‹ Captivité du roi François 1erChapitre 208 sur 268 · N‘ CCLVL— LETTRE DE LÉONOR DE PORTUG^VL, FIANCÉE AU ROI · texte numérisé non relu

N‘ CCLVL— LETTRE DE LÉONOR DE PORTUG^VL, FIANCÉE AU ROI

A M. DE MONTMORENCY

Remerciment pour l'euTangement de ses affaires — Elle espire la prochaine délivrance des enfants

du Roi.

[ViUori«t 38 «Tnl.]

Mon cousin, j’ay à ceste heure receu voz lectres, ensemble des ratifllcations et copies d’assignat y mencionnées, et par icelle congnois de plus la bonne voulenté qu’avez à l’adresse de mes affaires, que vous mercie affectueusement, et ne faitz difficulté que le tout ne soit en telle seurté qu’il appartient J’envoyeray le tout au conseil de l’empereur, ayant jusques à présent conduit l’affaire.

Je suis joyeuse qu’avés esté à Fontarabye, et des bons partiz mis avant sur le fait des monnoyes, que donne espoir de bonne résolution, aussi qu’avez en voz mains toutes choses necles poiu* la délivrance de messieurs les dauphin et duc d’Orléans, que je desire de tout mon cueur pour le contantement du Roy monseigneur ; et dès que monsieur le visconte m’eust communiqué le mémoire que luy envoyastes dernièrement, despesebai mon secrétaire à monsieur le connestable pour le bien d’icelle délivrance, luy ordonnant passer devers vous pour vous faire raport de ce qu’il entendra, et dire aucunes choses de ma part.

Je crois qu’il y soit de présent, que me gardera plus avant escripre, fors que prie le Créateur qui , mon cousin , vous doint l’entier de voz désirs.

A Victorie, ce xxvin* d’avril.

' La reine avait été mécontente de plutieurs articles de son contrat de mariage avec François I"; M. de Montmorency se

La toute vostre ,

LEONOR

chargea d'arranger ces difficultés. On peut consulter à ce sujet une lettre de la collection Béthune, n* 8616 (Biblioth. royale).

SECTION IV. — DÉLIVRANCE DU ROI

IN* CCLVII. — LETTRE DU ROI AU GRAND SEIGNEUR SOLIMAN II, ÉCRITE APRÈS SA DÉLIVRANCE DE PRISON.

Remerclmenb de la part qu'il a priae aux malheurs de sa captivité.

(Voyex planche XI.)

Fbanciscus, Del gratia Francorum rex christianissiinus, dilectissimo ac charissimo, si eadcm fide uteremur, fratri noslro, sultano Sulimano magno domino , etc. Reddite sunt nobis littere quas Joanni Frangiapano ad nos deferendas dedisti. Ex bis plane cognovimus quam moleste tuleris adversum fortune casum in quem, apud Ticinensem urbem, incidimus. Qua in re illud maxime nos consolatur, tpiod ueque ignavi aut desides succubuimus, verum in ipsa acie inter confertissimos hostes, confosso vulneribus equo, in eorum manus pervenimus. Quod quidem, ut et tu prudenter tuis litteris commémoras, summis ac fortissimis abis principibus, dum sua bello repetunt , contigisse memorie proditum est ; eaque , ut plurimum est fortune, conditio, ut timidos atque ignavos contemnat, prestantissimos quoscumque prosequatur. Quod vero ingentes lbesaiux)s maximasque vires tuas nobis oRers, equidem bec insignis animi tui iiberalitas, qua afllictis tune rebus nostris opem pollicebaris , non ingrata aut injucunda nobis fuit : eamque ob rem gratias tibi immortales babemus, optamusque ut cam tibi Deus optimus mentem tribuat, eaque tune demum se nobis oOerat occasio, qua non tam eas agere, quam pro dignitate nostra, quantumque christianum principem decet, cumulate referre possimus. Quod si dabitur, facile inteUiges christianissimum Gallorum regem non tam cum cœteris principibus mutuis beneficiis certare, quam etiam, si ita concedatur, superare veUe, planeque cognosces quam late vires opesque noslre in Europa pateant, quantumque Galli virtute ac rei bellice scientia prestent. Verum quoniam Dei maximi ejusque qui nos preciosissimo sanguine

suo rediinit benignitate incolumcs in rcgnuni nostrum pei'venimus, Iblque tranquilla ac pacata omnia comperimus , nlbll est quod a quoquam pro cjus luilione ac conservalione desiderari possit. Quæ omnia planiu.s is [sic) quem ad le ciun bis destinavinius signifi-

cabil : cui gratum nobis feceris si fidem indubiam præstiteris : idque ut facias vehementer rogamus.

FRANÇOYS

N* CCLVm. — COHRESPONDANŒ DU CARDIN;VL D’YORK.

I.c pape approuve la non-exicudon du traité de Madrid par François I"'. — On trouvera quelque

moyen LonnAle et raisonnable pour l'en dispenser.

Domini iegati fuisse valde ad propo et quod sum-

mopere profecissent, si res in eo fuissent statu in quo ante

diebus erant, si que mandatum missum fuisset promitlendi pr

regente, sed alium nunc modum opus est rebus adinvenire.

.... Allatus est certus nuncius ex Lugduno qualiter memoran . . . illuc attulerat pacis conclusionem , ob quam varii generis gaud. . . .

passim exibebantur. Conditiones vero bec dicuntur esse Rex

Gallie in uxorem ducet dominam Ilcleonoram, cui César in dotem dat trecentena miliia ducatorum, et banc Gallorum rex auget ad summam usque octingentonun miUium ducatorum , tradetque Gesari quatuor primores civitates Burgundie , re autem sibi reservabit

scilicet quicquid est citi'a aquam Sone Rex Gallorum astrin-

gitur ad consummationem matrimonii quodam Gallie oppido

constltuto in conliniis, et adstringitur ad dicta oppida Burgundie tra-

‘ On peut consulter, au sujet des premiers délais que le Roi mit à exécuter le traité de Madrid, une lettre du vice-roi de Naples, du 7 avril 1 SiG, adressée à Charles-

Quint et publiée par Lanz, ouvrage cité, p. 197, ainsi que les explications du Roi du a avril de la même année, publiées par M. leGlay, Négociât, diplom. t. Il, p. 656.

SECTION IV. — DÉLIVRANCE DU ROI. 531 dcnda intra sex ebdomadas post siium reditum in Galliam , et postea concludetur matrimonium inter delfinum et fdiam domine Helionore . . . . Rex Galloruni reniintiavit omnibus litidis Italie et superioritati

Flandri et relinqiiit Edynum, ducatus Mediolani dividitur in

p. . . . 1res, Mediolanum, Laudum et Papia ut existimatiir

Ira archiduci Ferdinando, Alexandria et Hasten comita

dabitur duci Burbonie; Cremona vero et Giaradada relinque-

tur moderno duci, si modo non admiserit eu. . . . adversus Cesarem

que conditio est admodum dubia na Si non erravit, non erat

opus ab illo injuste auferre ducatum Mediolani ; si erravit, Cremo-

nam neutiquam obtinebit, sed is mo non videtur pro Ce.sare

admodum tutus, et dominus Greg. . . . interloquendum cum ponti-

fice indicabat conditiones bas non c in rem Cesaris, nisi forte

adactus metu eas susceperit. Quod si urgebat metus, satins illi fuisset

accipere très aur milliones, quos Galli pro regis redemptione

oflerebant

accipere; nam, si verum est, ut memorant, ratione, tantum

consignentur duo juniores filii, et solum sit mutatio persone. Clarum profecto est quam dubie et non valide sint condictiones in captivitate concesse. Nuneque vldebitur S“ D. N. ut Sua Sanctitas, regia majestas et Italie potentatus agant, ne, postquam in Galliam redierit, hujusmodi observet conditiones ad quod non deerit honestus et rationabilis modus, .sed oporteret itaHractari, sine morav quo statim in regis adventu essent omnia resoluta.

Poiitifex fortiorem in bis rebus quam antea se demonstrat, et ait decrevisse bominem mittere in Galliam, ad bec agenda.

Arcbiepiscopus Capuanus instantissime cupit opus Rostensis et duo volumina regii operis adversus Lutherum.

Doctiores enim viri qui Rome reperiuntur, bec eadem petunt à domino Gregorio.

Dux Ferrarie ad regias instructiones respondit, quod nollet in hune modum stantibus rebus, fîeret mencio de rebus suis; nam ipse quoque expectat eventum rerum, et ubi principes sese resolverint, tune

532 CAPTIVITÉ DU ROI FRANÇOIS l”.

maxime illi gratum esset, ut per regiam majestatem de his rebus

ageretur.

Page 1