‹ Collection des anciens alchimistes grecs (volume 2)Chapitre 250 sur 349 · À ᾽ \ ! INA À · texte numérisé non relu

À ᾽ \ ! INA À

- LT πλεῖον, τὸ ἀπὸ y ἣ ὃ ἡ €. Καὶ τὸ

GOUATIXOV δυνάμεων φιλίαν, ὅπερ

[Qi]

᾿ [A EI ΄ ἀνήχει μᾶλλον τοῖς σώμασιν ᾿

χοῦ V0) LÀ 0 δὴ ἀλ \ πολ ) D X Vas £ € ή Ὶ χου, μονοχάλαμον, οἰχάλαμον, πολυχάλαᾶμον, χαὶ ῥὰξ TETPHPEOV KO

ὑέλινα. Kai τὸ σύνθεμα τὸν Ex πλειόνων

ΔΙ -“ 3 μὸν χο Κστοχῶν ὮΣ ἐνέργειαν OLOEY

1. εἰσὶ ταῦτα : ἦχος χαθαρὸς... E. — 3. M mg. : Figure formée de 3 lignes horizontales parallèles dont la 1re et la 3e sont bordées de petits traits verticaux alternant avec des points. -ἔστι] signe douteux MK; οἷόν ἐστι τὸ πλ.

Ε. --- ἔστι γὰρ] espace blanc K.— 4-10.

διὰ τῶν λθ΄ — χαὶ χειρόργανον] Réd. de E :

τήριον τὸ διὰ BA τριῶν ἢ τεσσάρων, ἢ πέντε

Nr , ὦ ΔΝ , κοντὰ δύο συνιστάμενον. τὰ δὲ χαλούμενα ὄργανα χατ ᾿ ἐξοχὴν πὰρ ᾿ ἡμῶν νῦν, of ον ας τοι β τιν τ & ETS :

NE Ἐὰν τῆς δι ἢ ἀρμόζετα! χυρίως ταῖς ᾧ. χαὶ

φιλίωσιν Θεοῦ, θελχτιχόν. προσήχει γὰρ ἔτι rat

τοῖς σώμασιν, αὐλητιχὸν ὑπάρχον - γίνεται δὲ διὰ χαλχοῦ, χαὶ χαλεῖται μεγ. ὄργ., Per era - Πα περ πῆχοι ψαλτ. x. χειρόργανον. . χαὶ ἑπταδάχτυλον E. --- 11. τονάδιόν τε Κ. --- καὶ τονάδιον χαὶ χορνίχιον, χαὶ μεγάλη σάλπιγξ E. --- 10-11.

ἄνευ δὲ χαλχοῦ --- πολυχάλαμον] τὸ δὲ διὰ χαλάμων χαλεῖται μονοχ. χαὶ διχ. za πολυχ.

E. — 12. rat ῥὰξ, χαὶ τετρ. χαὶ πλάγιον ἔστι δὲ ἣ σύριγξ. E. — 18. Νιαυστὰ δὲ --- ἢ ποδῶν] Réd. de E :

χυμό, τὰ διὰ τῶν χειρῶν χτυπούμενα ἢ τῶν ποδῶν. --- 14-16. ὀξύδαφα — ἀποτελεῖν] Réd.

de Er:

τὰ γένη χαὶ τὰ €ton χαὶ τὰ ὄργανα, οὔτ ως εἰσὶ

“ ENTRE LCR SERRES ὥσπερ δὲ ἐν τῇ μουσιχῇ, εἰσὶ πολλὰ

χαὶ ἐν ταύτ τὴ τῇ θεία τέχνῃ τῇ χυμευτιχῇ γένη χαὶ εἴδη χαὶ διαφοραὶ οἰχονομιῶν χαὶ συνθέ- TE dre NS à EM σεων χαὶ ἀγγεῖα χαὶ ὀξυῦ. χαὶ χαλχᾶ χαὶ € 1 > , le nt ἧς r δέλ. χαὶ ὀστράχινα " ὅστις δὲ οἷδε ταύτας πάσας γαὶ ἄλλας ἄλλων τὰς διαφορὰς, οἷδεν

En - LA χαὶ τῶν ἡμεροπόρων τέσ Fe λευχὸν χαὶ ξανθὸν,

SN ELOGWY διαφορὰς ἀπεχύησεν.

σαρὰ πάλιν εἴδη, καὶ ὑπο ε Ἂ ? LAN ὑμὴν χαὶ τὸ ἔλιχτρον. Κἀντεῦθεν αἱ χατ᾿ εἶδο

où τῶν ποιήσεων τὰ

τῇ ἐπιστήμῃ, καθὼς ai εἰδικώτατα εἴδ συγγενομένη χαὶ FLN ë +

C4 » ΄ te , a EN ΄ Q Là δ \ s* 4 4 9] Or: où μόνον SN210V εἰσὶν αἱ εἰρημέναι οιάφοραι, ἀλλὰ ποσαῦται

> A We τῷ \ - \ XAT εἰὸος AOL υγρῶν χαι ξηρῶν XXL

σῶν γὰρ τῶν εἰρημένων ἐν ξηρίοις xar ”

CAN Ν εἰδος δια-

ὀργάνων, χαὶ LU ἀνασπωμένων, ἀλλ᾽ :

00) V, Un GYAGTOU. ἢ

SN Αὶ ἘΝ ὁιὰ ῥάχους

΄΄ 4 \ Là x > / , QUGEUX, χατὰ TO πλέον τῆς οἴχειας γενεσ σξεω

e N 14 NPA ὑδραργυρίζεσθαι δύναιντο,

- € LA ῥευστῆς ὑπαρχούσης ὡς, ἀλλὰ χαὶ αἱ πρῶται δύο

128 \ \ \ Ἀ 19 € , e à L’4 ζηραι, χατὰ TO πλεονάζον παργουσα! φύσεως, ὑδραργυρίζεσθαι ουχκ

HOUVATOUTIV

1-3. Kai ἔτι — ἔλιχτρον (f. 1. ἔλυτρον) ] Réd. de E (qui continue la phrase précédente) :

ς φησι ἴος Eev., τῶν δὲ y.

αντο E. --- 7. χαὶ δίαφ.]} za om. E.

οἷον] F. 1. ξηρῶν. — ἀλλὰ vai Ε΄ — 11.

Après ποιήσεις, E ajoute : ὥστε δοχεῖν τοῖς ἀμυήτοις, χαὶ ἀμαθέσιν ἀδύνατα ἐπιχειρεῖν ἀπεργάζεσθαι. --- 18. ἐξ ὑγρῶν χαὶ ξηρῶν καὶ μέσων E. — 14, M mg. : ὡρ(αῖον».

— ἀλλὴ M. — far. M, ici et partout.

πῶς MK. — 16. χαὶ μετὰ Ε΄. — 17. ἐχόντων ὕπ. E. — 18.

χαὶ Ε΄. — 22. χεχραμμένον MK; κεχραμένην Ε UE οὐ τς Se RAS re . — ἢ καὶ ἴσως δύνανται ὑδραργυρίζεσθαι.

“ . > ἂν τῶν , o - "Tr

εἴσφορα ἐλάχιστα ὦσιν, ἣ διὰ τῶν ἀμδύχων, ὁμοίως τοῖς χατὰ τὸ μᾶλε Ε NS 7

ἀλλήλοις τὰ μέρη τὰ συμφυῆ, τό τε σεσηπός ns χαὶ τὸ ξ ὑγρῶν μόνων ἐθέλοι χαταύα ce χατεργάσασθαι

τῇ σήψει τούτων, οὐκ ἐπάγει τὴν λείωσιν, ἀλλὰ ὕδωρ ὕ ι a πεἄρ, \ \ , A Ε "» -Ὡ , ἊΝ λειοῖ τὸ φ ἄρμαχον, τὰς ἀποχαθη ηἡμένας στερεὰς οὐσίας αὐτῶν il a # N 4 χαθὼς ὃ μέγας Συνέσιος διεσάφησεν.

Ei δὲ δὼ FD fé eye ms ru δέ ANT ΗΝ ra i δὲ διὰ τὴν φύσιν μίξας τε πάλιν ὁμοειδέσιν ὑγροῖς διχάζει χαὶ σήπει, χαὶ ἀνασπᾷ χαὶ ατοῖ τὰ μέρη, χαὶ τὸ ζητούμενον ἕξει “",͵ [4 =

ΔΩ \ + - δι = 3 (184 τ.) σαφῶς. Ei δὲ τούτων ἑτεροῖον βούλεσθε φάρμαχον ἐχτελεῖν, Ν

,ῃἭ Δα ἫΝ - = = ίδι διὰ τῶν πλευρῶν ἰσχυρῶ da ἐχχαλύπτοντα τὸ εἰς τοῦτο φιλοτεχνηθέντι, LE ἀποφυσήσαντα πάντα

- Ξ ΡΞ δὲ SJ)

4 N = A τ N NE ΄ QI CET } ὕδατος ἀποχαλύπτοντα τὸν χρατῆρα, δηλαδὴ σπόγγῳ ἢ ῥάχει τ , \ Ν “5 ἀν, : ον χαθαρῷ χάτωθεν πρὸ ὁαχτύλου τοῦ πυθμένος ἀντεχόμενον, ἐὰν cr T ΨΩ / : = , » 1 -Ξ e > ῥάχος ἢ ἀποχρεμώμενον ἐχ τῶν τεσσάρων οὐάτων τῆς ὑελῆῇς ἣ ὀστρα- ” AI FAN ef! « ΄ χίνης χρατηρίης. Eorw δὲ χαὶ τὸ ὕδωρ χαθαρὸν, ἣ ὑέτιον, ὑλιστόν - ANS ᾽ , τ » ε , - KA ἐπὰν γὰρ τὸ ὕδωρ ἀχάθαρτον ἢ, εὐθὺς ὃ λίθος μιαίνεται. Δεῖ οὖν N \ « a , s ” Ὧν \ δὲ , dwp χαὶ τὰς χεῖρας πάντοτε χαθαρὰς ἔχειν, διὰ τὸ τοῦ λίθου ᾿ς »» 9 , Β ξι TN 19] Ἐπειτα ἀνασπάσαντες αὐτὸν Ex τοῦ ὕδατος χερσὶ χαθαραῖς, e N x ΄ τῷ ΄ - Le Al oi μὲν διὰ τοῦ ἑαυτῶν στόματος ἀναρροφῶντες αὐτὸν ἐφέλχονται, ὃ

, ν, Ei » , ε 4 ἘΝ, ! Ἂ χατέπιεν ὑγρόν. ἴτα σπόγγῳ ἐπάνω χαὶ UTOXATO συγχαλυψᾶντες

1. εἰσφορὰ M; εἰσφορὰν E. — 2. τούτων | ει M, ici et presque partout. — sur φύσιν E. — 4. μαστωτοῦ E. — 6. ἐθέλοι E. — 13. σε] αὐτὸν E. — 17. τις E. — 10-12. Les mots εἰ δὲ — σαφῶς F. 1. ἐπιχαλύπτοντα. — 19. οὐάτων] ὠτίων entre parenthèses dans E, qui ajoute : Ε. — ϑέλης ΜΚ; ϑαλίνης E. Corr. conj.

hoc non est ἐν τῷ τοῦ εὐλαθοῦς ὅτι μ᾿ ἔφυγε. — 20. χρατηρίας E.

cc Exer

NI we χῶνιοιου τοὺ αὐτὸν ἀραιώσαντος, ποο

5 ΄ WE x ἀνιμωμένης τὸ ὑπολειφθὲν 7

13] Ai

NA ἢ, δηλαδὴ τῆς

» La A αὐτὸν, τιθέασιν χατὰ τοῦ

ἀχριθῶς τὴν NE ς

λί HE ἡτοῦ ὑποχάτω. "AA AO

΄ x 7 A 307 > NA στόματι, N σπόγγῳ ἣ τῷ ἰδίῳ χωνιόδίῳ.

Ve N c. A * T 14] Ἔπ᾽ ἂν δὲ πάλιν ἄλλους ἀραιῶσαι, βούλωνται, ἐχχαχχαξίζουσι

τὴν κρατηρίαν TAVTA τὰ σύνεγγυς ασφα

LA TOÜTOUS ἔχειν

ἀραιώσεσιν χαὶ βαφαῖς, ἵνα μὴ ὃ Los παρασυρόμενος ἐν τῇ πού-

TOY ἀπεχπυρώσει ἀνωμάλως, ὥσπερ ἔφην, ἐνέγχη τὸν λίθον. Ὅταν

» , OUT EE. » Axoucoy πρῶτο

χαὶ dvehéuevoc. χχτάθσν ον εἰς ΤΥ καὶ HVEÂGLEVOS, χατάθαφψον εἰς ὕδωρ

. «2 2 Vs « Δεῖξόν μοι χαὶ ἐκ

» xt UEUTOU .

τῶν ἀρχαίων ἡ Yo ραφῶν

1. F. 1. τὸν σπόγγον. --- δηλονότ: --- θερμαίνοντες om. Εἰ. --- 2. F. 1. εὐχράτως. — 4. ἀποψυγὴ M. --- 7. δῆλον ὅτ: M. --- δηλο-

νότ: --- ὑποχάτω om. E. --- λίθον] signe de λίθος ? MK --- 8. τῶν τριῶν τούτων E. — 10. KES

πληροῦσιν E. — 15. σε om. E. --- μάλιστα

δὲ Ε΄. — 16. βαφαῖς] γραφαῖς biflé βαφαῖς E. — 91. "Az. δὲ τοῦ πρ. χὺμ- τί φησιν Ε΄.

— χιμμευτοῦ M — φησὶν om. E. — λιθοπυρίτην] πυρίτην E. — 22. φησι] ἂν Ε. — 24. σίαλλον ΜΚ. — 25. Après χατάθες]

442 COMMENTATEURS — COSMAS

VI. χνι. — EPMANEIA ΤῊΣ ΒΙΠΣΤΗΜΗΣ ΤῊΣ ΧΡΥΣΟΠΟΙΠᾺΑΣ IEPOMONAXOY TOY ΚΟΣΜΑ

δ. sur À,f. 159 r. — Collationné sur B, f. 181 (écriture du xv° siècle); — sur C, ἢν 124 v.; — sur K (copie de ΑἹ, f. 41 τ. — Contenu aussi dans Laur., f. 280 τ.

1 Ἡ y} ἐν CARD ἣν ’ ΄ Ζ der 20 ] ἀληθινὴ αὕτη χαὶ μυστικὴ χυμία κόπου μόνου δεῖται, ἐξόδου A 5 \ N - > ς ᾿ ἕν γάρ ἐστι τὸ πᾶν, καὶ δι᾿ οὗ τὸ πᾶν * χαὶ εἰ μὴ γένηται \ , A Ν » - us ΟῚ € τὰ τρία ἕν, οὐδέν ἐστι τὸ πᾶν ᾿ χαὶ τοῦτό ἐστιν ἣ λύσις

eo > N » ΄ σοι, ὅστις ἐφόδιον χαὶ τίπ μικρὸν ἐκ ταύτης βεχγασμο ἐν: 7 Le 2] Βάλε χρυσοῦ χαθαροῦ GT γ΄, ὑδράργυρον G' α΄, χαὶ ποίησον € FT “Ὁ μῖγμα, ὡς ποιοῦσιν οἱ χρυσοχόοι. υἷτα ἀπόχλυσον τὸ μῖγμα ὕδατι, 10 ὡς ἐχφυγεῖν τὴν μελανίαν ᾿ εἶτα Re πίασον τὸ μῖγμα πανίῳ λιν

ἐπὶ μαρμάρου. Εἶτα ἕνωσον αὐτὰ ὠοῦ λεχίθῳ μιᾷ " εἶτα βάλε πάντα ἐν ΄ SE re 3 δι \ χελύφῳ ὠοῦ στερεοῦ Ex μιᾶς ὀπῆς ᾿ ἔστω δὲ τὸ χέλυφον χαινὸν χαὶ 15 χαθαρόν ᾿ χαὶ γύψωσον χαλῶς τὴν ὀπὴν χαὶ ὅλον τὸ ὠὸν, χαὶ χῶσον ἐν / v! FE: > \ S : = Dire ἊΣ 93. ne τὸ σύνθεμα * χαὶ εἰ μὲν γέγονεν ὅλον ἰὸς, καλόν * εἰ δ᾽ οὔ, ([. 159 vw.) πάλιν χῶσον ὁμοίως, ἕως γένηται ὅλον ἕν, ἤγουν ἰὸς χαλός. Τότε ἌΧ Ἢ a à 5 . Lux 1e ἀνάψας ἄνθραχας θαμινὰ θαμινὰ, ἤγουν FU συχνὰ, pe

“ NU MNT A we 20 ὅλον τὸ ὠόν ᾿ εἶτα ἐξελὼν τὸ μῖγμα, τρίψον ἐπὶ μαρμάρου, καὶ ἔχε

ρίον, χαὶ λύσας μήνην χαθαρωτάτην ἐν τῇ χώνη, βάλε ἐξ αὐτοῦ ξηρίον, x (GS μήνη ρωτάτη τῇ χώνη, ε ἐξ τ

1. B mg. : Vide codicem 3184, fol. fusion fréquente dans ce morceau.) — 124 v°. (3184 était le numéro de notre 9. ἀπόχλεισον CAK. — 13. μαρμάρου mss. ms. C dans le classement de 1682.) — Cp. ci-dessous, 1. 20. — λεχίνθω CAK. Le ms. C, dans ce morceau, n’est pas — 17. εἰ à οὖν mss. — 19. θαμινὰ AK. la copie de B. — A paraît être celle de — συχνὰ AK. — φράξον mss. — 21. λείσας C. — 7. ὅστις] F.1. ὥς τι. — τίποται (pour mss. F. 1. χύσας. — χώνη, ἤγουν ἄργυρον

τί note) B. — 8, Βάλε] FE. 1. λάδε, (Con- zalapov, βάλε Β. — ἐξ αὐτοῦ τοῦ ξηρίου B.

CHRYSOPÉE 443 ΤᾺ ἕν, καὶ ἴδης χρυσὸν νῶν * εἰ δε θέλεις ὠῤρυζώτερον τρίτωσον τὴν πρᾶξιν ὡς πρῶτον, ἕως ἀρέσῃ σοι. TOYTO MEN EZSTIN ΕΚ ΤΙΝΟΣ ΠΑΛΑΙΟΥ͂ ΖΩΣΙΜΟΥ͂ ΤΙΝΟΣ : TO À * ETEPON EXTIN EK ΤῊΣ METAAHE ΤΈΧΝΗΣ TON ΠΑΛΑΙΩ͂Ν : ΚΑΙ AOKIMASON ΑΥ̓ΤῸ OYTOS. — Âgée ὠὰ τέσσαρα ᾿ ἐν ἀγγείῳ βαλὼν. ὀστραχίνῳ εὐρυχώρῳ ᾿ χαὶ φυράσας vou σεμιδάλεως μετὰ μέλιτος, α

La - : 5 χατάθου πέριξ τῶν ὠῶν ἐν τῷ ἀγγείῳ, καὶ Vies Le ἀσ

α ΄, {0 - = OC Ze μέρας px, ἕως ἣ φύσις γένη αἵματος ψυχῆς

» \ δὶ , LA . \ “ τ «- ! “- ᾿ = ἐπὶ τὸν προχείμενον ἔνοιχον ᾿ χαὶ ὅτ ρυγῇῆ, βάλε ἐν θυείᾳ, τῆς ,

LA [2 . = Al [1 = LA ss 9 Ἶ ’ . LA χειρός σου un ἀναψαμένης ᾿ xai τρίψας ἔχε ἐν βησσίῳ ᾿ χαὶ χωνεύσας ἄργυρον χαθαρὸν λίτραν μίαν, ἐπίόαλε Ex τοῦ ξηοίου μέρη Ὑ

ἢ; F PA QU Î , 1.0 ὶς Ch v, ξηρί μέρη ἢ

4] ETEPA EPMHNEIA --- <Aaboy) σανδαράχη, χαλαχάνθην, χιννάδαριν, ταῦτα ἕνωσον ὁμοῦ,

\ za τρίψας χαὶ λειώ ὶ γλοιῶδες τὸ μῖγμα ποιήσας, εἰς χαθατῷ Ψ ἃ \ELWGAS, χα! | \OLWOES TO μιγμα ποιησας., εἰς χαυὰ ρὸν ἔμόαλε ὕελον, τοῦτο ἔναι ἐπιόαλτάριον. ἥστω οὖν τὸ στόμα ea 4 = - πὸ ε N , x αὐτοῦ στενώτερον τῆς χοιλίας αὐτοῦ, ὁποῖα ὁῆτά εἰσι τὰ θυροχύχλια. Καὶ τὸ στόμα ἐμφράξας μετὰ πηλοῦ, θέρμανον μεθ ᾿ ἡμέραν ΄ “Ὁ ἐπ Δι» \ A À 2 \ A πυρὴν ‘ εἶτα OË ἀφελὼν τὸν πηλὸν, εὐρήσεις ξηρὸν τὸ μῖ

΄ > τῷ , QE " τὴν σύστασιν ἐοιχός. Τοῦτο οὖν αὖθις λειώσας, διὰ χεράμειον αγγος

1. εὐριζώτερον mss. — ὃ. τοῦτο μὲν 4. | absolument illisible, l'encre ayant pâli τὸ À.] Dans B, ce morceau fait suite au et même disparu. De plus, lors de la précédent, sans titre en vedette. — Dans restauration du ms., on a recouvert C, espace blanc pour quelques lettres. ou enlevé les mots du bord extérieur. — 10. Le ms. B termine son fol. 181 12. ἁψαμένης C. — βησίω CA; βυσίω K. avec ἀν, de ἀνθράχων, et commence son Corr. conj. -- 195. γ ΕΞ Ο; AI A fol. 182 avec ἄμφω (ci-dessous, p. suiv., (ἢ de 2° main). F.L. γ᾽ ©' (3 1/6)? — 14. 1, 4). Depuis ce dernier passage jusqu'à θαυμάτης CK. — 17. Lire σανδαράχ!, καλαλαθὼν χαλχὸν (p. suiv., 1. 23) le texte | zévûw, etc. — 23. Ε΄. 1. πιττωτὴν. — 24.

de B devient, à part quelques mots, | ἐοικὼς mss. F.1. ἔχον}

444 COMMENTATEURS — COSMAS

mo ᾿ χαὶ ὅλον περιλαθὼν, θὲς ἐγγύθεν πυρός “ ἀναχαλύψας εὑρήσεις ξανθόν.

5] Καὶ μαγνησίαν δὲ εἰ Adéne λευκὴν, χαὶ οἷον ὄγχον τοῦ ψήγματος εὕρης τὰ προοικονομηθέντα ᾿ εἶτα δὲ ἄμφω χλιάνας ῥεφανίνῳ

Ki ἫΝ “ Δ à στίλόει τῷ χρώματι, ἅλατι χρίσας χαὶ μίσυι καὶ σιδήρου ἰὸν συνω-

Page 1