‹ Chartes des libertés anglaises (1100-1305)Chapitre 34 sur 141 · XX.VI INTRODUCTION · texte numérisé non relu

XX.VI INTRODUCTION

il chargea un comité de 3 évêques, 3 comtes et

propria voluntatCf pro nobis et heredibns nostris, quod Magna Carta de libertatibus observetur in omnibus punctis suis, et similiter Carta de foresta servetur, salvis tamen juramento nostro, jure corone nostre, et racionibus nostris ac eciam aliorum ; que quidem per venerabilem patrem R. archiepiscopum Cantuarie ex parte nostra et in nostra presencia tune pronunciari fecimus ; et deinde apud Odimere, in ipso passagio nostro in Flandiriam eandem concessionem sub sigillo nostro observari precipiendo mandavimus et teneri per totum regnum nostrum in quolibet comitatu. Et quia a tempore illo citra per artacionem et districcionem gnerrarum eramus occupati multipiiciter et distracti in diversis patriis et ionginquis, propter quod scire nequivimus statum regni nostri, nos, diebus istis quatenus nobis vacat, nostram continuantes primariam voluntatem, habuimus deliberacionem super concessione nostra predicta ; et, ad honorem Dei et sancte matris Ecclesie ac commodum tocius populi regni nostri, volumus quod predicta Magna Carta de libertatibus observetur in omnibus punctis suis, et carta eciam de Foresta, secundum subscriptos articulos qui sunt taies :

Le statut reproduit alors intégralement la charte de la forêt depuis :

« Inquisicio vel visus de expeditacione canum » jusqu'à : « presen-

tentur capitali forestario nostro cum in partes illas venerit ad tenendum placita foreste, et coram eo terminentur. »

Le statut reprend alors et continue ainsi :

Quos autem articulos snprascriptos firmiter et inviolabiliter observari volumus et teneri, volentes nichilominus quod perambulatio fiât ; salvis semper juramento nostro , jure corone nostre, et racionibus nostris atque calumpniis ac omnium aliorum ; ita quod perambulatio illa nobis reportetur antequam aliqua execucio vel aliquid aliud inde fiât ; quam quidem perambulacionem volumus quod fiât, sicut predicitur, ad cicius quod fieri potçrit, post négocia que habemus expedienda cum nunciis qui de Romana curia sunt venturi ; que vero ita sunt ardua, quod non solum nos et regnum nostrum, set totam Christianitatem contingunt, et ad ea sanius pertractanda totum coasilium nostrum habere plenarie indigemus.

Et prêter concessionem nostram, factam sicut superius exprimitur de premissis, diligenti meditacione pensavimus quosdam juris defectus, multimoda gravamina et oppressiones que pluribus aliis modis prefato populo sunt illata temporibus retroactis ; et volumus super illis que nobis occurrebant ad presens, ad allevacionem et commoditatem ejusdem populi, pro legis certitudine stabilire et remedium apponere in hune modum.

Suit la seconde partie du statut, à laquelle seule convient le titre que les éditeurs modernes lui ont donné de Statutum de finibus levatis.

INTRODUCTION xlvii

3 barons de faire une chevauchée des forêts*. Enfin, dans le Parlement rappelé, il accéda aux vœux des Grands et leur accorda tout^. Encore fit-il traîner Taffaire pendant une année ^. C'est seulement en mars 1300 qu'il renouvela la confirmation des chartes ^. Il publia (6 mars) le statut qui les complétait; c'est celui qu'on désigne à l'ordinaire sous le titre à'Ariwuli super Carias {Textes^ n** XV). Il manda aux shérifFs (27 mars) de faire élire dans chaque comté trois chevaliers ou autres hommes libres ce des plus honnêtes, loyaux et sages », pour juger en dernier ressort toutes les violations commises contre les chartes^. Enfin, un nouvel Inspeximus^ identique, sauf la date et le nom des témoins, à celui de 1297, fut envoyé aux shérifFs (28 mars) avec ordre de surveiller l'exécution des chartes ® ; on leur expédia également (15 avril) une copie des articles additionnels^. L'année suivante, au Parlement de

Page 1