‹ Chroniques étrangères rélatives aux expéditions francaises pendant le XIIIe siècleChapitre 8 sur 434 · ALI · texte numérisé non relu

ALI

γός. Καὶ ὡσὰν ἀνεγνισήηχεν ὁ ἡ ὁρισυὸς, ὅλοι τὸν ἐπροσχυνήσαν. Ouws ἐ- ἐρασεν ὀλζος καιρὸς, χαὶ ἀπέθανεν O ULOS τοῦ pn 706, ὁποῦ εἶχε τὸ πριγε χιπάτον του διὰ προικίον, μὲ τὴν γυναῖκά του τὴν xepatéa Μπέταν τὴν “υγατέρα τοῦ μισὲρ Τουλιέλμου τοῦ πριγχίπον, καὶ ἔμεινε χήρα εἰς τὸ παλάτι τοῦ πενθεροῦ τῆς τοῦ ῥηγὸς. ἕχαμε δὲ καὶ μεγάλον ϑρῆνον ὁ ὁ ῥήγας εἰς τὸν περιπόθητόν

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἦσαν δύο φλαμπουραρέοι εἰς τὸν Μωρέαν, ἄνθρωποι εὐγενιχοὶ καὶ φρονιμώτατοι, ὁ ἕνας εἶχεν ὄνομα Te Apançi, μέγας χωντόσταυλος, καὶ ὃ ἄλλος Τζεντεφρὲς Τὲ Ντούρναης 3. Καὶ ὅταν εἶχε χρείαν ὁ πρίγκιπος ὁ μισὲρ Γουλιέλμος ἀπὸ τὸν ῥήγαν,, ἀπ᾽ αὐτοὺς τοὺς δύο ἔπεμπεν ἀμπασαδόρους. Καὶ ἀπὸ τὴν τάξιν καὶ γνῶσιν αὑτῶν, τοὺς ἠγάπησεν ὁ ῥήγας πολλά, χαὶ τοὺς ἐτίμα, καὶ τοὺς εἶχεν εἰς τὴν κόρτε τον ὡσὰν οἰκειαχούς του. Λοιπὸν ὁ μέγας κωντόσταυλος τοῦ ῥηγὸς ὀνόματι Φλώριος 8 ἔδλεπε τὴν ἀγάπην, ὁποῦ εἶχε πρὸς τούτους ὁ ῥήγας, καὶ ἔκαμε καὶ αὑτὸς μεγάλην ἀγάπην χαθαρὰν μὲ τοὺς αὐτούς. μως, ὡσὰν ἀπέθανεν αὑτὸς ὁ πρὶ)τας, ἦλθαν αὐτοὶ οἱ δύο φλαμπουραρέοι εἰς τὸν ῥήγαν διὰ χρείαν αὐτῶν, ἔστωντας ὁποῦ ὥριζξεν αὑτοὺς εἰς τὸ πριγκιπάτον τοῦ Μωρέως. Kai ὡσὰν τοὺς εἶδεν ὁ μέγας κωντόσταυλος τοῦ ῥηγὸς, ἐχάρην, διὰ νὰ τοὺς εἰπῃ τὸ μνστήριον, μή" πως καὶ κάμουν εἰς τὸν ῥήγαν καὶ τοῦ δώσῃ τὴν νύμφην tou τὴν κεράτξα Μπέταν διὰ γυναῖκά του, καὶ μὲ τὸ πριγκιπατον τοῦ Μωρέως τὸ πα-τρικόν της. Kai ἔτξι τοὺς ἐπαρακάλεσε, καὶ τοὺς

(1) C'est celui que la Chronique de Morée appelle Τζαδροῦς, nom abrégé, je pense , de av δὲ Poùs ou Pois, Jean de Roy.

(8) Gcoffroi de Tournai, seigneur de Calavryta, un des douze pairs d'Achaïie.

(3) Var. Φλ'ους. Florent de Hainaut, qui était grandcounétuble du ruvanme de Naples.

(4) Var. ἠγάπα τούτους.

(δ) Eu 1277 ou 1478.

εἶπε τὸ μυστήριον καὶ τὴν βουλήν του. Καὶ αἱ avτοὶ ἐδέχθησαν τὸν λόγον τοῦ μεγάλον χωντοσταυλου μετὰ χαρᾶς μεγάλης, καὶ ἔταξαν αὑτῷ ὅτι νὰ τὸ κάμουν». Καὶ ἔτξι ηὗραν καιρὸν ἐπιτήδειον, ai ἄρχησαν ὁμιλίαν πρὸς τὸν ῥήγαν, καὶ ἤφεραν τὴν ὑπόθεσιν οὕτω τεχνιέντως. Aou λικῶς ἀναφέρομεν εἰς τὴν ἀφεντίαν σον, καὶ μὴ δὲν βαρεθὴς τοὺς λόγους μας, ὅτι οἱ δοῦλοι πρὸς τὸν δεσπότην μετὰ παντὸς Θαάῤῥους καὶ πληρο-φορίας συντυχένουν, ὅσον εἶναι διὰ συμφέρον τοῦ ἀφεντός τους. ὅμως καὶ ἡμεῖς ὡς δοῦλοί σου λέγομεν πρὸς τὴν ἀφεντίαν σον, ὅτι εἷς τὸ πριγκιπάτον τὸ ἐδικόν σον τοῦ Μωρέως πέμπεις ἐπιτρόπους ἐδικούς σου νὰ ἐπιδλέπουν τὰ δικαιώματά σον, νὰ τὰ μαξώνουν νὰ σοῦ τὰ στέλλουν.

Καὶ αὐτοὶ, ἔστωντας νὰ εἶναι μάχη, τὰ τρώγουν καὶ τὰ καταπίνουν, λέγοντες, ὅτι τὰ ἔξοδιάζουν εἰς ταῖς μάχαις, καὶ ἡ ἀφεντία σον τοὺς πιστεύεις, καὶ μεγάλην ζημίαν ἔχεις. Καὶ εἰς ἐτοῦτο ἔχο-μὲν λύπην, καὶ χάμε καθὼς ὁρίξεις. Αμὴ μᾶς φαίνεται, ὅτι ἤθελεν εἶσται ὠφέλιμον εἰς τὴν ἀφεντίαν σου νὰ μὴ δὲν ζημιώνεσαι, νὰ ἤθελες ὑπανδοεύσῃ τὴν ὀρφανὴν ὁποῦ ἔχεις εἰς τὰ χέρια dou, καὶ τὴν νύμφην σου τὴν χεράτξα Μπέταν, τοῦ πριγχέπου τὴν ϑυγατέρα, νὰ τὴν δώσης τινὸς χρησίμου ἀνδρὸς ἀξίου ἀπὸ τοὺς ἐδικούς σου ἀν-θρώπους τοῦ παλατίου, ὁποῦ νὰ γροικᾷς γὰ εἶναι φρονιμώτατος, καὶ ἄξιος διὰ νὰ κυδεονῇ À αὐτὸ τὸ πριγκιπάτον τῆς νύμφης σον, καὶ τῆς ἀρεντίας σου. Kai ἔτξι ἐδέχθη τὸν λόγον ὁ ῥήγας μετὰ πάσης: χαρᾶς, καὶ ἐσυμβουλεύθη μετ᾽ αὐτοὺς, ποῖον ἄνδρα νὰ τῆς δώση. Kai ἔτξι ἀνἄφεραν τὸν μεγάλον χωντύσταυλον τὸν μισὲρ Φλώριον, καὶ ἄρεσε τοῦ ῥηγὸς ὁ λόγος τοῦτος, διὰ νὰ πάρη αὐτὴν τὴν κεράτξα Μπέταν τὸν νύμφην αὐτοῦ, τὴν ϑυγατέρα τοῦ πριγκίπον. Kai ἔτξι ἔχραξεν αὐτοὺς καὶ τοὺς εὐλόγησεν ὁ μητροπολίτης τῆς ἀνάτολιςΣ, καὶ ἐπῆρεν αὐτὴν εἰς τὸ σπῆτι αὑτοῦ ὡς γυναῖκά τον. Kai ὡς ἔκαμε τὸν γάμον, ἔχραξεν ὁ ofyas τὸν αὑτὸν μιτερ Φλώοιον, καὶ τοῦ ἐπαοάδωχε τὸ πριγκιπάτον αὑτοῦ τοῦ Μωρέως

ὁ (1) Var. γοδερνάργ.

(3) Ce mariage out lieu à Magles οι 18.

NOTICE

τῆς γυναικός του, νὰ τὸ ἔχη αὑτὴ ἡ γυν αἴχεὲ του ὡς πατρικὸν αὐτῆς δικαίωμα, μὲ τοῦτο, ὅτι γὰ χρεωστὴ ὁ αὑτὸς πρύώχιπος, ὁ ἄνδρας τῆς xÂepo

νόυησας, τῆς αὑτῆς χερᾶς Μπέταξ, νὰ ddr, χάθε χρόνον τὰ τέλη τοῦ ῥηγὸς ἐχεῖνα, ὁποῦ ἔταξεν ὁ πατέρας αὐτῆς, ὃ ποτὲ μισὲρ Γουλιέλμος. Καὶ ἔτξι ἐπροσχύνησε τὸν ῥήγαν ὃ πρίγκιπος, καὶ ἡ γυναῖκά τον αὐτὴ ἡ κερὰ Μπέτα, καὶ ὃ πρίγκιπος ἐπῆγε μόνος του, χαὶ ἀπεχαιρέτησεν ὅλους τοῦ παλατίου μεγάλους καὶ μικρούς. Καὶ ἔτξι ἡτοιμάσθη μὲ τοὺς ἀνθρώπους του καὶ ἄλλους καδαλαρέους χαὶ πεζοὺς μὲ πλερωμὴν,, καὶ ἔδωκε τον ὁ ῥήγας ὁρισμὸν εἰς τὸν Μωρέαν εἷς τὸν μπαϊΐλον καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἀφέντες, ὅτι τὸν πέμπει διὰ πρίγχιπον τοῦ Μωρέως μὲ τὴν vuγαῖκα αὐτοῦ κερὰ Μπέτα, νὰ ἔχῃ τὴν τιμὴν καὶ χληρονομίαν. Kai ἔτξι ἐκαδαλλίκευσε μὲ τὴν πριγκιπέσσαν τὴν γυναῖκά τον μὲ ὅλην του τὴν δύναμιν, μὲ καθδαλαρέους καὶ πεζοὺς, καὶ ἦλθεν εἰς τὸ Βροντίσι. Kai ἐμπῆκεν εἰς μεγάλα πλευσίματα, καὶ ἔκαμαν ἄρμενα, καὶ ἐμίσευσαν ἀπὸ τὴν Πούλιαν, καὶ ἦλθαν εἰς τὴν Κλαρέντξαν, καὶ εὐγῆκαν ἔξω καὶ ἐκάθισαν εἷς τὰ ἀφεντικὰ παλάτια. Καὶ ὁ μπαῖϊλος ὁποῦ ἦτον εἰς τὴν ἀνδραδίδαν, ὡς τὸ ἔμαθεν, ἔδραμε καὶ τὸν ἐπροσχύνησε, καὶ τὸν ἐδέχθη μετὰ πάσης χαρᾶς. Καὶ ὁ πρίχκιπος ἐπῆγεν εἰς τὴν ἐχχλησίαν, ὁποῦ εἶ. ναι ἡ Φανερωμένη, καὶ εχεῖ ἐσυνάχθησαν καὶ οἱ φλαμπουραρέοι, καὶ ὁ κόσμος ὅλος, καθαλαρέοι, καὶ πιζοι, καὶ ἔδειξε τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ῥηγὸς εἰς τοὺς ἀφέντες, καὶ εἰς ὅλον τὸν λαὸν, καὶ νὰ τοῦ παραδώσουν τὰ κάστρη καὶ ταῖς χώραις, καὶ νὰ τὸν γνωρίζουν πρίγκιπόν τους. Κ αἱ «ντοὶ τοῦ ἐζήτησεν τὰ προαματά τους, καὶ τινάς νὰ μὴ δὲν τοὺς ἐμποδίζῃ, οὐδὲ νὰ τοὺς ἀγγαρεύγῃ , κατὰ τὸ χρυσόβουλλον τοῦ ποτὲ πριγκέπου. Καὶ ὡς ἔλαδε τὸ πριγκιπάτον, ἤλλαξε τὰ ὀφγφίχια ὅλα, χαστελλάνους, καὶ ῥεγέντες τῶν χάστοων,, καὶ εἰ: ὅλαις ταῖς ἐξουσίαις ἔδαλεν ἀνθρώπους ἐδικούς του. Καὶ ὡσὰν ἐδιώρθωσε τὸ πριγκιπάτον αὐτοῦ, ἔχαμε κονσέγιον, πῶς νεῖ χάμη διὰ νὰ πορευδῇ εἰ; TO πριγκιπάτον αὐτοῦ, ἔστωντας ὁποῦ ἦτον μάχη, καὶ τὰ φουσάτα τῶν

SUR LA CHRONIQUE DE MOREÉE

Ῥωμαίων ἦσαν ἐκεῖ διὰ νὰ πολεμήσουν. Kai τὸ χονυσένιον ἐσυμβούλευσεν, ὅτι νὰ κάμῃ ἀγάπην νὰ εἶναι εἰρηνεμένος μὲ τὸν βασιλέα. Kai ἔστει-λαν εἰς τὴν Μονεμθασίαν εἰς τὸν ἀφέντην Καταχουξιηνὸν, ὁποῦ ἦτον ἀφέντης εἰς τὰ χάστρη τοῦ βασιλέως τῶν Ρωμαίων, καὶ ἔστειλαν φοῦσταν

nements de cette même année ; elle s'ajoute que quelaves détails sur la reprise des hostilités quisuivit eette paix. Dorothée n'a pas donné ceite partie, fort probabiensen: parce que son manuscrit était, comme ceux de Paris et de Copenbague, interrompu au milieu du récit de cette cams-

pagne.

(1) Michel Paléologue était mort en 4888, huit ans

. avant l’arrivée de Florent de Hainaut en Morée, deuxième mari d'Isabelle deVille-Hardo:a, et prince d'Acbuie. (Voy.

mes Éclaircissements historiques, généalogiques «à nu-

. mismatiques sur la principauté française d'Achats et 868 (1) La Chronique de Morée ne va que jusqu'aux évé- |

douse pairies.)

NOTICE SUR RAMON MUNTANER

Page 1