‹ Chartes des libertés anglaises (1100-1305)Chapitre 64 sur 141 · Ne jus vendatur vel differratur (sic) vel vetitum sit · texte numérisé non relu

Ne jus vendatur vel differratur (sic) vel vetitum sit

31. Quod mercatores habeant salvum ire et venire ad emendum vel vendendum, sine omnibus malis toltis, per antiquas et rectas consuetudines.

32. Ne scutagium vel auxilium ponatur in regno, nisi per commune consilium regni, nisi ad corpus régis redimendum, et primogenitum filium suum militem faciendum, et filiam suam primogenitam semel maritandam ; et ad hoc fiât rationabile auxilium. Simili modo fiât de taillagiis et auxiliis de civitate London. et de aliis civitatibus que inde habent libertates, et ut civitas London. plene habeat antiquas libertates et libéras consuetudines suas, tam per aquas, quam per terras.

33. Ut liceat unicuique exire de regno et redire, salva fide domini régis , nisi tempore werre per aliquod brève tempus propter communem utilitatem regni.

34. Si quis mutuo aliquid acceperit a Judeis plus vel minus, et moriatur antequam debitum illud solvatur, debi-

tum non usurabit quamdiu hères fuerît infra etatem, de quocumque teneat ; et si debitum illud incident in manum régis , rex non capiet nisi catallum quod continetur in carta.

35. Si quis moriatur et debitum debeat Judeis, uxor ejus habeat dotem suam ; et si liberi remanserint, provideantur eis necessaria secundum tenementum ; et de residuo solvatur debitum salvo servitio dominorum ; simili modo fiât de aliis debitis; et ut custos terre reddat heredi, cum ad plenam etatem pervenerit, terram suam instauratam secundum quod rationabiliter poterit sustinere de exitibus terre ejusdem de carucis et wainnagiis.

36. Si quis tenuerit de aliqua eskaeta, sicut de honore Walingeford., Notingeham, Bononie, et Lankastrie, et de aliis eskaetis que sunt in manu régis et sunt baronie, et obierit, hères ejus non dabit aliud relevium, vel faciet régi aliud servitium quam faceret baroni ; et ut rex eodem modo eam teneat quo baro eam tenuit.

37. Ut fines qui facti sunt pro dotibus, maritagiis, hereditatibus, et amçrciamentis, injuste et contra legem terre, omnino condonentur; vel fiât inde per juditium .xxv. baronum, vel per juditium majoris partis eorumdem, una cum archiepiscopo et aliis quos secum vocare voluerit, ita quod, si aliquis vel aliqui de .xxv. fuerint in simili querela , amoveantur et alii loco illorum per residuos de .xxv. substituantur.

38. Quod obsides et carte rcddantur, quaeliberate fuerunt régi in securitatem.

39. Ut illi qui fuerint extra forestam non veniant coram justiciariis de foresta per communes summonitiones, nisi sint in placito vel plegii fuerint; et ut prave consuetudines de forestis et de forestariis, et warenniis, et vicecomitibus, etrivariis, emendentur per .xii. milites de quolibet comitatu, qui debent eligi per probos homines ejusdem comitatus.

40. Ut rex amoveat penitus de balliva parentes et totam sequelam Gerardi de Atyes, quod de cetero balliam non

Page 1