‹ Voyage dans le district des diamans et sur le littoral du BrésilChapitre 39 sur 57 · BB · texte numérisé non relu

BB

l'oar retidre moins longae latlescriptioii des P'illarsia que j'ai trouvés au Brésil , je réunis sous un même titre les caractères qommuns à tous. — Yillarsia (Sp. Bras, et pleraeque yensimiUter sp. umbeUatae).CAL. 5*part.; laciniis linearibus. G>r» subrotatay 5-fida;divisurispatulis,plùs miniisfimbrialis. Stam^ cum dîv. cal. altemantia: anth. sagittatae. SovAMiB 5 tuboinfm st. însertae, iisdem altemœ. Nbgt. ex squamul. 5 hjpog. tubi sqam.'oppositis. iSr. ovario continuus, breviusculus, breviter !i-laiiiellatus;4aindlis intiis stigmaticis. Ov. i-loc. , poljsp. Oyula placentis a oppositis^ linearibus, prominentibus affixa» — HxaBJsnatantes. Gaules longi. Fol. alterna; petioli breviusculi^ basi dilata semivaginantes, cauli specie continui. Umbell a terminales , specie latérales : pedunculi simplices , bracteis membranaceis intermixti , maturescente fructu mox demersî.

ViLLARSLi MlCEÔPflTLLA N.

y. Gaule gracili; foiiis parvis, orbiculari-reniformibus, subrepandis; coroUa^ divisuris iuteis.

GâVLis gracilis. Fol. circiter 9-13 1. iata, orbiculari-reniformia, suhrepanda, saltem siccatione undulata, subtùs saepè obscure violacea : petioli 3-4 1* longi, plus miniis gracilis. Cal. foliola obtusiuscuia. Gor. omnino lutea. Squamjt TUBI suborbiculares , margine fimbriatae. Sttli lamelis 3-angulares. Caps, calyce persistente longitudine subaequales. Sb- MiHA globoso-lenticularia, tuberculata. — In rivuio quodam lecta haud longé ab urbe Sorocdba , prov. S. Pauli.

ViLLARSIA COUHUIIIS N.

y. caule gracili; foiiis cordatis, obtusissimis, suprà subenerviis ; corollae divisuris albis.

Gavlis gracilis aut subgracilis. Fol. circiter i-3 p.longa, g-3o 1. lata, cordata, obtusissima, apice interdùm emarginata , superiore pagina subenervia , margine angusto nigro saepè dncta^ suprà tenuissimè adpressè vel remotè tubercu-

4i4 SEdOND VOYAGE

lata , siibtùs pnnctata aut subpunctata , vetula impunctatà. Umbella multiflora : pedunculi 6-24 1* longi , interdùm ramis radicibusque intermixti. Cal. foliola Acutiuscula seu obtusiuscula. Cor. infundibuliformi-rotàta ; tubo hiteo ; limbi divisurjB linearibus , acutiustolîs , déganter fimbriat» , albis. Stam. exserta : anth. brune» seu albae. Sqvamjb tvbi laciniats. Sttli divisur» subrbombeae , margînibus fimbriata?. Or. ovatum. Caps. globoM. — In prorinciis jRio de Janeiro , S. PauK et Rio Grande do Sul ; neenon ih ImiKa oriéntali.

ViLLABfu HvsBOLDTiANA HBK. Noi^. Geh. ni y 187^! ^ Menyanthes Indica Aubl. Guf.l^ 118.

y. caule crasso; foliis crassîs, renHbnhibùs ;, mèdiocribuS; suprà subeuervns ; caroDae dmsuiîs albis.

Caulis crassus. tolia circiter 1/3- a i^â p. lata , reDifonoûy

yixtertiâ parte divisa , crassa , suprà subenervia , subtùd ponc-

tulata; lobis înteriore latere sœpihs rectilineis : petiolus folio

muhotiès brevior. Umbella 8- 16- fiera; pedunculi circiter

1-3 pol. longi, nigro-punctati. Caii. fol. ôblusiuscula , levia,

nitida^purpurascentia, patentia. Cor. campanulato-rotata,

usquè ad tertiam partem ioferiorem divisa , interiore pa^nâ

fimbriis omninô obtecta; tubo luteo; divisurk lineaîî}>us,

obtusiusculis y albis. Stam. fîl.brevia : anth. magnae, brunes.

Sttlvs inclusuSy nitidus ; divisuris triangul., interiore pagina

marginibusque stigmaticis. Nect. sQUAMULiB lacîniat^. Or.

oblongum , levé , nitidum , bruneum, i-loc. ^ blygosp. Cats.

obtusissima , indehiscens? Semina globuloso-lenticularia , dî*

tida , levia aut margine scabriuscula vel utrâque fkcle tuber-

culata. — Valdè affinis prœcedenti. — In paludibus propè

praedium Fazenda de Manoel Alves haud longé ab urbe Hfaricd

et propè vicum S. Antonio da Jaculinga , prov. Jt, Janeiro }

necnon in regno Novo-Granatensi , Guayanà ^ Afrîcâ au^-

liorietlndiâ. — Qbs. Je serais fort tenté de croire^ àvecWiilde-

now {Sp, 1 , 3i i) ; que Linné. a confondu deux plantes sous le

nom de Menyanthes Indîca ; Tune le véritable f^illarsià Indica

à fleurs jautiés; figuré par Rumph {Amb* TI , p. 17a ^ t. 72^

AU BRÉSIL. 4i5

T. 3) , et depuis par CurtÎB ( Bot. Mag. 658 ) ; l*autt*e , VHumèoàUiana , à fleurs blanches figurée par Rheede ( MaL XI. p. 55 y f. 38.). Je dois faire remarquer cependant que le^ feuilles figurées par Rheede sont beaucoup plus grandes que celles de mes nombreux échantiiloiis et de celui qu'ont rapporté MM. de Humboldt etBonpland.

VlLLAESIA PLATIPHTLLA N.

Caule subgracili; foliis orbiculari-reniformibùs , magnîs, tenuicùlis , suprà nervatis ; calycibus pedunculisque valdè accrescentibus ; corollae divisuris albis.

CuàUL.longissimiy subgraciles.FoL. circîter 3 i/â-5 pol. longa, orbiculari-reniformia y ferè usque ad mediam partem vel tertiâ parte divisa, supra nérvata , subtiis punctulata, tenuicula. IJHBELLAmultiflora, proliféra : pedunculi floriferi i-3 i/j poh longi y subgraciles , fructiferi longiores : bracteae ovatae. AlaliASTAA subpilosa. Flores longiusculi. Cal. Fol. circiter4 1longa^subangusta^obtusa, valdè accrescentia. Gorollji tubus luteus : divisur» omnino fimbriatae, albae. Ov. ovatum. Ovula nmiierosA. — Nascitiir in amne Yapd, paite prov. S. Pauli dicta Campos Geraes ; necnon in Porto Rico et forsan ad ripas flnmÎBis brasiliensis Rio da Madeira. — Obs. i"^. Les Villarr jûii ombelles qui en général croissent dans des lieux fort diffc-^ rens, varient beaucoup dans leurs dimensions, et se reconnaissent plotât à leur aspect qu'à des caractères bien tranchés. La longueur du calice par rappoit à la capsule change aux diverses époques de la maturation. Les graines paraîtraient devoir offrir plus de constance dans la nature de leur surface ; mais le y. Humholdtiana a des semences tantôt entièrement lisses, tantôttuberculées, et tantôt enfin lisses avec un bord rude. — 3^.Linné, Willdenow, et une foule d'autres, ontdëcritles f^il^ lurna à ombelles comme présentant de longs pédoncules , de l'extrémité desquels s'échappent des fleurs ; mais ces botanistes n'ont pas été au delà des simples apparences. La tige est horizontale et donne naissance à une ombelle qui la termine réellement \ la feuille vraiment latérale , comme Test toujours

4i6 SECOND VOYAGE

cette partie de la plante, est obligée , poar se Mutenir sof Teau 9 de prendre la même direction que la tige , et alors son pétiole semble continu avec cette dônière; l'oiabelle, au contraire, prend, pour fleurir, une direction verticale. Les deux bractées (jui semblent l'embrasser sont tout simplement des espices de gaineii ou stipules pétiolaires ; les bractées véritables se trouvent entre les pédoncules.— 3* J'engage les botanistes ({ui s'occupent de la position respect i ve des parties de la fleur , à fiûre quelque attention à ceUe des divisions de la corolle , des étamines , des écailles et des sectaires dans les yUlarsia brésiliens. — 4* Comme il est incontestable qile parmi les Meryanthes L. à feuilles non temées / il s'en trouve qui ont des corolles barbues sur toute leur sur&ce , il est clair qu'il faudrait &ire disparaître le genre FiUarsia.

ce.

Marcxtu TmuivoLiA DG. Prod. m, ia5«

M. caule sufEruticoso , corymbosè ramoaissimo ; ramufis gracilibus, i^-'^onÎBy pubescenti-hispidulis/ fbliis breriter petiolatis, parvulîs , linearibus, obtusis, marginibus revolutis, enerviis , brevissimè pubescenti-hispidulis ; pilis eglandulosis; pedunculis axillaribus , brevibus, a-bracteatis , i-floris.

CAULissuffniticosus, i/^-i-pedalis, corymbosèramosianmuSy infernèdenudatuset glaber : ramuli graciles, ascendentes, in* fernè denudati , supernè 4-goni ad angulos submarginati et pubescenti-hispiduli. Folia circiter s j/:a l. longa , breviter petiolata, Unearia, obtusa, marginibus revoluta, crasduscula, enei*via , subtùs praecipuè pubescenti-hispidula ,: supra deinùm glabrata , pliis minus patula. Piu brevissimi ^ subtriangulares, eglandulosi. Pedunculi axillares , solitarii , i-flon\ circiter s/S 1. longi, adbasim bibracteati : bracteae fbliis cod' formes , sed multô minores. Caltz suboblongo-campanulatus, 4'dentatus, 8-co8tatus, brevissimè pubescenti-faispiduius ; dcntibus mediâ parte tubi paulo longioribus, distantibus.

Petala ovata , acuta , cruciatim patula , purpui*eâ. Stam. 8 , glaberriroa quorum 4 paulô majora : filameota purpurea :. antherae lineari-subuiatae , subfalcatae , basi ( ex connectivo ) incrassats et bilobae , luteae. Sttlus glaber, curvatus , figuram S referensy purpureus. Stig. mamillatum. Ovarium ovatum^ 4'gonum^ tertiâ parte inferiore adherecs, 4 ^oc. , polyspermum. Capsula ovato - globosa , calycino tubo subœqualis, glabra, apice loculicido-4'valvis. Semina cochleata, levia, glabra,ad hilum truQcata: hilum orbiculatum. — Obs. Je ne puis douter de l'identité de ma plante avec le Marcetia tenuifoUa de M. de G. , puisque lui-même a bien voulu F'ëtiqaeter dans mon herbier ; mais , dans tous les cas , la phrase très caractéristique du Prodromus m'eut sans doute promptement conduit à la détermination de mes individus. Je ferai observer poui*tant que les ramules sont dans ma plante bien décidément 4-gones, que les feuilles ne sont point sessiles^ que leur surface n'est pas veloutée et qu'enfin les fleurs sont purpurines au lieu d'être blanches. Au reste le M, tenuifolia a les caractères essentielles que M. de C. atti'ibue au genre et à la tribu où il l'a placé. Cependant ses rameaux ne sont pas cylindriques^ du moins au sommet, et son ovaire, adné dans le tiers inférieur, contribue à prouver que, pour les Mélastomées à fruit sec , l'adhérence ou la liberté du péricarpe ne saurait contribuer à former des tribus et des genres.

Comme les Mélastomées à petites feuilles sont extrêmement rares sur le littoral , j'en citerai encore une que j'ai recueillie en deux endroits différens dans le même canton que le M, tenuifolia,

OSBECKIA MABITIMA N.

O. caule brevi, suffruticoso , ad pressé strigoso-villoso foliisquebrevissimèpetiolatis, lanceolatis,i-nerviis, aveniis;floribus terminalibus, capitatis, octandris ; calycis 4-fidi tubo setis stellatis hii^uto ; divisuris subpectinato-ciliatis, persistentibus.

Radix lignosa. Caulis suffruticosus , 3-7 poUicaris , simplex ramosus aut confertè decompositus , erectus aut sae- TOME II. 27

4i8 SECOND VOYAGE

piiis subdiffusus , ^-gonuB , omnino angulisve adpressè strig060-viilo6U8 .* rami cauli conformes , ad nodos praecîpuè strig080-villo6i. FoLiA circiter 3-6 l. k>oga ^ breviasimè petiolata, lanceolata , acuta aut acutiuscula , integeirima , plus miDÙs adpressè strigoso-villosa , apice pilifera y i-nerria , stibayenia. Flores capitati , termiDales , breriter pedicellati. Caltx campaDulatus y ultra médium 4-fidus : tubus S-costatus y setosobirtus; setis complanatis , apice stellatis, marginibus subpilosis , viridibus , majoribus 4 costis totidem continuis et cum divisuiis altemantibus : divisurae iatiusculae , dentiformes y marginibus subpectinato-^ciliatae , apice longé pilifèrae pilo terminait deciduo, persistentes , in fructu 3-nervi». Pet. ^, ovata, obtusa y dilutè purpurea , cadoca. Stam. erecta , glabra, subaequalia : antherae lineari-subulatae, longiuscul», curvatx, basi ( ex connectivo ) tuberculato-s-lobae. Otar. liberum^ ovatum , 8-co8tatum , apice pilis quibusdam longis rigidis erectis fisisciculatis coronatum , ceteriim glabrum , 4'loc. , po- Ijspermum. Capsula ovata^ 4''^o^^7 ceteriim ovario conformis. Sem. minutissima^ cochleata^ ad hilum orbicularetruncata^ tuberculata^ glabra. — Obs .Cette espèce appartient évidemment à la troisième section du genre Osbeckia ( Y. Prod, III y i4o).

Page 1