‹ Choix de chroniques et mémoires sur l'histoire de France, avec notices littéraires (volume 2)Chapitre 182 sur 569 · LANGUE LIMOSINE SUR L'EXPEDITION DU COMTE DU GUESCLIN · texte numérisé non relu

LANGUE LIMOSINE SUR L'EXPEDITION DU COMTE DU GUESCLIN

Cançon ditta la BenTaT, foita sur la guérra d'Espagnia fallu pel generoso Guesclin, assisiat des nobles Moundis de Tholoc:.

Tout le monde partic content, Pensan prene lour passotems ,

E’ gagna l’Espagna d'’ausida

Sense cop ni perta de gens;

May be n’y aura de mal countens, Après que bous m'aurets ausida.

Be partigoun de bon mayti

Touts lous moundis de San Sarni, Après ab’ ausit messa grana;

E toutis ples de debouceu, Ramplits de la gracia de Deu, S'en aneguen dret à l'Espagna.

Entre touts cron quate cens, Entre lous quais les plus balens

E estimats dins las palestras,

Eron : Pagan, Joan Sarabella, Simon Lautrec, Pol d’Auziella, Lou majour Suau, Joan de Restra,

Luc Castelnau, Joan Monlauderi, Carles Cenon, Marc Sabouneri, Arnoul Trayct, e Huc Amati, Amalric Vinnes, Guilhot Garrigue, Joan Talairan , Gleon Pelehigues, Bertrand Monluc, Pol Monpesati,

Mateu Lalu, Joan Larroquo, Guitrad Colom, Claude Lapocquo, Mateu c Arnaud Josse, Laubreins, Hugo Burgada, Joan Caraboudas, Joan Martin, Bartoumeu Lourdas, Pons Aurola, Joanot de Moulens,

Gerard Perfeil, Gaston de Lambes, Richard Leom d'’ab Joan d'Ambres, Paul de Buel, Robert Blaignaco, Estebe Seiches, Antoni Porta, Portal Delpont , Joan de Torta, Bertrand Falgat, Pey de Preynaco,

Miquel Monlau, Joan de Morlanos, Joan Ganelou e Paul Massanos, Joan Goyrans, Hcbert Abellana, Huc Lespinassa, Joan Montelli, Pey Montarsi, Joanot Morelli,

Joan de Grammont , Guilhot del Lana,

Gaillard Toulousa, Arnaud Bernard, Bernard Deubourg, Simon Termat, Pey Montardi, Gleon Roaxio,

Joan Brisson, Mateu Bousquetti, Sans Guilabert, Pau Nogareli, Joan Bascou, Joan Santibartio.

Poton Pestel, Medard Lacosta, Arman Monluc, Carles Delosta, André Bounet e Joan Barrassi, Jacques Soules , Joan Monferran, Gilles S. Loup, Joan Montaudran, Joan Estebé, Miqueu Galassi.

Touts be passegoun tras la bila, S'en aneguen coucha à Aussebila,

D'aqui tout dreit à Castetnau, D'arri puchent à Carcassonna, Ount jou duc d'Anjou en perçonna Lous recebouc anbe gran lau.

Het era un poutent seignou, Noble, balent, de grand renoum, Peu rey de França het goubernaba En Languedoc, e assistouc D'argent, de blat, ço que poudouc, L'armada que Guesclin menaba.

Touts pla contents dreyt Perpignan S'en ancguen randre ent'al camp, Oun se troubeguen may de milo, Francez, Navarrez ou Bretous, .

Haragous, Normans ou Gascous.

Henric d'Espagna era à lour flo

D'ambe sous brabes compaignous, Que quadun ne baïlho pla dous.

Het ero jou rey d’Arragou,

Fray de Pey, lou rey de Castilha, Qual, per abe ausit Blanca, filha Del bon seignou duc de Bourbou,

E espouzat la Sarrazina,

Filha deu rey Bella-Marina,

FE” quitat la ley deu bon Deu, Per abe boulgut obligear Henric, soun fray, d'homatgear L'Aragou, dizen qu’ero syu;

Be bous altirec dins sa terra, Out feguen ta grana guerra Que res nou resistouc al bras, À l'arbalesta e à la lança D'aquella noblessa de França, Que passec tout pel coutelas.

Guesclin courounec rey d'Espagna

Henric, noun pas sens gran magagna :

El cassec touts Jous Sarrazis.

Mas Pey s’escapec en autra leu; Be s’en fugic ent’à Bordeaux, Demanda força à sous amycs.

Le prince de Galles proumetec, De fa mouns marabilhas per ec, Coumo fec; è pourtat d'embia Countro es Frances sous enemics, Ne passec per tou Jou pays

Deu Navarres dret Fontarbia.

Prenouc Pey lou rey de Nabarra, E fasouc als nostres grand tara, Contr’es ne gaignec tres batailhas :

À la darrera per malhur,

À Nadres, aguec tal bounhur,

Que lous batouc d’estoc è de tailha.

Gueselin, Deuchan é Villanés Prenguec touls trets sous prisounés, E moult d’altra bella noublessa,

Be lous menec touts estacats,

APPENDICE

Ambe fort granas cruaulats, Deguens Bordeux sa fortalessa.

Henric escapec en dolença,

E”’ s'en anec enta Proubença

Trouba lou pape en Abignoun ; D'aqui s’en anec per lou Rona Troubal” duc de Borbon à Narbona, Qu'’el recebec coumo mignoun,

Pey s'erf anec en pelerin

Beze à Bordeux Bertran Guesclin, E ly parlec dins la prisou.

Disen que cailho à lort ou dret, Qu'el, ambe touts sous argoulets, Fousson mesis à la rançou.

Qu'el sabio d’ount abe la pagua, Que l’aurio al despens de sa bagua.

Guesclin lou remerciec be fort,

E ne jurec que dins breu tems,

EI é d’ambe toutos sas gens,

Serion ou escapats ou morts.

Et s’en anec lout cscalfat, Troubal’ prince qu’ero lebat,

Le prega del mel’ metre à rançou, Que de bon cor la pagario,

Quand be el 1y demandario

Cent milo francs ou un miliou.

Que per sourti d'ambe sa gracia, Noun debio pas teni fisancia, Pesque l’abio tant maltraitat, De l’abe tengut tant captiu,

Per abe batlut lou jousyu!,

Aquel rey Pey tant mal carat.

Le prince estounat del langatge, E mas encaro del couratge

De Guesclin, gaignat de razou, Be lou boutec à soixanto millà Doublons d’or ambe sa quadrilla.

Guesclin labets de grand passiu,

Jurec que per la mala gaigna Henric mouririo rey d’Espagna, E” s’en anec cerca la pagua ;

Le rey ly dounec cent flourins,

Le papo l'en dec quatre-bins,

E’l duc d’Anjou dec mila targuas.

D'an tant grand somma de dinés El rescatec sous presounés,

E’ s’en anec dret en Espagna ; Henric y fourec auta léu.

Lours gens labes sur de Mouréus Attaquent touts Pey la billania

Qu'’ero ambe lous de son pays,

E quatre-bins mil Sarrazis,

Les attendouc d'un grand couratge, Fisance al nombre de sas gens,

* Juif, ami des juifs.

E’ crezen qu'eron mas balens, Qu’à Nadres qu’en fec tal carnatge ;

May l’abugle nou bezio pas

Que les Angles nou y eron pas, Perço qu'el n’abio pas tengut

Sa paraulo aprés la bictoria, Mas l'abio abandounat de gloria, Sens ly paga lou proumetul.

Les nostres n’eron eslounats,

De quant que lour ero aribal ; Esperabon de Deu la gracia

De surmounta lous enemics,

De conquista tout lou païs;

Pusqu’el pot tout, mas que ly placia.

Coumo esperabon lour benguec, Car dins sies mes Guesclin prenguec Burgos, Madrid, toda la Castilha.

Sieys batailhas countro els gaignec; Pey lou rey prisounié prenguec, Son cap fouc coupat à Sabilha.

D'aqui bezen coumo les mechans Finissen lours jours é lours ans, E coumo Deu les recoumpensa ; À jamas elis soun maudits,

Mas que mas del qu'abion amis, E degus n'a d’eus soubenança,

Au loc que les que preguen Deu, E que disen en debouceu,

Le be lour ben quan mas y pensa; Quan semblon estre touts perduts, Aquos labets que pel segu

Deu lour bailha sa recoumpencçs.

Guesclin qu'ero estat pres captiu, Henric lassat de ço de siu,

Les bela d'uno faiçou estranja, Guesclin°delibrat é poutent,

De bievres, d’argen é de gen, Couronnec Henric soul rey d’Espagna.

Enquero lou rey Carlo-quint, Aperec de bes u Guesclin, E be lou fec soun conestable,

APPENDICE

Coumo l’estiman lou prumé De touts sous brabes cabailhés, E de las armas pus capable.

Atal s’acabec dins breu tens

La guerra contre es mesCreseRs ; Mas non pas sense grana perla

De nostres brabes cabailhés,

Que s'en perdougoun à milhés,

En combats ou en courren à l'erta.

Entre Jousquals lous pus balens Eron Matheu Josse, Lauvreins Louqual se perdouc ent'à Nadres, Et ero un brabe arbalesté,

Que n’ero jamas lou darré

Labes leu foue embiat ad padres.

Joan d’Ambres lou millou lancé Mouric à Burgos lou prumé; Seiches, Montac, Leon, Breffeil, A Madrid fegoun lours annous,

Fort plourats de leurs coumpagnous ,

Sens causa, pus qu’an l'amo al cel.

Bernat, Castelnau, Joan Marti, Joan Carabodas, Mondousi, Eroun be lous pus renommats, Eatre touts nostres caballhés, Per ana planta lous beillés ; Mas certo y fougoun matats.

Dus cens autres brabes moundis Demouregen per lous camis,

Sens parla de tant de noublessa, De Nourmans, Navarres, Gascous, Frances, Aragous ou Brelous, Qu'aquo fa beni grand tristessa.

Per aquo noun diré pas may; Yeu besi qu'aquo bous desplay D'ausi dire, dama Clamença,

La mort de tant de brabos gens, Que n'eron mas que sufisens,

De creysse el terradou de França.

M CCC LXVIL, april.

FIN DE L’'APPENDICF.

Page 1