Leonel .Cervantes, transféré à Gnaxaca
i3. Grégoire d'Alarcon, fit naufrage sur la mer en allant prendre possession de son église.
i4* Jérôme Manrique de La- Ta , de l'Ordre de la Merci, natif de Yalladolid , fat nommé en 1629, et mourut en j 645.
i5. Nicolas de la Torre, premier professeur en Théologie dans l'université de Mexique , sacré en 1646.
SANCÏOou SANCHEZ(Bodri.
Hue), écrÎTain espagnol, cAèbre dans le quinzième sîècte , naquit à Santa-Maria-de-Nieva, dans le diocèse de S^çovie, l'année i4o4. Après ses humanités, et dix ans d'application à réttt« de du droit dans l'université de Salarnanque, il y.fat reçu docteur en cette science. Ayant ensuite embrassé l'état ecclésiastique, et reçu l'ordre de prêtrise, il fut consécutivement archidia« cre de Trevino dans le diocèse de Burgos pendant vingt ans , doyen de Léon pendant sept autres années , et doyen de Seville pendant deux. Vers l'anr 14^0, Jean 11^ roi deCastille, riionora du titre d'envoyé vers l'empereur Frédéric m : lors da concile de Bàle, il exerça le même emploi auprès du pape Eugène iv, de Pbilippe-Marie, duc de Milan, et de Charles vu, roi de France. Le pape Nicolas y le chargea d'une sembla-»
ble commission vers Philippèle-Bon, duc de Bourgogne; et peu après il fut fait évéque d'Oviedo. Calixte 111, ayant été élevé au souverain pontificat , Henri iv, roi de Castille, lui envoya en ambassade d'obédience notre Sancio qui , à cette occasion , se fixa pour toujours à Rome. Dans toutes ses ambassades , il fit des harangues solennelles à ces divers princes, et elles se conservent toutes en manuscrit dans la bibliothèque du Vatican. 1^6 propre jour de l'élection de Paul 11, Ce pape le fit châtelain du châ-
teau Saint-Ange, et gardien des joyafiiE et trésors de l'Église romaine ; et dans la suite il le fit premièrement évéque de Za^ mora, puis de Çalahorra, d'0-« viedo, et enfin de Palencia en Espagne. Ayant successivement possédé tous ces évéchés, il est arrivé qu'on l'a souvent cité , tant sous son nom particulier, que sous les leurs ; et, que les bi-« bliogra plies , ne prenant point garde à cette particularité, en ont presque tous parlé comme de différens auteurs. Le père Loui»>Jacob, carme, en fait deux auteurs; Conrad Gesner en fait trois, savoir. Roder i vus Palert'^ iinuSj Roderictts Episcopus Sa-* morensisy et Rodericus E^yisco^ pus Zamorensis, Sancio mourut à Rome le 4 octobre 1 470 , et y* fut enterré dans Véglise de Saint-Jacques des Espagnols. Ses écrits sont, i*. Spéculum vUœ humance, in quo de omnibus om^ nium viteè ordinum tic condition num commodis ac incommodis iractatur^ 2 librisconslans^ 1 . de omni statu vitœ temporalis , 2.
de statu spirituali , ecclesiasti^ co , ac reguiari : Paulo \i Pon^ tifîci Homano dicatum à Rode^ rico Zamorensi et /wsteà Cafa^ guritano Episcopo^ Hfspano , SS, in Castro suo S. Angeli Cas' teilanOj et Referendario ^ i468 C'est un grand in-folio. Il y en a eu depuis quantité d^autres éditions. Il a été revu et réimprimé à l'usage des ecclésiastiques du diocèse de Strasbourg , sous ce titre : Spéculum vitœ huma" nœ^i in que discutiuntur commo*
da et incommoda^ dulcia et amara^ solatia etmiserùe^pros^ pera et adversOy laudes et péri-cula, omnium slatuum. Hujus laibri auctor^ Rodericus ^ Epis^ copus Zamorensis , etc. Johan^ nés Bozhemius , Jacobus ÎVim^ phelingus^ et Symphorianus Pollioy recognoverunt, Argentinœ Johannes PrySj in œdibus Lus-tri vuîgo Zum Thiergartem^ mpressity etc., pridiè idus ja- -nuarii anno salutis i5o7, iafol. Josse Lorichius , ecclésiasti^ que allemand , en a fait imprimer un abrégé sous ce titre : Spe' culi vitœ humanœ êjrnopsis, ex tractatuy Rodenci Zamorensis et Calnguritani de eodem argu^ mentOy à Munich en 1589, in- 8<>. U a été aussi traduit en fran- ^is et en espagnol.
a*. Liber de paup^rtate Christi.
3». Liber de monarchiâ orbis^ et de origine ac differentid principatûs ; ubi demonsiratur veram orbis monarchiam non alibi residere quàm apud Ro^ manu m Pontificèm,
4<>« Defensorium status eccle^ siastici,
5*. De Pana» et Concilii au" iorilate^ seu defensorium fidei ecclesiasticte^ anno 1467. Extat manuscriptum Paiavii in Mu^ sœo Benedicti salvalici Me-*
dici.
6<>. Tractatus de appellatione à sententid Pontificis non benk informait r ad se ipsum èenè in^ formandwn : incipiens hisce ver* bis : Ad Romanos scripsit bea»
êissimus Paulus. Extat manus»
SAN cnptum Patoifii in bibliothec, Canonicor. Lateranensm sancii Joannis in Vi\fidario,
7". Libellus de remediis af^
fiictae EccUsiœ milùnniis ad'
versus extrinsecas Turcarum
persecutiones^ pressuras et an'
gusiias ; et an generalis sjrnodus
pro hoc tempore sit expediens
ac sufficiens remediwn ad ea^
extirpandas? Demitm ostendi-
tur quando, quomodo^f et ex
quibus causis generaUa Concilia
congregari debent : rursiisque
deducitur Romanum Pontijîcem
habere in terris supremam auo-
toritatem , foreque summum et
ordinarium tribunal ^ ad le\^anda
quavis mala et incommoda au
Ecclesiâ Dei : dicatus Cardinal
li Bessartoni, incipiensque hisce
ver bis s Cunctorum sapientum
illa semper fuit verissima jcn-
tentia. Extat manuscriptum
Pataviiàpudeosdem Canonicos.
8«« Liber de 7 quœst, circa convocationem et congregatio' nem generalis sjrnodi. Extat apud eosdem Canonicos.
. of* . Epistola lugubris simul et consolatoria de expurgatione Nigropontis per Turcas.
lo*. De sceleribus et infsUci" tate Turcœ.
\i^. Tractatus de laudibus belliy commençant parces mots:
Locuturus de armorum prœcla' ro exercitio, et adressée au célèbre Barthélemi Platine. C'est une réponse au traité de laudi" bus pacis , commençant par ces mots : Non erit fortassh absurdum , que cet auteur lai avait pareillement adressé. U les joi-
S4N Hoircni c:,i les dédièrent , par une épitre «ommone et signée par tous deux , à Marco Barbo , cardinal de Saint-Marc , et évè* que de Vicence. Ils sont suivis de douze lettres qu'ils s'écrivirent réciproquement sur quelques sujets de morale, et particulièrement sur la constance de Platine pendant sa prison, et sur les bons offices que lui rendit alors Roderic. Tout cela se trouve avec quelques autres pièces dans un manuscrit indiqué dans le giornale de ieileratid'Itali'a , tome i3, article iS, pages 437 et 438.
I2«>. Rerum Hifpaniœ histO" riarum ingens volumen , seu.li' bri 4 > à prima gentis origine ad annum i4^» jubente Rege Hen^ ricow. Selon Bosin, Possevin et la Popelin^ère , cette histoire a été écrite en espagnol; mais taus les autres n'en disent rien.
Ce qu'il y a de certain, c'est qu'elle a été imprimée en latin, sous ce titre, Roderici Santii Episcopi Paîentini historiœ Bis»
paniœ partes quatuor^ et javec cette dédicace, serenissimo ac inviciissimo Principi Domino D, Benrico ni , Castellœ et Z#egiojnis Rfgi excellenlissimo , ejusdem Regiœ Majestatis hw milis Capellanux , Auditor^ et Consiliarius , Rodericus Santii de Arex^alo^ utriusque juris et artium Profissor^ Episcopus Palentinus Hispanus , castri sancti Angeli aùnœvrbis Romee pro sanctissimo Domino Domi-' no Paulo 11 , Pontifiùe maximo^ Castellanus, se ipsum cum sup»
plici recommendatione , dat^ les deux éditions de YHispania illustrata de Robert Bel et d'Ano dré Schott, faites à Francfort , chez André Wechel , en 1679 ' et chez ses héritiers, en 1 663, en 2 et en 4 volumes in-fol. Vossius et Warthoh prétendent qu'elle l'avait déjà été autrefois en Italie. En effet on trouve une édition très-ancienne, intitulée^ Roderici Santii Episcopi Pa^ lentini compendiosa historia Hispanica, et imprimée à Rome chez Ulric Han , sans date , in— 4®; édition qu'on croit avoir été faite vers l'an 1470. Peutêtre ne s'agil'il ici que d'un abrégé de cette histoire , puisque cette édition est intitulée , Compendiosa historia.
i3*>. Opuscula Roderici, Epis»
copi Calagurriiani , Casteliani sancti Angeli de Urbe ; et épis»
tola ejusdem ad quosdam doç^ tissimos et eloquentissimos viros et iilorum ad eum.
14**. Liber vbi agitur, an sine peccato fidèles licite fugiunt à locis ubi savit pestis. ' ManuS" criptum servatur in codice 4881 »
T^aticano Romœ^ et in Ambro^ siano Mediolani.
1 5® . Dejensorium libri de mo^ narchid orbis contra quosdam detractores; aliàs cljrpeus seu defensio monarchiœ , contra quemdam AEmulum conantem adstruere universalem monar^ chiam orbis in temporalibus^ residere apud Jmperatores. Extat in codice F'aticano, 4^81 ■
i6*. Apparatus sive comment ium super bullam cruciatœ indic»
48o SAN
tie per Papam Pium eohtra per»
fidos Turcas. Ibidem.
* i7*. Apparaius sit^e comment ium super buUam depositionis Régis Bohemiœ ( Georgii Po^ diehracii) per Paulwn ii publicatce. Ibid.
1 8*. Z>/? regno seu deprincipa^ tu dmsibïU aut indivisibili , et an possint duo vel plures sinml rfignare pro diviso vel indiviso.
Item , de primogeniturd ^ quan»
do et quomodo sit justa et tok" randa^ de fure dwino^ naiurali et humanoy tant in regnis quàm in ducalibus et baroniis ; et an $int securi inducentes fatali pri^ niogcmiurdj et ed utentes ? Ex^ tat in codice f^aticano, 4881. - 19*. De eruditione pueroram , seu de disciplind alendi et eru^ diendijilios cofterosque pueras j guibusrudimentts sint instruendi,
ao*. De renrediis ajflictœ Ec* clesice militantis , m quo adhi*^ bentur remédia contra omnes persecutiones quas Ecclesia à domesticis et persecutoribus pa-^ titùn
ai*. Liber conjutatorius sec-* tte et superstitionis Mahometij et quoruntdam errorum in ed contentorumj inquibusdamepis*' tolis.per quemdam eloquentem Oratorem missis perjido Turco.
22*. Liber de CasteUanis et Custodibus arcium et castrorum^ et de ducibus exercitûs bellorwn^ et de eorwn officia, et quales debent esse,
a3<>. Liber de quœstionibus OrtkoUmisj interR. P. Alphon^ sum^ Episcapum Burgensenty et Rodericum ( nostrum) Episco^
pum ; quis sensus corporaUter altéra si$ utilior et prœstantior^ et prœsertim an visus sit excellentior et utilior auditu.
24** Ti*actatus ad quemdam Religiosum Carthusiensem , quando iiceat Religiosis curias Principum sequi aut fréquenta^ re^ et quando expédiât apud eos Principes manere?
a5'. Tractatus de mysterio sanctœ trinitatis , et an possit probari naturalibus ratianibus, Pium u.
26*. Dialogus de remediis schismatis , inter TTieodoricum^ juris Professorem Germanum , et ( nostrum ) Rodericum, Ofa^ torem Régis historia*, Extat in codice Vaticano, 4oo^-
a7*>. Epistolœ ad Alphonswn dePalenzuela de multiplicione" re et perîculo pontificalis dignitatiSy et de ambitionis vitio , ac modérais abusibusPrœlaiorum; ac etiam de m^fo pascendigre^ gem , et de pluribus ad curam Prœsulatûs spectantibus» Extat in codice Vaticano^ ^899.
28°. Orationes 12 ad Euge^ nium IV, Nicolaimt v, Callistum m , Pium 11 , P ont i fi ces maximos ; ad sacrum Cardina-' lium Collegium; ad Philippum Mariam^ Dueem Mediolanensera , Fredericum Imperatorenij Carolum vu, F ranci ce Regem , et Phitippum, Ducem Burgun-diœ. Extant in codice J^atica* no, 4881.
29**. Sermones 7 devariis rebus sacris , coram SS. Pontifia cibus reddiu\ Extant in eodem codice Vaticano, 488'*
Un célèbre critique (Grevias) attribue inat à propos à Sancio une édition du Jvcobi Magni sophoiagium, {Gesner. BibliQth.
folio 584* verso, et 585. EpitomejBibUoth* Gesnen\ p. 732.
Posseyin, in appar, sacr.j t. a, p. 348. Valère-André Taxander, catal, clarorwn Bispan. Scriptor.j p. loi. Nicolas Antonio, Biblioih, Hispan. vet, y tome 2, page i94etsuiv. )
SâNCTë (saint), martyr de Lyon et compagnon de saint Pothin. ( Voy. Pothin. )
SANCTÈS-PAGNIN ou PA6- ]NINUS, savant religieux dominicain , naquit à Lucques , vers l'an 1470. A 1 âge de seize ans , il entra dans l'Ordre de Saint- Dominique , où il fit de merveilleux progrès tant dans la piété que dans les sciences, dans le couvent réformé de Fiesoli , sous la discipline du célèbre Sa« vonarolle. Il se rendit aussi trèshabile dans les langues orientales, qu'il enseigna à Rome dans la nouvelle école publique que le pape Léon x avait fondée. La prédication fut encore un de ses exercices assidus, et il contribua beaucoup à la conversion des pécheurs et des hérétiques, surtout des vaudois et des luthériens. Il empêcha en particulier que ces derniers ne séduisissent la ville d« Lyon, où il passa une f;rande partie de sa vie, et dont il fut déclaré citoyen , avec tous les privilèges attachés à cette qualité. Il mourut dans cette ville , Tan i536, selon Léandre Alberti, dans sa description d'I-
ar.