‹ Chronique d'Antonio Morosini: extraits relatifs à l'histoire de France, introduction etChapitre 96 sur 190 · Inc. fol. 00 A, 1 vo du t. I actuel · texte numérisé non relu

Inc. fol. 00 A, 1 vo du t. I actuel

ehado per la gola in quelo luogo. Abiando dogado per any IlIP, mexi ni, honoradamente fo sopelydo ^ .

Gborando any M? LXXXX VIIU® in Veniexia.

Orddafo Falier, bomo de grandisima nobelitade, da puo la morte del dito miser Vidal Michiel doxie, chostuy fo elelo doxie per i zentily e dai puovolo confermado. E in so tenpo chosta fo rezevudo da miser Tinperâdor Alesio de Grecia, a defensiom de la Romania cbontra Bonamentre, fiol del re Ruberto Guyschardo, ebe ly dese aida; bonde lo dito cbon cosenlimento del puo[volo»]

i. n s'agit ici, sous le dogat de Vitale Micheli (1096-1102), des

fîdts suivants. — Croisière entreprise par la flotte vénitienne, sous

le commandement de révoque de Venise Enrico Gontarini, dans

les mers d'Orient, à la suite de la première croisade. — Invention

du corps de saint Nicolas à Myra {le Smire), sur la côte de Lycie.

— Coopération de ces forces navales à diverses entreprises des

cbrétiens de Palestine, vers l'époque de la mort de Godefroy de

A>oillon et de l'avènement de Baudouin I*' [en signalant l'erreur

consistant dans la mention de la prise de Saint-Jean-d'Acre

<8ajanqua?), fait qui n'a lieu que quelques ans plus tard]. — Enfin,

retoar de la flotte à Venise, en touchant à Bari, à l'entrée de

l'Adriatique. — Événements dont la succession semble quelque

peu intervertie dans la suite de ce récit, et qu'on s'accorde à classer,

dans l'ordre ici indiqué, sous les dates de 1099 et de 1100, la prise

de Saint-Jean-d'Acre ayant lieu en 1104.

2. n s'agit ici, sous le dogat d'Ordelafo Faliero (1102-1117), de Tappai prêté par l'État de Venise à Tempereur grec Alexis Comnène, en Épire, au cours de la guerre soutenue par lui contre le prince normand de Sicile Bobémond, prince de Tarente et d'Antiocbe, en 1107-1108.

Tbxte do d^but de la PiETiE coxTiifUE DE LA Chronique.

Fol. 49 B-50 A, 2 1^-2 v« du 1. 1 actuel.

Voir VŒuvre^ p. 43, n. 3, et Origines et Dérivés j p. 44(M50.

... e* altry barony, che iera aprestady d'andar, chomo io [o] dito, al pasazo ; ed è da saver ch^el dito, che iera nieyo de Pimperador, zoè fio d'una so fla, muier del dito inperador Zuraach, liqual chazado iera de Tinpierio per i Griexi. Honde lo dito puto per uiio so baile cerlamente in la Lemagna porta(Q)do, e ia la corle del dito inperador fo acresudo. Adonche el dito zoYene adomandava al dito doxie e barony, chom arecommandaxion di dity, marcha de voler pasar chon quela armada, e tornar in lo inperio, che quelo deveva aver de raxion. Le quai parole molto piaxete a miser la doxie, acetade quele con lo dito a questo pato. Avene che metando luy in lo so [inperio] dar devese al predito miser lo doxie ce milia marche d'arzento, e holtra questo hogny spexa che l'armada fese in lo dito servixio e afano. E chusy tuty questi barony se party con granda armada de Veniexia in M^ CGC II, de! mexe d^otubrio, e primamente in TYstria, in la citade de Trieste e in Mugla soto el dominio dogal mese e constrense a render certo trabuto a mantenîr aduty i doxi futury. Puo pasa in Sclavonia, e chonbate Ziara, per tal muodo e forma che quela prexe e quela fexe ruinar fina a la fondamenta, e molly dy rebely chon dolor de morte puny; e ly Ongary schanpa in le suo contrade, e quela non posando defender, rinverno ly sovravene a doso; per la quai chosa, là tuty quely stete. L'ano sequente, miser Franzescho Mastropiero se party de Veniexia con galle xyiii, e andë a difichar uno chastelo

i. Inc. fol. 49 B, 2 ro du t. I actael.

là hb iera Zara, e là demora per chastelam, abiando chazado i Zaratiny de Zara, chon el chonte che iera là, el nobel bom miser Dom^ego Morexini.

Adoncba l'armada, vegnudo el tenpo nuovo, de Sclavonia se

parti, e tira verso le parte de Romania, e là azionse sany e salvy^

sentidy i GrifoDy, zoè i Griexl de le montagne, i quai aveva

chazado l'inperador dito Zurzach, hover che a quelo i dity i

chava i ochy, la vegnuda de miser lo doxe e barony, inconte-

nente i se inforty, al plu forte ch'y pote; ma puocho ly valse,

che mesy ch'y ave ly Franzeschy in tera, che iera circba

vni« homeny da chavalo, bem che i diti fose plu de h** al partir

de Yeniexia, ma iera morty in nave ; ma de pedony de iera in

grande quantitade; ma vero è che in tuta Toste dy Veniciany e

Franzeschy nonn iera holtra xx"* persone, ma homeny de Gons-

tantinopoly d'arme podeva bem eser da xl*" mi lia, tra i quai al

vero d' iera bem da xx"" da chavalo. Hora, chomo a Dio piaxete,

hordenado la bataia per mar e per tera, segondo el chomanda-

mento de miser lo doxie, i Franzeschi de Tarsalto per tera, i

Griexl atendando a loro, crezando schonflzerly per chaxon iera

paochy, miser la doxie chon le suo nave e galie se acosta a i

mury, e conbatando la tera per tal muodo che intra per sovra i

mury dentro. I Griexi veziandose mal apariady de volta^ la plu

IMurte per regovrar la tera. Ly Franzeschi ly fo a le spale, e de

ly una gran schonfita. E i Veniziany, abiando zià bruxiado la

pluy parte de la tera, se recluse a i suo navilii aliegramente; e

abiandone morty una gran quantitade de loro, e pasady alguny

ziorny, ?eziando che partir y no se poseva, vene a paty chon lo

dito miser lo doxie e barony de tuor el garzom dito dentro per

so signor e inperador. E chosy fo fato; alora romaxe Tinpierio

dretamentre al garzom dito inperador, e trar fexe de prixion

UQO so parente, el quai nomina Morlyfes, e fexelo so mazior

chamerlengo, mareschalcho. Alora i Veniciany se inmaginè con

i Franzeschy de far so viazo, e pasa in le parte de Egito, al

Santo Sepurclo. Ma primamentre i rezeve parte del trexoro a

loro promesOy digando a quel dito inperador : « Al tornar

nostro, piaquave a vegnirde a vixitar in queste parte, e io averè

Page 1