ACCORDÉ A ALDE PAR LE SÉNAT DE VENISE

(Mélamorphoses d’Ovide, 1502.)

Exemplum privileqi Aldo Ro. concessi ad reip. hiterariæ utilitatem (1).

Leonardus Lauredanus Dei gratia dux Venetiarum, etc. Universis et singulis, ad quos præsentes advenerint : salutem et dilectionis affectum.

Cum diu in hac urbe nostra degerit Aldus Manutius Romanus vir singulari virtute et doctrina præditus, divinoque auxilio quam plurimos et græcos et latinos libros summa cura et diligentia castigatos imprimendos publicandosque curaverit characteribus utriusque linguæ sic ingeniose effictis et colligatis ut conscripti calamo esse videantur; quæ res studiosorum omnium animos mirifice delectavit, Ut possit emendandis libris et latinis et græcis vacare in dies melius, eosque ad communem litteratorum omnium utihitatem accurate in suis ædibus impressos publicare, suppliciter petiit he alius quisquam in dominio nostro queat græcas literas facere, contrafacereve, aut græce imprimere, hec latinarutn quidem literarum characteres, quos vulgo cursivos et cancellarios dicunt, facere, contra-

(4) Voir plus haut, p. 226, la Supplique d’Alde, à la suite de laquelle te privilégé fut accordé.

facereve, aut imitari curareve faciendos, nec ipsis characteribus libros excudere, vel ahibi impressos venundare nec quæ ipse typis et antehac excudenda curavit volumina et posthac curabit, possit alius quisquam impune excudere, aut excusa forma in terris et locis alienis in dominium nostrum adferre venalia hinc usque ad annos decem sub pœna amittendi operis et artificun, aut librorum ac ducentorum aureorum nummum quoties quis contrafacere ausus fuerit. Cujus pœnæ pars tertia spectet ad Orphanotrophium pietatis hujusce urbis nostræ, alia tertia ad rectores et magistratus nostros ad quos delatum fuerit, alia item tertia sit delatoris. Nos autem bene audita optimeque considerata et perpensa ipsius Aldi petitione, ac intellecto et quantum profuerit et prodesse possit studiosis omnibus et qui sunt et qui post aliis erunt in annis, quantosque assidue passus labores fuerit jam multos annos iisdem utriusque linguæ characteribus inveniendis effingendisque ut optimi scriptoris manum imitarentur. Cognito etiam quantum et quanta diligentia insudaverit imprimendis libris ut quam emendatissimi exirent in manus hominum, necnon quantum impenderit impendatque in ipsa admodum et digna sua provincia ut possit quemadmodum cœæpit, perseverare, pereuntique reipublicæ literariæ opem ferre in hac urbe nostra in qua divino adjumento jam vel Neacademiam habet quam petit gratiam autoritate senatus nostri Rogatorum liberaliter ipsi Aldo concessimus et præsentium tenore concedimus.

Quare volumus et vobis ac unicuique vestrum efficaciter imperamus ut gratiam et concessionem ipsam nostram observetis curetisque observandam inviolabiliter juxta ipsam ejusdem Aldi petitionem. Quam om-