ex nunc ipsam pecuniarum summam sibi assignamus ità ut etiam auctoritate proprià ipsam capere possit et dationariis confessiones faeere, quœ perindè valeant ac si à thesaurario et aliis deputatis acl financias nostras émanassent. Mandantes locum tenenti ac senatui ducalus et dominii noslri Mediolani , generali fmanciarum, thesaurario generali, magistris intratarum, communibus et hominibus dictai Vallis, et pertinentiarum, et ceteris omnibus acl quos spectare quomodô libet possit, ut bas nostras donationis et feudalis concessionis litteras, et ut suprà continetur, observent et faciant ab omnibus inviolabiliter observari, et specialitcr ipsis communibus et hominibus ut de dictis redditibus ipsi
Anthonio debitis respondeant, temporibus debitumque fidelitatis et homagii prestent juramentum, quia sic nobis placet et fieri volumus. In quorum omnium et singulorum fidem ettestimonium preemissorumprsesentibus his manu nostrâ propriâ signatis, sigillum nostrum duximus apponendum. Datum Mediolani in mense novembri, anno Dominimillesimo quingcntesimo decimo quinto, et regni nostri primo.
{Signé) Françoys.
(Dans le pli) Panigarolla, P. Montemere lus G., senatores.
(Sur le pli ) Per Regcm, ducem Mediolani. (Signé) Robertet,
(Visa.)
Registrum in libro morello anni 1515 in folio 31 extante pênes Ronatores (sic) générales.
(Sur le dos.) Millesimo quingentesimo quinto, decimo die veneris, vigesimo tertio novembris, petita intcrinacione coram senatu, nomine Domini Anthonii de Prato cancellarii Francise et Mediolani de litteris chrislianissimi régis et dueis Mediolani idem conccssis ut interiùs leguntur, senatus censuit illas fisco exhibendas ut oiiponere qucat si quid opponendum duxerit.
(Signé) Juliu M.
