‹ Catherine d'Aragon et les origines du schisme anglicanChapitre 353 sur 400 · CONSTERNATION DES AMBASSADEURS · texte numérisé non relu

CONSTERNATION DES AMBASSADEURS

C'était le triomphe du bon droit, si longtemps attendu. Rome avait enfin parlé et avait donné gain de cause, contre un roi puissant, à la faiblesse injustement opprimée. Puisque le souverain pontife avait été mis en demeure de se prononcer, il ne pouvait pas, sans se déshonorer, juger contre la reine Catherine. Il devait condamner Henri VIII, quelles que fussent les conséquences qui pourraient en résulter. Clément VII l'avait

« decernimus, el declaramus : in causa et causis, ad nos et sedem « apostolicam per appellationem, per carissimam in Ghristo filio, Ga- « tharinam Angliao reginam illustrem , a nostris et sedis apostolicae « legatis, in regno Angliae deputatis, interpositam légitime devolutis Cl et advocatis, inter preedictam Catharinam reginam et carissimum « in Ghristo filium Henricum octavum Angliae regem illustrem super « validilate matrimonii inter eosdem reges contracti et consummati , « rebusque aliis in actis causae et causarum hujusmodi latius deduc- « tis. Et dilecto filio Paulo Gapissucho, causarum sacri Palatii tune a decano, et propter ipsius Pauli absentiam, venerabili fratri nostro, « Jacobo Simonetaî, episcopi Pisauriensi, unius ex dicti Palatii cau- « sarum auditoribus locum tenenti, audiendis, instruendis, et in « Gonsistorio nostro Secreto referendis commissis et per eos nobis et « eisdem Gardinalibus relatis et mature discussis, coram nobis pen- « dentibus, matrimonium inter prsedictos Gatharinam et Henricum « Angliae reges contraclum, et inde secuta quaecumque fuisse et esse « validum et canonicum ; et debere sortiri effectus, et prolem exinde « susceptam et suscipiendam, fore et fuisse legitimam. Et praefatum « Henricum Angliae regem teneri et obligatum fuisse et fore, ad co- « habitandum cum dicta Catharina, ejus légitima conjuge, illamque « marital! affectione et regio honore tractandam. Et eumdem Henri- « cum Angliae regem, ad praemissa omnia et singula cum effectu adim- « plendum, condemnandum, omnibusque juris remediis cogendum « et compellendum fore prout condemnamus, cogimus et compelli- « mus. Molestationesque et denegationes, ])er eumdem Henricum re- « gem eidem Catharinae, super invaliditate ac fœdere dicti matrimo- « nii quomodolibet factas et praestitas, fuisse et esse illicitas et injustas. « El eidem Henrico régi super illis ac invaliditate matrimonii hujus- « raodi, perpetuum silentium imponendum fore et imponimus »

Page 1