E TITO LIVIO
TiTLS LiviLS; LiB. prii/io , CAP. 23 ct seqq.
Bellum uli'jiique sunima ope parabatur, civili simillimuni bello, prope inter parentes natosque, Trojanam iitramque prolem, cum Laviniumab Troja^ ab Lavinio Alba, ab Albanol'um stirperegum oi'iundi Romani essent. Eventus tamenbelli minus miserabilem dimicationem fecit, quod nec acie certatum est, et, tectis modo dirutis alterius urbis , duo populi in unum confusi sont. Albani priores ingenti exercitu in agrum Ilomanum impetum fecere : castra ab urbe haud plus quinque niillia passuum locant, fossa circumdant. Fossa Chiilia ab nomine ducis per aliquot secula appellata est , donec cum re nomen quoque vetustate abolevit. In bis castris Cluilius Albanus rex moritur. Dictatorem Albani Metium Suffetium créant. Intérim Tullus fcrox praecipue morte régis magnumque deorum numen ab ipso capite orsum, in omne nomen Aîbanum expetiturum pœnas ob bellum impium dictitans, nocte praeteritis hostium castris , infesto exercitu in agrum Albanum pergit. Ea res ab stativis excivit Metium, is ducit exercitnm quam proxime ad hostem potest; inde legatum priemissum nuntiare Tullo jubet, priusquamdimicent , opus esse colloquio : si secum congressus sit, satis scire ea se allaturuni , quœ nihilo miims ad rem Romîvnam, quam ad Albanam }>ertineant. Haud aspernatus Tullus, tametsi vana afferrentur^ suos m aciem ducit; exeunt contra et Albani. Postquam instructi utrinque stabant , cum paucis i)rocerum in médium duces procedunt. Ibi infit Albanus : « Injurias, et non redditas « res ex fœdere quse repetitaî sunt; et ego regem nostrum « Cluilium causam bujusce esse belli audisse videor, nec te '( dubito , Tullo , oadem prœtc ferre. Sed si vera potius quam