I.) 1. 6 FÉVRIER
Clemens (III) episcopus servus servorum dei dilectis filiis fratribus Theotonicis ecclesie sancte Marie Jerosolimitanae salutem et apostolicam benedictionem.
Quotiens postu/atur à nobis, quod religioni et honestati convenire dinoscitur, animo nos decet libenti concedere et iuxta petentium voluntatem consentaneam rationi effectu prosequente complere. Eapropter, dilecti in domino filii, devotionem, quam erga nos et Romanain ecclesiam geritis, attendentes, ecclesiam ipsam et personas vestras cum omnibus bonis, que impresentiarum racionabiliter possidetis vel in futurum iustis modis prestante domino poteritis adipisci, sub beatri Pétri et nostra protectione suscipimus et presentis scripti patrocinio communimus, statuentes, ut nulli omnino hominum fas sit personas vestras vel bona ternere perturbare seu hanc paginam nostre protectionis
(1) V. Képertoires, auxquels renvoient les chiffres romains.
l’ordre teutonique
infringere vel ei ausu teraerario contraire. Si quis autem contra hoc venire presumpserit, indignationem omnipotentis dei et beatorum Pétri et Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. Datum Laterani YIII idus februarii pontificatus nostri anno quarto.
(II.) 2. 21 DÉCEMBKE 1196.
Celestinus (III) episcopus servus servorum dei dilectis filiis fratribus hospitaiis sancte Marie Alemanorum Jerosolimitani tam presentibus quam futuris regulariter substituendis in perpetuum. Effectum iusta postulantibus indulgere et vigor equitatis et ordo exigit rationis, presertim quando petentium voluntatem et pietas adiuvat et veritas non relinquit. Eapropter, dilecti in domino filii, vestris iustis postulationibus clementer annuimus etprefatum hospitale sancte Marie Alemannorum Jerosolimitanum, in quo divino mancipati estis obsequio, sub beati Pétri et nost.ra protectione suscipimus et presentis scripti privilegio communimus. statuentes, ut, quascunque possessiones, quecunque bona idem hospitale impresenciarum iuste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largicioneregum velprincipum, oblatione fidelium seu aliis iustis modis prestante domino poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illabata permaneant. In quibus hec propriis duximus exprimenda vocabulis : locum ipsum, in quo prefatum hospitale situm est, cum omnibus pertinentiis suis; domum, quam habetis Scalone, cum vineis et omnibus pertinenciis suis; Zamzi cum omnibus pertinenciis suis et domos, quas habetis apud Ramas, cum omnibus pertinenciis suis; domum et vineas et possessiones, quas habetis apud Jaffam cum omnibus pertinenciis suis et domum, quam habetis apud Accon civitatem cum omnibus pertinenciis suis et casale de Capharsin et vultam prope portam sancti Nicholay cum omnibus pertinenciis suis et domum, quam habetis in Tyro cum omnibus pertinenciis suis. Sane novalium vestroruin, que propriis manibus aut sumptibus colitis, sive de nutrimentis animalium vestrorum nullus a vobis décimas exigere aut extorquere présumât. Crisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium seubasilicarum vestrarum, ordinaciones clericorum vestrorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, et alia ecclesiastica sacramenta a diocesano episcopo, siquidem catholicusfueritet gratiam atque communionemapostolice sedis habuerit, vobis gratis et sine pravitate aliqua precipimus exhiberi. Sepulturam preterea eiusdem loci liberam esse omnino decernimus, ut eorum devocionis extreme voluntati, qui se illic seppeliri délibéra verint, nisi forte excorçimunicati velinterdicti sint, nullus obsistat; salva tamen iusticia illarum ecclesiarum, a quibus mortuorum corpora assumuntur. Paci quoque et tran-
APPENDICE
quillitati vestre paterna in posterum sollicitudine providere volentes, auctoritate apostolica districtius inhibimus, ne infra clausuras domus vestre ullus rapinam seu furtura facere, ignem apponere, sanguinem fundere, honimem tenere capere vel interfîcere seu molestiam audeat exercere. Preterea libertates et immunitates eidemhospitalivestro concessasnecnonracionabilesconsuetudines actenus observatas ratas habemus et eas futuris temporibus illibatas manere sancimus. Auctoritale insuper apostolica vobis concedimus, ut eiigendi magistrum, qui vobis et domui vestre presit, habeatis plenam potestatem, et obeunte illo, qui pro tempore vobis et ipsi domui vestre preerit, nullus ibi qualibet subreptionis astucia seu violencia preponatur, nisi quem fratres eiusdem loci vel fratrum maior et sanior pars secundum deum providerit eligendum. Decernimus ergo, utnulli omnino hominum liceatprefatumhospitale temere perturbare aut eius possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere seu quibuslibet vexationibus fatigare, set omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernacione ac sustentacione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolice auctoritate et diocesani episcopi canonica iusticia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica secularisque persona liane nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere venire • presumpserit, secundo terciove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis bonorisque sui careat dignitate reamque se divino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine dei et domini redemptoris nostri Jhesu Ohristi aliéna fiat, atque in extremo examine divine ulcioni subiaceat. Cunctis autem eidem loco sua iura servantibus fiat pax domini nostri Jhesu Christi, quatinus et hic fructum bone accionis percipiant et apud districtum iudicem premium eterne pacis inveniant. Amen. Amen. Amen.
Datum Laterani per manus Cencii sancte Lucie in Orchea diachoni cardinalis domini pape camerarii XII Kal. ianuarii indictione XVa incarnacionis dominice anno M° C° X0° VI° pontificatus vero domini Celestini pape III anno sexto.
(III.) 3. 19 février 1199.
Innocentius (III) etc. magistro et fratribus hospitalis, qüod Theutonicorum appellatur etc. Sacrosancta Bomana ecclesia devotos et humiles filios ex assuete pietatis officio propensius diligere consuevit et, ne pravorum hominum molestiis agitentur, eos tanquam pia mater sue protectionis munimine confovere. Eapropter, dilecti in domino filii, vestris iustis postulacionibus grato concurrentes assensu personas vestras et locum, in quo divino estis obsequio mancipati, cum omnibus bonis, que impre-
l'ordre teutonique
sentiarum rationabiliter possidetis aut in fnturum iustis modis prestante domino poteritis adipisci, snb beatri Pétri et nostra protectione suseipinms. Specialiter autem ordinationem factam in ecclesia vestra iuxta modum Templariorum in clericis et militibus, et ad exemplum Hospitalariorum in pauperibns et infirmis, sicut provide facta est et a vobis recepta et hactenus observata, devotioni vestre auctoritate apostolica confirmamus et presentis scripti pagina communimus. Nulli ergo . . . nostre protectionis et confirmationis etc. Datum Laterani XI Kal. martii pontificatus nostri anno primo.
(VIL) 4. 1er octobre 1218.
Honorius (III) episcopus servus servorum dei venerabilibus fratribus arcbiepiscopis et episcopis, et dilectis filiis abbatibns, prepositis, prioribus, archidiaconis, decanis et aliis ecclesiarum prelatis, ad quos littere iste pervenerint, salutem et apostolicam benedictionem. Cum dilecti filii fratres hospitalis sancte Marie Theutonicorum Jerosolimitani nullum habeant espiscopum vel prelatum prêter Romanum pontificem et speciali prerogativa gaudeant libertatis ; non decet vos in eos vel clericos aut ecclesias eorum, in quibus potestatem ecclesiasticam non habetis, absque mandato nostro exeommunicationis vel interdicti sententiam promulgare, sed, si quando vos vel subditos vestros iidem fratres iniuste gravaverint, per vos aut nuntios vestros id Romano pontifici significare debetis ac per ipsum de memoratis fratribus iusticiam obtinere. Inde est, quod universitati vestre per apostolica scripta precipiendo mandamus, quatinus in predictos fratres sive clericos aut ecclesias eorum. in quibus auctoritatem nequaquam habetis, exeommunicationis vel interdicti sententiam promulgare nullatenus presumatis, nec eos alias indebita vexatione gravetis, sed erga ipsos vos taliter habeatis, quod non habeant adversum vos materiam querelandi, sciluri, quod, si mandatum nostrum neglexeritis in hac parte, dimittere non poterimus, quiu eisdem fratribus in sua iusticia, si apud nos querelam iteram deposuerint, efficaciter providere curemus. Datum apud Urbem Veterem Kal. octobris pontificatus nostri anno III.
(VIII et XXIII.) 5. 15 décembre 1220.
Honorius (III) episcopus servus servorum dei dilectis filiis Hermanno, magistro religiose fraternitatis hospitalis sancte Marie Theutonicorum Jerosolimitani eiusque fratribus tam presentis quam futuris in perpetuum.
Etsi neque qui plantât neque qui rigat sit aliquid, sed qui incrementum dat, deus, humana tamen diligentia impenioris
APPENDICE
cure sollicitudinem debet impendere circa plantas, que adhuc novelle fructus uberes offerunt et uberiores suo tempore repromittunt. Cum igitur vestre religionis novella plantatio flores et fructus odoris et honestatis tempestiva fecunditate produxerit et deo incrementum dante sic inceperit expandere ramos suos, ut uberrimam fructuum copiam promittere videatur; qui custodes in dom inica vinea positi et cultores circa vertutum plantaria debemus diligentioris culture ac cure studium adhibere, novellam plantationem vestram rore apostolice gratie irrigare proponimus et fecunditatem bonorum operum, qua viget ad presens et vigebit divina favente gratia in futurum, vigilantis cure impendio adiuvare. Eapropter, dilecti in domino filii, vestris iustis postulationibus clementer annuimus et domuni vestram seu hospitale, in quo estis ad dei laudam et gloriam atque defensionem suorum fidelium et liberandamChristiecclesiam congregati, cum omnibus possessionibus et bonis suis, que impresentiarum légitimé habere cognoscitur aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis iustis modis prestante domino poterit adipisci, sub beati Pétri et nostra protectione suscipimus et presentis scripti privilegio communimus statuentes, ut perpetuis futurisque temporibus sub apostolice sedis tutela et defensione consistant. Statuimus etiam, ut ordo fratrum hospitalis Jerosolimitani circa pauperes et infirmos, ordo vero fratrum militie Teinpli circa clericos et milites ac alios fratres iuxta institution em domus vestre perpetuis ibidem temporibus observetur. Ad hec statuimus, ut, cum pro tuenda catholica ecclesia et ea, que est sub paganorum tyrannide, de ipsorum spurcitia eruenda intrépide laboretis, liceat vobis libéré in usus vestros convertere ea, que de spoliis ipsorum ceperitis paganorum; et, ne de hiis contra velle vestrum portionem alicui dare cogamini, prohibemus. Presenti quoque decreto sancimus, ut fratres in domo vestra deo servientes caste et sine proprio vivant et professionem suam dictis et moribus comprobantes magistro suo aut quibus ipse preceperit subiecti et obedientes existant. Preterea, quemadmodum domus ipsa vestre sancte institutionis et ordinis fons et origo esse promenait, ita omnium locorum ad eam pertinentium caput et magistra in perpetuum habeatur. Ad hec adicientes precipimus, ut, obeunte te in domino, fili Hermanne, domus iam dicte magister, vel tuorum quolibet successorum, nullus eiusdem domus fratribus preponatur nisi militaris et religiosa persona, que vestram religionem et habitum sit professa, nec ab aliis nisi ab omnibus fratribus insimul vel a maiori et saniori eorum parte, qui preponendus fuerit, eligatur. Porro nulli ecclesiastice secularique persone infrigere vel minuere liceat consue-
l’ordre teutonique
tudines ad vestre religionis et officii observantiam a magistro et fratribus salubriter institutas. Easdem quoque consuetudines a vobis aliquanto tempore observatas et scripto firmatas, nisi ab eo, qui magister extiterit, consentiente tamen saniori parte capituli, non lieeat imniutari. Prohiberaus insuper et omnimodis interdicimus, ne ulla ecclesiastica secularisve persona a magistro et fratribus eiusdem domus exigere audeat fidelitates, hominia, iuramenta seu seeuritates reliquas, que a secularibus frequentantur. Fratribus quoque vestris post factam in domo vestra professionem et habitum religionis assumptum revertendi ad seculum otnnem interdieimus facultatem nec alicui eorum fas sit post factam professionem et semel assumptam crucem habitum vestre professionis abicere vel ad alium locum maioris religionis obtentu invitis sive inconsultis fratribus aut eo qui magister extiterit migrare ; nullique ecclesiastice secularive persone ipsos suscipere lieeat vel tenere. Sane laborum vestrorum, quos propriis manibus aut sumptibus colitis, de possessionibus habitis ante concilium generale, seu de vestrorum animalium nutrimentis nullus a vobis décimas exigere vel extorquere présumât. Ad hec décimas, quas consilio et assensu episcoporum de manu clericorum vel laicorum habere poteritis, quasve consentientibus episcopis et eorum clericis acquiretis, auctoritate vobis apostolica confirmamus. Ut autem vobis ad curam animaruin vestrarum et salutis plenitudinem nih.il desit atque sacramenta ecclesiastica et divina officia vestro sacro collegio commodius valeant exhiberi, sancimus, ut lieeat vobis honestos clericos et sacerdotes secundum deum quantum ad vestram scientiam ordinatos undecumque ad vos venientes suscipere et tam in principali domo vestra quam etiam in obedientiis et locis subditis vobiscum habere, dummodo, si e vicino sint, eos a propriis episcopis expetatis, iidemque nulli alii professioni vel ordini obnoxii teneantur. Quodsi episcopi eos vobis concedere forte noluerint, nihilominus tamen eosdem suscipiendi vel retinendi auctoritate sancte Romane ecclesie licentiam habeatis. Si vero aliqui horum post factam professionem turbatores vestre religionis aut domus fuerent fortassis inventi, lieeat vobis eos cum saniori parte capituli amovere ipsisque transeundi ad alium ordinem, ubi secundum deum vivere velint et valeant, dare licentiam, et loco ipsorum alios idoneos surrogare, qui etiam unius anni spatio in vestra societate probantur, eoque peracto, si eorum exegerint mores et utiles fuerint ad servitium domus vestre inventi, tune demum professionem faciant regularem, promittentes se regulariter vivere ac magistro proprio obedire, ita tamen quod eundem vobiscum victum habeant et vestitum neenon lectisternia, hoc excepto quod clausa vestimenta portabunt. Sed nec ipsis li-
APPENDICE
eeat de capitulo vel cura domus vestre se temere introraittere, nisi quantum fuerit eis a vobis iniunctum. Preterea nulli persone extra vestrum capitulum sint subiecti, tibique, dilecte in domino fili magister, tuisque successoribus tanquam magistro ac prelato suo déférant secundum vestri ordinis instituta. Consecrationes vero altarium seu basilicarum, ordinationes clericorum, qui ad sacros ordinis fuerint promovendi, et cetera ecclesiastica sacramenta a diocesanis suscipetis episcopis, siquidem catholici fuerint et gratiam atque communionem sedis apostolice habuerint et ea gratis et absque pravitate aliqua vobis voluerint exhibere ; alioquin liceat vobis catholicum quemcumque malueritis adiré antistitem, qui nostra fultus auctoritate quod postulatur impendat. Si1 quando vero loca deserta fuerint eidem venerabili domui ab aliquo pia devotione collata, liceat vobis ibidem edificare villas, ecclesias et cimiteria ad opus hominum ibidem manentium fabricare, ita tamen ut in ilia vicinia abbatia vel religiosorum virorum collegium non existât, que ob hoc valeat perturbari. Cum autem terre culte vobis quolibet iusto titulo conferentur, facultatem et licentiam habeatisad opustranseuntium et eorum tantum, qui de mensa vestra fuerint, construendi oratoria et cimiteria faciendi ; est enim indecens et periculo proximum animarum, religiosos fratres occasione adeunda ecclesie se virorum turbis et mulierum frequentie immiscere. Quicumque sane in vestro collegio suscipientur, stabilitatem loci, conversionem morum seque militaturos domino diebus vite sue sub obedientia magistri vestri, posito scripto super altare, in quo contineantur ista, promittant. Deeernimus ergo, ut receptores vestrarum fraternitatum sive collectarum salvo iure dominorum suorurn in beati Pétri et nostra protectione consistant et pace in terris, quibus fuerint, potiantur. Simili quoque modo sancimus, ut hiis, qui fuerint in vestra fraternitate recepti ita, quod ordini vestro adhuc manentes in seculo sint oblati mutato habitu seculari vel vobis inter vivos dederint bona sua retento sibi quamdiu in seculo vixerint usufructu, si forsan ecclesie ad quas pertinent a divino fuerint officio interdicte ipsosque mori contigerit, sepultura non negetur apud vestras vel aliorum non interdictas ecclesias, quibus elegerint sepeliri, nisi excommunicati vel nominatim fuerint interdicti; taies quoque confratres, si eos ecclesiarum prelati non permiserint apud suas ecclesias sepeliri, apud vestras ecclesias deferre possitis tumulandos. Preterea, si qui fratrum vestrorum ad recipiendum easdem fraternitates vel collectas a vobis missi fuerint in quamlibet civitatem, castrum vel villam, in eadem civitate, Castro vel villa una tantum ecclesia
(1) Ce passage jusque perturbari est répété dans la bulle (Satagentes utilitatibus ) du 2 juillet 1226, conservée aux Arch. de l’Aube.
l’ordre teutonique
ipsius ordinis fratribus in eorum iocundo adventu semel aperiatur in anno, ut exclusis excommunicatis et nominatira interdictis divina ibidem officia celebrentur. Statuimus etiam, ut nulli episcopo in ecclesiis vobis utroque iure subiectis interdicti vel excommunicationis sententiam liceat promulgare ; verumtamen, si generale interdictum terre fuerit in locis illis prolatum, exclusis excommunicatis et nominatim interdictis clausis ianuis absque signorum pulsatione plene divina officia celebretis. Decernimus insuper auctoritate apostolica, ut, apud quemcunque locorum vos venire contingerit, ab honestis atque catbolicis sacerdotibus postremam unctionem seu quelibet alia ecclesiastica sacramenta vobis suscipere liceat, ne forte ad perceptionem spiritualium bonorum aliquid vobis desit. Quia vero omnes unum sumus in Ohristo et non est personarum differentia apud deum, tam remissionis peccatorum quam alterius beneficentie atque apostolice benedictionis, que vobis indulta est, tam familiam vestram quam vestros participes esse volumus servientes. Nulli ergo omnino hominum liceat predictum locum temere perturbare aut eius possessiones auferre vel ablatas retinere, imminuere seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur vestris atque aliorum dei fidelium usibus omnimodis profutura, salva in omnibus apostolice sedis auctoritate. Si quis igitur huius nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere venire temptaverit, secundo tertiove commonitus nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis bonorisque sui careat dignitate reumque se divino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et a sacratissimo corpore ac sanguine dei et domini redemptoris nostri Jesu Christi alienus fiat atque in extremo examine districte subiaceat ultioni. Conservantes autem hec omnipotentis dei et beatorum Pétri et Pauli apostolorum eius benedictionem et gratiam consequantur. Amen, amen, amen.
Ego Honorius catholice ecclesiae episcopus subscripsi.
Ego Guido Prenestinus episcopus subscripsi.
Ego Hugo Hostiensis et Yetetrensis episcopus subscripsi.
Ego frater Nieolaus Tusculanus episcopus subscripsi.
Ego Léo tituli sancte crucis in Hierusalem presbiter cardinalis subscripsi.
Ego Guala sancti Martini presbiter cardinalis tituli Equitii subscripsi.
Ego Gregorius tituli sancte Anastasie presbiter cardinalis subscripsi.
Ego Thomas tituli sancte Sabine presbiter cardinalis subscripsi.
Ego Guido s. Nicolai in carcere Tulliano diaconus cardinalis subscripsi.
APPENDICE
Ego Rainerius sancte Marie in Cosmedin. diaconus cardinalis subscripsi.
Ego Stephanus sancti Adriani diaconus cardinalis subscripsi.
Ego Petrus s. Gregorii ad vélum aureum diaconus cardinalis subscripsi.
Datum Laterani per manum Wilhelmi sancte Romane ecclesie vicecancelarii, XVIII Kal. ianuarii, indictione IX, incarnationis dominice anno M° CC° XX0, pontificatus domine Honorii pape tertii anno quinto.
(X.) 6. 9 janvier 1221.
Honorius (III) . . . Vestra religio , cuius bonus odor longe lateque diffunditur, specialem apostolice sedis favorem et gratiam promeretur. Oum igitur ordinem fratrum Hospitalis Jerosolimitani circa pauperes et infirmos, fratrum vero milicie Templi circa clericos et milites ac alios fratres in domo vestra provide institutum laudabiliter observetis, nos volentes, ut sitis pares in assecucione apostolici beneficii, quibus in operatione virtutum pio studetis proposito adequari, omnes libertates, immunitates ac indulgencias venerandis domibus predictorum Hospitalis et Templi ab apostolica sede concessas domui vestrae concedimus ; et, ut eis utamini libéré sieut illi, vobis auctoritate presencium indulgemus. Nulli ergo omnino hominum liceat banc paginam . . . Datum Laterani Y idus ianuarii pontificatus nostri anno quinto.
(LXXX.) 7. avril 1221.
Fredericus divine favente clemencia Romanorum imperator semper augustus et rex Siciliae. Etsi cacluca sunt omnia et temporis diuturnitate labantur, sunt tamen ex omnibus aliqua perpetue stabilitati connexa, ilia videlicet, quedivinis addita cultibus hereditatis dei funiculum applicant, tune precipue, cum loca venerabilia, in quibus placens domino milicia militât, muniuntur munimine imperatorie maiestatis et eis monimenta, que temporum vetustas non diluit, consideratione provida largiuntur. Eapropter rotum facimus universis nostris fidelibus presentibus et futuris, quod nos meditatione piissima attendentes, qualiter sacra domus hospitalis sancte Maria Teutonicorum in Jérusalem a divo quondam augusto domino Frederico, avo nostro, pietatis intuitu propagata in multipliées fructus prodiit laude dignos et a domino quondam imperatore Henrico, recolende memorie pâtre nostro, rebus ac libertatibus premunita et incrementum suseepit spiritualiter et temporaliter domino famulando et fratrum ibidem militancium Jhesu Christo erga nostram magnificenciam cum fide devocio
l’ordre teutonique
semper crevit ; considérantes eciam celebrem vitam et honeste religionis cultum, quibus dilectus nobis in domino frater Herrnannus magister bospitalis eiusdem et fratres ipsius clarere noscuntur, laboresquoque ac sndores assiduos, qnos pro fide christianorum et gloria sustinent incessanter, eterne rétribution^ obtentu ac pro remedio animarum progenitorum nostrorum recordationis inclite, necnon pro salutis nostre ac victorie incremento ipsorum favori ac profectui intendentes eandem sacram domum et ad ipsa quaslibet derivatas, fratres et confratres ipsarum cum omnibus bonus stabilibus et mobilibus, que per totum regnum nostrum rationabiliter possident in presenti et que inantea iustis modis poterunt adipisci, necnon subditos eorum eiusdem domus legacionem atque négocia exercentes, sub speciali protectione et defensione maiestatis nostre recepimus et eidem domni perpetuo confirmamus omnia privilégia et scripta quelibettam a parentibus nostris quama nobis sibi pia liberalitate concessa, necnon casalia, homines et possessiones, que donatione regum vel principum, oblatione tidelium sive quolibet alio iusto titulo per totum regnum nostrum est adepta et que in futurum poterit adipisci, de quibus hec propriis vocabulis duximus exprimanda : in primis domum et hospitale sancti Thome, quod de ordine eorum apud Barulum est constructum, et in tenimento Cannarum propre Barolum terras laboratorias ad X paricla, et ecclesiam sancti Nicolay in Régula cum omnibus domibus, possessionibus ac pertinenciis suis et cum omni iure ac libertate earum, sicut olim largitione memorati domini patris nostri idem hospitale habuit et possedit, vineas eciam et ortum integrum, sicut quondam Bertannus medicus Bariolensis in domanio nostro, palude videlicet Baruli, tenuit et possedit, cum omnibus pertinenciis suis, sicut in instrumentis et privilegiis exinde et indultis plenius continetur. Insuper confirmamus eisdem in perpetuum totum domanium nostrum, quod habemus in casali Tuscianensi, quod est inter Salernum et Ebolum, cum castellucio a comité Marcoardo ibidem constructo et cum omnibus hominibus, tenimentis et pertinentiis suis tam in mari quam in terra, sicut in privilegio maiestatis nostre eisdem domui et fratribus indulto expressius continentur. Necnon confirmamus eidem hospitali et fratribus in perpetuum cum consensu etvoluntate Constancie, illustris Romanorum imperatricis et regine Sicilie, dilecte consortis nostre, et carissimi filii nostre regis Henrici domum quondam Margariti in civitate nostra Brundusii cum balneo et omnibus pertinenciis suis et cum omnibus aliis iusticiis et rationibus tam in mari quam in terra eidem domui pertinentibus, sicut ipsam prefatus Margaritus unquam melius dinoscitur tenuisse. De habundanciori quoque gracia nostra con-
APPENDICE
cedimus et confirmamus eidem. hospitali in perpetuum eastrum Mesanei in terra Idronti, quod, est inter Brundusium etHoriam, cum omnibus iustis tenimentis et pertinenciis suis, prout in privilégié donationis ipsius domus et castri eidem hospitali a nostra maiestate indultis seriatim continetur. Quod eastrum, prout novimus manifeste, eidem hospitali pia liberalitate donaverat et concesserat dictus dominus pater noster, cuis concessionis privilegium casa fortuito fuit amissum, quando Brundusini videlicet hospitale ipsum aggressi in ipsum et bona sua hostiliter ac rapaciter irruerunt. Concedimuspredicta et confirmamus eidem sacre domui in perpetuum cum consensu etvoluntate prediete consortisnostre C et quinquaginta uncias aureorum bonorum tarenorum scilicet ad pondus Baroli de primis proventibus sicle, duane et aliorum reddituum civitatis nostre Brundusii annis singulis percipiendas, quas uncias eidem hospitali concessimus pro excambio cuiusdam tenimenti, quod ad eodem hospitali in Alemannia recepimus, sicut in alio privilegio celsitudinis nostre eidem hospitali inde facto plenius continetur. Denique concedimus et confirmamus eidem hospitali et fratribus suis in perpetuum omnes libertates et immunitates per privilégia divorum augustorum parentum nostrorum et nostra eidem concessas, et ut specialiter ab omni plateatico, portulagio, palangio, tholonio et ab omni exactione et requisitione cuiuslibet iuris doanorum et portuum cum omnibus bonis suis per totum regnuin nostrum in mari et in terra sint perpetuo liberi et immunes, et ut de passagio Fari a Sicilia in Calabriam et a Calabria in Siciliam cum omnibus rebus suis sint similiter perpetuo absoluti. Mandamus igitur auctoritate presentis privilegii firmiter statuentes, ne ulla unquam persona alta vel humilis, ecclesiastica vel secularis, prefatam sacram domura, fratres et omnia bona sua super predictis omnibus molestare présumât vel huic cecessionis et confirmationis nostre pagine ausu temerario obviare ; quod qui presumpserit, indignationem nostri culminis et penam ducentarum librarum auri se noverit incursurum, medietatem camere nostre et reliquam medietatem passis iniuriam persolvendo. Ad huius autem concessionis, confirmationis et constitutionis nostre memoriam et robur perpetuo valiturumpresensprivivilegium per manus Johannis de Lauro notarii et fidelis nostri scribi et huila aurea typario nostre maiestatis impressa duximus communiri, anno, mense et indictione subscriptis.Datum Tarenti anno dominice incarnationis M°CC0XX0I° mense aprilis indictione IX° imperii domini nostri Frederici dei gracia invictissimi Romanorum imperatoris semper augusti et regis Sicilie anno primi, regni vero SicilieXX0 111° féliciter. Amen.
l’ordre teutonique
