G EXCERPTA

« dicki speciosa dieenda suiit, ciipido iniperii duos cognatos « vieinosque populos ad arma stimulât 5 neque rectean perce peram interpretor. fuerit ista ejus deliberatio qui belUim c( suscepit : me Albani gerendo bello ducem creavere. lllud « te, Tulle j monitum velim : Etrusca res quanta circa nos « teque maxime sit^ quopropior es Volscis, hoc magis scis (( multum illi terra, plurinumi mari poUent. Memor esto, « jam cum signum pugnsedabis, bas duas acies spectaculo « fore , ut fessos confectosque simul victorcm ac victum ag- « grediantur. lUique, si nos dii amant, quoniam non contenti « libertate certii, in dubiam iniperii, servitiique aleam imus, M ineamus aliquam viam, qua utri utris imperent, sine magna « clade, sine multo sanguine utriusquepopuli docerni possit. » Haud displicet res Tullo , quamquam tum indole animi ,tnm spc victoriic ferocior erat. Quœrentibus utrinque ratio initur, cui et fortuna ipsa praebuit materiam.

Forte in duobustumexercitibus erant tergemini fratres, nec aetate , nec viribus dispares. Horatios Curiatiosque fuisse satis constat, NEC ferme hes antiqua alia est nobiltor; tamen in re tam clara nominum error manet, utrius populi Horatii, utrius Curiatii fuerint. Auctores utroque trahunt : plures tamen invenio, qui Uomanos Horatios voccnt : hos ut sequar, inclinât animus. Cum tergeminis agunt reges, ut pro sua ([uisque patria dimicet ferro, ibi impcrium fore, unde Victoria fuerit; Nihil recusatur, tempus et locus convenit. Priusquam dimicarent, fœdus ictum inter Komanos et Albanos est bis legibus : Ut cujus populi cives co certamine vicissent, is

alteri populo cum bona pace imperitaret

Fanlere icto, tergemini (sicut convenerat) arma capiunt. Cum sui utrosque adiiortarentur, deos patrios, patriam ac parentes, quicquid civium domi, (juicquid in exercitu sit, illorum tune arma, illorum intucri manus, féroces et suopte ingcFiio^, et pleni adbortanlium \ocibus, in médium inter duas acies procédant. Conscderant utrinque pro castris duo excrcitus, periculi magis pr.esentis, quam curœ expertes: fjuippe imperium agebatur, in tajn paucorum virtute atque l'uliiiia positum. Itaquc crectisuspensique in minime graliiiM