Montagrier (Dordogne
156 PIÈCES IIVÉDITES.
sur soy et sur ses hoirs et successeurs. Dont icelui feu Bernart fu tèlemeut apovry qu'il n avoit bonnement de quoy vivre ne tenir son estât, ne nourrir sa femme et enfans, ne marier ladicte Jehanecte et sa suer, qui alors estoient filles à marier, de Taage de quinze à vint ans ou environ. Et comme ledit feu Bernart ot ainsi par aucun temps vescu et demouré en si grant charge de rentes et de debtes qu'il devoit, et ne sceust trouver aucuQ remède pour son (soy) acquilier ne deschargier, mesmement que par avant ladicte prinse il avoit perdu pour le fait et occasion de noz guerres la greigneur partie de ses biens, rentes et chevauce, advint que après certain temps ensuiant plusieurs amis d'icelle Jehannette et de son dit feu père traictèrent et accordèrent quelle ëpousast et preist par mariage un escuier anglois, d'Angleterre, nommé Henry Champaingne, parmi ce qu'il bailleroit à ladicte Jehannette et à son dit feu père certaine somme d'argent, etc.
(Le mariage se fît et la fille obtint sa lettre de rémission, qui est adressée au sénéchal de Périgord.)
Donné à Paris ou mois de may, Tan de grâce mil CGC iiiiet XIV et le xix* de nostre règne.
Jehan de Crespy.
{Très, des Ch, JJ. 154, pièce 398).
Traité d'alliance entre Henri^ duc de Lancastre^ et Louis ^ duc d'Orléans,
Paris, 17 juin 1399.
Henricus, dux Lancastrie et Herfordie, cornes Derbie, Lincoln, Leycestrie et Northampton, dominus Breken et senescallus Anglie. Universis présentes litteras inspecturis, salutem et sincère dileccionisaffectum. Notum facimus per présentes, quod quamvis inter illustremmagnificumqueprincipem, Ludovicum, Régis quondam Francorum filium , ducem Aurelianensem , comitemque Valesii, Blesensis et Bellimontis, consanguineum nostrum carissimum, et Nos , sincère dileccionis et benivolencie liber et bonus foveatur afiectus, tamen nos ambo, honesto firmioris et arclioris amicicie et confederacionis desiderio ducli, qiiâ rébus in humanis vix quicquam melius jocundiusaut comodius reperitur, in nomine Cunctipotentis et Sanctissime Trinitatis, que perfecte caritatis et amicicie pulcherrimum exemplar ac solidum et stabile proculdubio esse dignoscitur fundamentum, sine cujus gracie et favoris brachio, nec rite, nec féliciter aliquid maturatur, adligam, confederacionem et allianciam , tali scilicet forma et modo, ut jusla, laudabilis et honesta bec inter nos amicia censeatur invicem devenire, curavimus et devenimus in hune modum : Primo quidem ulerque nosti um equum censet et apprime probat, ut in hac ligâ et confederacione excipiantur omnes illi qui ulrique parti honestatis respectu decere
excipi videantur, itaque, ex parte nostrâ, excipiendos duximus qui sequuntur.
In primis, serenissimum ac iUustrissimum principem dominum meum regem Anglie, cum omnibus suis causis et querelis, reginam Anglie, nec non ipsius régis heredes, serenissimum ac iUustrissimum principem Rarolum, Francorum regem, consanguineum noslrum, ducem Eboracensem , patruum nostrum, serenissimos principes et consanguineos nostros carissimos, regem Romanorum et Boliemie, et regem Hongarie, fratrem noslrum, regem Portugalie, fiatrem nostrum, ducem Gelrie, consanguineum nostrum, et reliquos omnes confederalos et colligatos prefati domini régis Anglie quibuscum ipso domino meo rege Anglie nos oportet et expedit adherere, iUustrissimum principem regem Castelle, fratrem nostrum, cujus affmitatis confederacione decet et movemur illius comodo et bonori favere, iUustrissimum principem regem Ci prie , cui ab antiquo vinculo sacramenti sumus coUegati et confederati. Item, prolem nostram, tam susceptam quam suscipiendam, omnesque nostros Ci nsanguineos propriores, necnon et ceteros ex prosapie nostre sanguine genitos et gignendos sexus pariter utriusque, et reliquos nostros vassallos ac nobis neccessitudine sacramenti seu fidelitatis obnoxios, quos ab injuriis et jacturis arbitramur esse tuendos; denique omnes nobis confederacionis vinculo colligatos, quibus decet tenere et conservare et servare jam invicem constiluta. Item, inter ipsum Aurelianensem ducem et nos sincerus vere dileclionis et puri amoris affeclus sine intermissione mutuo permanebit, qualis inter veros et bonestos permanere
débet amicos. Item , alter alterius amicorum et benivolorum semper et ubique erit benivolus et amicus, inimicorum autem pariter inimicus quemadmodum utriusque laudi conveniet et honori. Item , quibuslibet et temporibus et locis et casibus et negociis et rébus, aller alterius salutem, comodum, bonorem et statum amabit et cupiet, curabit, tuebitur et custodiet, tam verbisquam factis, diligenter et summopere, quoad laudabiliter fieri poterit et boneste. Item, tempore et casu discordie, contencionis et belli, quibuscumque polerimus et sciemus remediis, \iis, ingeniis, consiliis, viribus, auxiliis, copiis, exercitibus, et ceteris adminiculis contra et adversus quemlibet principem dominum et magnatem, ac contra quamcumque singularem personam, comune collegium et universitatem , cujuscumque principatus, dignitatis, auctoritatis , status, gradus et condicionis existât, ex fervido desiderio, purâ voluntate et efficaci atque perfectâ operâ nos invicem adjuvabimus, muniemus et defendemus, et alter contra alterius adversarios, liostes et inimicos quoscumque, insurget, adversabitur et pugnabit, atque omnimodâ cogitacione, consilio et operâ, boneslis tamen et licitis, molietur, supernominatis, uti predictum est, semper exceptis. Item, premissa utrumque fient, tenebuntur, servabuntur et perdurabunt quamdiu et presens treugua nostra [inter] prelibatum dominum meum regem Anglie et prefalum regem Francorum stabilita , et pax melior, si successerit inter ipsos, inviolabiliter perdurabit. In quorum testimonium et robur, présentes fieri fecimus et nostri sigilli appensione muniri. Datum Parisius , die décima septima mensis
junii, anno Domini millesimo trecentesimo nonagesimo nono.
(Orig. parch. scellé sur double queue d'un sceau armoriai en cire rouge. — Arch, de tEmp. Carton K. 55, pièce 2.)
Rémission pour le comptable et les gardes de la monnaie
de Sainte-Menehould.
Rouen, 13 novembre 1399.
Charles, etc. Savoir faisons à tous présens et avenir. Â nous avoir esté exposé de la partie des amis charnelz de Perrinet de Maucroix, tenant le compte de nostre monnoie de S" Manchot, Jehan Goulart et Pierre de Ravenel , gardes de ladicte monnoie , jeunes hommes de xxvi ans ou environ :
Que comme depuis le moys de juing derrenièrement passé lesdictes gardes aient fait et délivré audit Perrinet deux délivrances des deniers d'or qui de présent se font en noz dictes monnoies, Tune montant de xvn à xviii mars d'or, et Vautre montant de x à xiT mars, desquelles délivrances les deniers n'estoient de tel poiz ne de tel loy qu'ilz dévoient estre, mais estoient eschars de loy trois quars de quarac* pour marc ou environ, dont nous devons avoir eu ou aurons le proiïit se jà ne Tavons eu. Duquel loy les dessusdiz supplians ne povoient avoir point la vraye cognoissance pour ce que c'est chose moult soubtile et que on ne puet jugier fors que à veue d'ueil, se ce n'est à la touche, où ilz n'ont point de cognoissance.