CVI

26 Junij 1748.

Vergadering Holland.

V% voor seven. Raadpensionaris : dat terwijl het soo laat geworden is, sonder dat er tijding van Amsterdam is en dat het een quaad effect sou doen als men veel later bleef wachten, vind sich verpligt de resumtie van gisteren voor te leesen.

Item de publicatie.

Ridderschap conform met de extensie.

Dort conform.

Haerlem laten sig de extensie welgevallen, maar maken de reflexie dat in de extensie schijnt dat meer gelet word op de afschaffing van de pagten als van de middelen, maar dat men de goede gemeente niet abuseeren moet; dat S. H^. intentie is de afschaffing van de middelen.

Raadpensionaris: Dat men de heffing van dieselve middelen niet excludeeren moet, als men daarna vonddat men die heffen sou moeten, soo niet bij pagt, op een andere manier.

Gilles'): Dat haare gemeente begrijpt dat de middelen selfs afgeschaft worden, maar laten sig de extensie wel gevallen.

Delft conform.

Leyden verklaren dat bij haar de verpagting van 's lands en stads middelen gesurcheert is, en conform de extensie. Amsterdam hebben gisteren de gelegenheid (gehad) om sig te uitten op soo een importante saak; dat Corver vertrokken was en Rendorp geen Burgemeester, soodat niet durfden haare

') P. A. Gilles, pensionnaire de Haarlem.

— 211 — [1748. Juin.

principalen te vervangen; hadden tijding gehoopt, maar niets gekregen; kunnen vandaag niet meer doen; geven in bedenken of het verschil over de sin van de afschaffing niet behoorde nader geëxamineert te werden ; bedenkelijk een resolutie te nemen daar men twijffelt over de intentie ; S. H. te vragen wat sijne intentie is. De rust reets hier herstelt. Het soude misschien nog een dag kunnen lijden. Nog twee reflexien: 1®. Op het woord: steden die in gebreeke gebleven sijn, dat beter was: steeden die nog niet voldaan hebben; dat bij de afschaffing moet staan: met het advis van S. H.; dat als men concludeeren (wil), soo moeten sij aanteekenen om het regt van haar stad te mainteneeren.

Gouda met d'extensie.

Rotterdam conform, maar dat onder de verpagte middelen begrepen worden die middelen die in admodiatie sijn.

■ Haerlem (Gilles van) ; dat een capitulatie hebben aangegaan , daar sig aan houden moeten.

Gorcum conform.

Sehiedam conform.

Sehoonhoven conform.

Bpielle conform.

^K Âlkmaar dat als de Heeren van Amsterdam gereed waren, zij dan ^^H ook sig soude voegen, maar terwijl de saak niet gecon-

^HBrief aan cludeert kan werden, volgens de ordre van de vergadering, ^^PMeputeerden van Amsterdam, blijven ook in haar geheel.

PHoorn conform en begrijpen dat de verpagting afgeschaft word; maar de vrijheid blijft om die middelen op een andere manier te introduceeren.

nkhuizen conform.

Edam conform.

Munikendam conform.

Medenblik conform.

Purmerend conform.

Amsterdam. Staël leest de brief dat de pagten werden afgeschaft en conformeeren sig met de propositie van S. H. Alkmaar. Dat men de gedagten van S. H. behoorde te vragen en explicatie versoeken.

1748. Juillet.] — 212 —

Ridderschap : Dat de conclusie behoorde te wesen in deselve woorden van de propositie van S. H., waardoor aan de gemeente voldaan sal werden en de explicatie aan S. H. blijven van sijn eygen woorden, en bij te voegen agter nieuwe middelen : met het advis van S. H. te introduceeren. Dort conform rem(arque) Ridderschap.

Haerlem conform de eige woorden van S. H. Delft,Leyden,] Amsterdam, (conform.

etc. J

Conclusie conform de propositie.

CVIb.

Vergadering HoUand.

Rapport 6 Julij, finantien, etc. *).

12 Julij 1748.

Ridderschap conform het rapport. Dort kennis gegeven in haar stad; moet werden gesupplëeert, maar swarigheid gevonden om het geproponeerde middel in een korten tijd te executeeren in haar stad en district ; gereed om ailes te doen.

Raadpensionaris vraagt welke conclusie? dat (ni. het executeeren) behoorde te geschieden door Gedeputeerden van Staat.

Halewijn ^) : Daar is de resolutie.

Pompe ^) leest de resolutie ; dat niet kunnen consenteeren in eenig middel waarvan taxatie te doen door de Magistraat.

Haerlem principalen gepersuadeert dat het verlies moet werden vergoed en ten spoedigste; amplecteeren het geproponeerde in het rapport, niets beter wetende. Eenige elucidatien nodig. Dat de pagten meer te Haerlem dan elders de ingesetenen hebben gedrukt door de stricte

•) Cf. Wagenaar XX, 230.

*) F. T. van Halewijn, pensionnaire de Dordrecht. ') J. D. Pompe van Meerdervoort, bourgmestre de Dordrecht.

[1748. Juillet.

observantie van de placaten, daarom een précise tijd te stellen om te subleveeren. Kunnen niets innen buiten de stad, nog sig beladen met het district. De smaldeeling te reguleeren niet door G. R., maar door Haar Ed. Gr. Mog., met ad vis van S. H. Moeten afsien van de executie, omdat niet in staat sijn om de taxatie, quotisatie en omslag te doen, veel min te executeren sonder de hulp van Commissarissen van Staat. De stadsfinantien sodanig gedelabreert dat niet in staat eenige avances te doen, soo daar geen verligting komt.

Delft. Remarques op het rapport, maar de nootsakelijkheid heeft haar principalen gepermoveert die swarigheden over het hoofd te sien. Facile gelast. Haar stad en onderhoorig district kan sooveel niet opbrengen; willen niet contradiceren ; soeken de saak niet difficiel te maken , maar inteschikken ; goed dat Commissarissen van Staat genoemt v^ierden en de saak niet gesubmitteerd wierd aan G. R.; onmogelijkheid om tegen l** Aug^. de eerste maand te vinden. Leyden. Eenige swarigheden. Onmogelijk dat het gem. Lands comptoir tôt Leyden de somme furneere voor l** Aug^. ; dat als de saak vandaag wierd afgedaan, niet mogelijk ailes in train te brengen, nog minder uit de casse van de stad. De finantien soo gedelabreert, dat stadswerken selfs sijn agtergel)leven. Daar moet inschikkelijkheid gebruikt worden om de tijd wat te verlengen. Onmogelijk de smaldeeling te doen in soo een groot district in soo een korten tijd; om het groot détail soude van meer spoed en van meer effect sijn als de smaldeeling door Haar Ed. Gr. Mog. geschied. Dat aan haar Magistraat autoriteit ontbreekt ; dat het gemeene lands middelen sijn en blijven moeten en dat de ingesetenen moeten sien en overtuigt sijn dat het uit naam van den souverein geschied. Op die gronden gereed aile faciliteit te brengen. Amsterdam. Het raisonnement schijnt seer eenvoudig in het rapport, maar seer difficile in d'executie, vooral in soo een korten tijd en in sulk een groot détail als te Amsterdam vereischt Word; dat het met l** Julij ingaa, is redelijk, maar onmogelijk om op 1® Augs. te furneeren ; dat het difficile

1748. Juillet.] 214

sal sijn een plan of repartitie te maken, die smakelijk sal sijn; dat de kleine gemeente, die wel '/g van het geheel uitmaakt, niet met al betalen wil. Hoe te executeeren als er in een wijk 2 à 3000 niet betalen wil; om één stuiver te executeren, misschien 3 of 4 Gl. onkosten. Hoe te executeren in de Duivelshoek, op het Fransse pad, in de Hemelsrijk, in de Oost en Kattenburg? Het sal moeten werden gerepartitieert op de rest, dat inegaal salwesen; de stad te hoog aangeslagen, nu de pagten afgeschaft sijn, terwijl de pagten gegolden door de menigte van vreemdelingen van buiten 's lands , soo wel als van binnen de provintie doch buiten de stad; andere swarigheden meer, niet te min soo cordaet als de anderen, maar niet te executeren door haar Magistraat. De heele taxatie te geschieden door Commissarissen van H^. Ed. Gr. Mog., door de Magistraat te helpen, en dat egaal moet wesen, of daar sal een binnenlandsen oorlog uit spruiten; proponeren een publicatie , dat iedereen sig selfs sal taxeeren of hetgeen hij in gemoed denkt dat hij schuldig is.

Raadpensionaris vraagt of het effect van die publicatie voldoen soude?

Staal: dat denkt van neen, maar weet even weinig hoe de andere middelen voldoen suUen.

Raadpensionaris : Dan hebben de HH. van Amsterdam ongelijk gehad de verpagte middelen te helpen afschaffen.

Staal: hebben geen keur gehad.

Raadpensionaris: De noodsakelijkheid blijft.

NB. Geen conclusie.

Oouda. Onmogelijk het geld in avance te fourneeren. Ordre van principalen om rapport te doen van de sentimenten van de voorsittende leeden, maar gereed om ailes te amplecteren dat dienen kan om de saken te redden , dog kunnen hier niet inkomen.

Rotterdam.

Gorcum lesen haar last; meer als de helft te hoog aangeslagen. Onmogelijk om uit stads kasse te avanceren. Schiedam soude aile de swarigheden van voorsittende Leeden kunnen sig eigenen ; dat in aile middelen swarigheden sullen sijn.

[1748. Juillet.

Sehoonhoven.

Brielle.

Alkmaar.

Hoorn

Enkhuisen

Edam Munikendam

Medenblik

Pupmerend

Gereed om in te schikken en consenteeren in het meerendeel van het rapport, maar hopen dat het provenu van haar district gebragt mag werden aan het comptoir Generaal van Holland en niet te Delft.

Onmogelijk geld te schieten in avance. Commissarissen van Staat en niet van G. R., en met het advis van Schiedam over het betalen van de penningen. Inschikken, maar de taxatie door Commissarissen van Haar Ed. Gr. Mog. te doen.

Niets ergers als niets te doen. Eenige remarques. Den aanslag hooger als voren, dat de gemeente choqueeren sal. De termijn verlengen en in plaats van '/,2 in Aug^. ^/jj in Sept, te betalen. Geen mogelijkheid het geld te avanceren. De steden moeten geautoriseert werden om stads middelen te ligten, sonder dat niet mogelijk de predikanten te betalen nog Gedeputeerden ter dagvaart, etc. Veel bedenken om àe magistraat te submitteren aan parate executie. Versoeken dat dat uit het rapport geligt mag werden; maken selfs swarigheid om de gemeente in dese tijd te executeeren. betuigen dat bereidwillig sijn om ailes te doen dat mogelijk is, maar hebben eenige bedenken over de smaldeeling tusschen de steden en de dorpen; dat op het platte land in haar district veel beweging is en swarigheid om de verponding +e innen en de tienden te doen betalen ; tegen de parate executie.

deselve consideratien en deselve swarigheden als de anderen en suUen niet repeteeren.

met de Heeren van Alkmaar.

conform het rapport, uitgenomen de parate executie; te hoog aangeslagen.

in te schikken, maar tegen de parate executie van burgemeesteren; op het platte land in haar district dreigingen gedaan tegen diegenen die de tienden wilden innen. conform het rapport en de remarques inschikken.

De deliberatie gecontinueert.

De Leden versogt bedagt te wesen op een spoedige conclusie.

1748. Jnillet.l 216 —

13 Julg 1748.

Dopt suUen haar devoiren in die weinige dagen aanwenden om ailes te schikken.

Haerlem insteeren op Commissarissen van Staat tôt de smaldeeling. Delft insteeren op prolongatie van de termijn voor de eerste betaling.

Lejden hopen dat de saak geschikt mag werden. Amsterdam. Met veel genoegen vernomen dat de Ridderschap sig gereed getoont heeft om remarques van de steden in te schikken ; dese saak van een andere natuur als andere ; dat het geen manquement van faciliteit of genegenheid is dat sij niet toeschieten. Om klaar te sijn, sullen recapituleren de pointen van de Ridderschap.

1^. De quotes; de svrarigheid sit bij haar, dat de lasten meest (werden) gedragen door buitenlanders en bij de commercie , soodat nu de lasten op de burger en gegoede ingesetenen vallen souden; daarom moeten de lasten met eenparigheid gedragen werd«n. Een expédient soude wesen dat andere middelen, waag, ronde maat, inkomende granen en anderen die niet van consumtie sijn , geheft wierden , omdat de vreemdeling daarin het grootste gedeelte draagt ; een ander dat die middelen souden werden omgeslagen.

2°. Smaldeeling als gisteren.

3®. Parate executie. Hier komt geen inschikkelijkheid in

te pas; onmogelijk in de executie.

4**. Commissarissen van Staat en niet uit naam van de Regeeiring van de Steden, die niet moeten werden aangesien als auteurs van de taxatie; dat de finantie niet behoorde secreet te wesen, maar voor iedereen open te leggen; dat de burger het ignoreert; de buitenlandse mogendheden wensen het.

Oouda sullen rapport doen, op parate executie met Amsterdam. Rotterdam.

Gorcum met Rotterdam.

217 [l'^^S. Juillet.

Schiedam facile.

Schoonhoven hebben geschreven.

Bpielle facile.

Âlkmaar sien geen kans om hare principalen te permoveeren om te consenteeren in de parate executie bij dit provisioneel

Iproject; dat geen middel sien om de stadslasten van deputatie en anderen te betalen, nog de predikanten, nog ook om de stads accijnsen te herstellen, sonder dewelke of andere équivalente middelen niet bestaan kunnen. Hoorn groote swarigheid in de parate executie. Enkhuisen heeft geschreven en verwagt soo ras doenlijk favorable ordres.

Edam tegen parate executie.

Munikendam tegen parate executie, dog als andere leden daarover stappen, sullen het ook doen.

Medenblik als gisteren.

Purmerend als gisteren.