‹ Chansons et danses des Bretons. --Chapitre 16 sur 90 · Ç,evel eur werz. m. à m., lever une complainte · texte numérisé non relu

Ç,evel eur werz. m. à m., lever une complainte

— Otro ar Maer, ma em c'hered, Ar papero d'in a diskwelfed ;

Diskweled d'in ar papero A zo 0 redek dre ar vro. —

Ann otro Maer a respontaz

D'ann otro Rumin, pa hen klewaz :

— Ar papero na weli ket,

Rak velli war-n-he n'at euz ket;

Me rei gwerzan da oll zanve, Ha goude e kolli da vue,

Ma na gérez kouitât ar vro ;

Operatour te a vezo,

Meudeuzin ar bevien dre ar vro. —

Ann otro Rumin a respontaz

Da vaer Peuret, 'vel m'hen klewaz :

— Otro ar Maer, serr da c'heno; Me rai d'id pean da gomjo,

« Monsieur le Maire, si vous m'aimez, — vous me montrerez les papiers,

Vous me montrerez ces papiers — qui sont à courir par le pays. »

M. le maire répondit — à M. du Rumain, lorsqu'il l'entendit :

« Ces papiers, tu ne (les) verras pas; - car tu n'as aucun droit sur eux.

Je ferai vendre tous tes biens, — et ensuite tu perdras la vie,

Si tu ne veux pas quitter le pays ; — tu seras opérateur, — médecin des pauvres par le pays. »

M. du Rumain répondit — au maire de Pommerit, dès qu'il l'entendit :

« Monsieur Is Maire, ferme ta bouche; — je te ferai payer tes paroles

War-benn anter-noz dirio Me rai d'id pean da gomjo. —

Ann otro Rumin arok zo et; Da glask kompagnonez eo et Evit mond d'he di d'hen gwelet.

En traou ar porz pa int ariet \ Da 'n em gonkluin int chomet.

Unan en ti zo antreet,

En giz d'eur martolod oa gwisket.

Ar martolod a c'houlenne, Ebarz ann ti p'en antree :

— De mad ha joa oll en ti-nian.

Ann otro Maer pelec'h eman? —

Ar wreg e oa étal ann tan, En deuz respontet ken buan :

i. A cet endroit il y aurait une lacune prétendent tous les chanteurs.

Pour minuit jeudi — je te ferai payer tes paroles. »

M. du Rumain s'en est allé; — il a été chercher de la compagnie — pour aller le voir (le maire) à la maison.

En bas de la cour quand ils sont arrivés, — ils sont restés (là) pour arrêter leur projet.

L'un d'eux est entré dans la maison; — il était vêtu à la façon d'un matelot.

Le matelot demandait, — lorsqu'il entrait dans la maison :

« Bonjour et joie à tous dans cette maison-ci! — M. le Maire où est-il? »

La femme était près du feu (foyer) ; — elle a répondu aussi vite :

r.WEHZ ET SONN 123

— 'Barz en bourk Peurit eo eman, En li Jozon ar G'hoz oc'h evan. —

Ar martolod p'en euz klewet, Emez ann ti buan zo et.

Mes ar c'hi a c'harze bepred, Ma ge et ar mewel da welet;

Ma ge et ar mewel 'mez ann ti 'Vit goût petra oa gand ar c'hi Ma talc'he kement da randoni.

En traou ar porz p'eo ariet, 'Nn otro Rumin 'n euz kozeet :

— Mewel ann ti, lar d'in breman, Da vestr ar maer pelec'h eman ? —

Ar mewel paour a respontaz

D'ann otro Rumin, 'vel hen klewaz '

— 'Barz e bourk Peurit eo eman 'N ti Jozon ar G'hoz oc'h evan. —

« Il est au bourg de Pommerit, — dans la maison de Joson (Joseph) Le Goz, à boire. »

Le matelot, lorsqu'il a entendu cela, — est sorti vite de la maison.

Mais le chien aboyait toujours, — au point que le domestique (y) est allé voir;

Au point que le domestique est sorti de la maison — pour savoir ce qu'avait le chien — à continuer ainsi de faire la randonnée.

En bas de la cour lorsqu'il est arrivé, — M. du Rumain a parlé :

« Domestique de la maison, dis-moi maintenant, — ton maître le maire> où est-il ? »

Le pauvre domestique répondit — à M. du Rumain, dès qu'il l'entendit :

« C'est au bourg de Pommerit qu'il est, — dans la maison de logon le Goz, à toire. »

N'oa ket he c'hir peurachuel, Daou en he golier zo kroget, Hag en deuz d'ez-han lavaret :

— Mewel ann ti, deud gan-imp-ni ' Evit rentan d'imp ann den-ze, Pe c'houi a gollo ho pue. —

Ar mewel p'en euz klewet, Da vourk Peurit hen a zo et.

Ar mewel paour a c'houlenne En bourk Peurit, pa antree :

— De mad ha joa oU en ti-man.

Ma mestr ar maer pelec'h eman? —

1. Sorte de pléonasme, fréquent dans la prose comme dans Ja poésie. Ganin-mex gan-imp-ni : avec moi-m'fwe, avec noux-mê mes. Maïs même ne rend pas exactement la répétition personnelle me ou ni.

Il n'avait pas achevé son mot, — que deux (de ces gens) * l'ont saisi au collier, — et ils lui ont dit :

« Domestique de la maison, venez avec nous-mêmes — pour nous livrer cet homme-là, — ou vous-même perdrez la vie. »

Le domestique, quand il a entendu cela, — est allé au bourg de Pommerit.

Le pauvre domestique demandait — au bourg de Pommerit, quand il entrait :

« Bonjour et joie à tous en cette maison-ci! — Mon maître le maire où est- il? »

i. Le chanteur s'interrompt ici, comme un peu plus bas, à l'appréhension du maire, pour faire cette reflexion : « On ne connaît plus ces deui-là ; mais ils étaient nommés dans le gwe7'z primitif. »

GWERZ ET SONN i25

Ann olro maer p'hen euz klewet, Prim en he zao zo savet.

Ar mewel paour a lavare

D'he vestr ar maer 'vel en gwele :

— Ma mestr paour, di-ou-in' ma senteil, Da gomz out-he na n'efed ket ;

Rak gourdrouz fall zo 'n hoc'h eneb. —

Ann otro maer a respontaz D'he vewel, evel m'hen klewaz :

— Me na ran forz piou zo aze, Ec'h an raktal da gomz out-he. —

En loull ann nor p'eo ariet, Daou 'n he golier zo kroget, Emez ann li en deuz kaset :

— Ofro ar Maer, deud gan-imp-ni, 'Vit lenn eul lizer zo gan-imp ;

Page 1