VENTER
« Ventrem sponsæ sponsus commendat hoc modo : Venter tuus « sicut acervus tritici. (Cant., vr, 2.) Sicut civitas seu castellum felix « prædicatur et reputatur, quod magnam copiam tritici ac frumenti « habet : ita venter Virginis commendatur, quia acervum, hoc est, « magnum cumulum, sive copiam tritici in se continet. Uterus Dei- « paræ fuit regale horreum, quod abundantiam frumenti toti generi « humano suppeditavit. Laborabat orbis universus fame, parvuli pete- « bant panem, et non erat qui frangeret eis. Paravit ergo Deus hor- « reum frumenti admirabile, uterum videlicet immaculatum Deiparæ « Virginis. Posuit in eo acervum tritici, hoc est Christum, quem « Zacharias (1x, 17) frumentum electorum vocat. Et ipse se granum « frumenti appellavit. (Joan., x1r, 24.) Fuit namque Christus hominibus « datus, non solum in pretium et in socium, sed etiam in cibum. « His ipse ait Joannes (v1, 42) : Ego sum panis vivus, qui de cælo descendi. « Et sicut olim manna super terram, sic iste panis descendit in Vir- « ginis ventre, ubi tanquam in pistrino fuit mixtus ac pistus nostræ «humanitatis aqua, et redactus ad pastam mollem ac formatus , « cooperante Spiritu. Coctus in arbore crucis, tanquam in furno, « tribulationum ïignibus : ŒÆExcoxi fe... in camino paupertatis « (Isai., xLv115, 10); extractus inde in resurrectionis die; remissus in « panarium cœli in propria specie in die ascensionis ad refectionem « beatorum ; relictus tandem in penuario Ecclesiæ sub specie panis ad « refectionem fidelium, panis sic dictus propter speciem externam ef « apparentiam.
« Dicitur autem venter Deiparæ acervus tritici, non horreum, aut « Copia, seu abundantia; nam in horrei copia, seu abundantia tritici «interveniunt paleæ, stipula, pulvis : in acervo vero solum purum
4 Nous laissons subsister le latin, (Note du Traducteur.)
« granum congregatur, ut inde cognoscas, quod rejectis vilibus, inu- « tilibus, infructuosis rebus, nihil in Virgine fuit, quod non purum, « sanctum, salutare ac fructuosum esset.
« Venter ergo Virginis est velut acervus tritici, quo totus orbis « pascitur, nutritur, roboratur. O ventrem sacrum ! o ventrem puris- « simum, Deitatis habitaculum, Spiritus sancti sacrarium, divini « Verbi vehiculum, Regis æterni currum triumphalem, viri Salo- « monis quadrigam de qua (Cant., 1, &) dicitur : Equitaiui meo in « curribus Pharaonis assimilavi le, amica mea. O uterum cœlo capa- « ciorem, empyreo illustriorem, Paradiso fragrantiorem; hic enim « nobilior fuit Paradisus in quo secundus Adam formatus est, et ab « homine videri dignatus est Deus. Quare merito mulier illa evan- . «gelica ventrem Beatæ Virginis laudavit, dicens : Beatus venter qui te « portavit! (Luc, xx, 27.)
« Vere beatus, quia intactus, et illibatus, nihil libidinis sentiens in « conceptione, nihil gravitatis in portatione, nihil doloris in partu. « Beatus, qui exemplum generationis æternæ fuit, et forma genera- « tionis spiritualis futuræ ! Sicut enim in æterna generatione sine « corruptione substantiæ Patris nascitur unicus Filius de unico Patre « Patri consubstantialis : ita in ista sine corruptione Matris nascitur « unicus Filius Matri connaturalis. Et sicut castis visceribus concepit, «et peperit Virgo; ita castis visceribus concipit et parit Ecclesia, « Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis, « (Galat., xv, 19.) Beatus quia Verbo æterno sanctificatus.
« Venter hic est pagina in qua secundum carnis susceptionem Ver- « bum æternum inscriptum est. Mensura, ad cujus brevitatem Verbum « Dei abbreviatum. Forma, ad quam summi Patris imago in forma « humana figuranda formam nostram accepit. Urna aurea, in qua « manna cœæleste collectum est, et asservatum. Theca, in qua the- « saurus desiderabilis quievit, et pro redemptione totius generis « humani depromptus. Thalamus in quo connubium naturæ divinæ «cum humana peractum. Aula regia, in qua summi Regis Filius « discubuit, et novem mensibus mansit. Vestibulum in quo summus « Sacerdos nostris exuviis indutus pro nobis immolaturus ad Deum « accessit. Hortus conclusus, in quo aromata divinum odorem spiran-
« tia creverunt, et in totum orbem terrarum suum odorem emiserunt. « Terra benedicta, quæ ad germinandum Salvatorem Spiritu sancto «irrorata eumdem germinavit, quem desiderarunt patres, et postula- « runt hac voce : Rorate cœli desuper, et nubes pluant justum : aperiatur « terra, et germinet Salvatorem (Isai., xLv, 8), quem Psalmista promitte- « bat{Psal.1xxx1v,13) : Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit « fructum suum. Canale pretiosissimum, in quo intinctus humanitatis « habitus et sanguine mundissimo venarum Virginis rubricatus, opere « Spiritus sancti purpura Regis æterni factus est, de qua Angeli apud « Isaiam (Lxxux, 2) : Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta € tua sicut calcantium in torculuri ?
« Merito quotquot in Beatam Virginem intendunt, et ad eam con- « templandam sese convertunt, omnes in uterum ejus tanquam in « faciem formositatum oculos habent ({sai., vir, 14) : Ecce Virgo con- « cipiet, et pariet filium. Jeremias (xxxr, 22) : Femina circumdabit vicrum. Angelus (Luc, 1, 31) : Ecce concipies in utero. Elisabeth (Luc, «1, 42) : Benedictus fruclus ventris ti. Mulier illa (Luc, x1, 27) : « Beatus venter, qui le portavit! Quæ cum ita sunt, nos quoque mentis «oculos ad eum convertamus, ac reverenter adoremus, dicentes : «Ave, « venter gloriose! Ave, elegantissimum divinæ gloriæ templum ! Ave, « felicissimum divini Verbi claustrum ! O uterum sanctissimum ! o « thalamum admirabilem, in quo divina humanaque natura eadem «in persona Verbi stupendum in modum conjunctæ sunt! O uterum «impollutum habentem circulum cœlorum, qui Deum incomprehen- « sum in te vere comprehensum portasti! O uterum cœlo ampliorem, « qui Deum in te non coarctasti! » Bene Doctor Bernardus (Serm. de € Assumpt.) : Non in lerris, inquit, locus dignior ulteri virginalis tem- Qplo, quo Filium Dei Maria suscepit : nec in cœlis regali solio, in quo € Mariam Mariæ Filius sublimawit.
« Sed cur venter iste liliis vallatus dicatur, operosius inquirendum «est. In Hilis notatis virginalis puritas et castitas. Primo enim lilium « purum et candidum est, Castitas rutilat, splendet, clarescit. Hinc € Sapiens (1v, 1) : Oquam pulchra est casta generatio cum claritate! quasi «nequeat castitas, et claritas separari, sed semper simul nascantur. « Quod in Judith formosissima, et castissima matrona ad oculum
« videre est, de qua sacer textus (Judith, x, 4) ita narrat : Cui etiam « Dominus contulit splendorem : quoniam omnis isla compositio non ex « libidine, sed ex virtute pendebat. Expende illud : Cui Dominus contulit « splendorem. Gur dicitur splendor datus feminæ? Nimirum quia non « libidinis, sed castitatis splendor eam ornahat. Relege omnino dis- * ( CUTSUM CXXXII. | __ «Secundo, lilium mirifice crescit, seseque propagat : ita virginitas « fecundissima est, namque filiorum spiritualium agmine ornatur. « Quis carnalis pater tot, tamque splendidos filios et filias habuiït, ut « habent ïi qui carnis renuntiarunt voluptati? Compone fecundissimas « matronas, ut Eusebiam, aut potius Machabæam, Felicitatem, Sym- « phorosam, quæ numerosam filiorum multitudinem spectarunt, cum « virginibus Clara et Teresia. Compone felicissimos parentes pulchro « filiorum agmine cinctos, ut Jacobum patriarcham, Bonifacium « Adrumetanum, Marcellum Africanum, qui duodecim filios legitimo « matrimonio natos viderunt, cum Benedicto, Bernardo, Augustino, « Dominico, Francisco, Ignatio, quasi pusillum gregem cum arena « maris comparares. Hanc fecunditatem promittit Deus virginibus « ({sai., Lvr, 3): Non dicat eunuchus : ecce ego lignum aridum. Immo et « ad propagationem filiorum carnalium virginitas multum facit. Certa «namque experientia discimus, ubi multæ virgines se Deo dicant, ibi « nuptas esse fertiliores, quod videre est in Itaha, aliisque regnis « catholicis, ubi numerus hominum est major, quo virginitatis studia « crebriora. E contrario in regnis hæreticorum, et Mahumetanorum, € a quibus virginitas prorsus explosa est, pauciores sunt homines. « Ausim dicere in sola Italia et Hispania plures esse viros, et feminas « per votum castitatis Deo consecratas, quam in Anglia, Scotia, Dania, « Norvegia, Suecia homines viventes. Hanc quasi virginitatis compen- « sationem Deus dat tum virginibus, tum reipublicæ. Taceat ergo « præsumptuosa turba hæreticorum, quæ putat cælibatu Christianorum « exhauriri sobole genus humanum.
“« Pertio lilium folia sursum erigit etiam inter nimbos et grandines : « ita casta anima cor ad Deum semper erectum habet, tam in adversis, « quam in prosperis, teste Apostolo (IT, Cor., vrr,34) : Mulier innupta et « virge cogilat que Domini sunt, ut sit sancta corpore, et spiritu. Lillis
«ergo venter Virginis vallatus describitur, quia amore puritatis et « pudicitiæ adeo circumseptus erat, ut nullus unquam libidinis ad « eam accessus pateret, nec sensus ejus aliqua corrumperetur illece- « bra. Hoctam firmissimo castitatis vallo circumdatam se Virgo osten- «dit, cum Angelo consensum præbere noluit, antequam de modo « supernaturali concipiendi, et pariendi Filium ab eo certior redde- | «retur. Recte igitur venter virginalis acervus tritici vallatus lis « dicitur, quia cum esset fecundus, virginitate mirabiliter resplenduit. « Fecunditas per triticum, et simul per lilia virginitas commendaiur.
« Sed cur, ut fecunditatem commendet sponsus, singulari numero « usus est, dicens : acervus tritici, et ubi virginitatem accedit, plurali « utitur, aiens : vallatus liliis? Pulchre Guilielmus apud Delrium : Non « dicit vallatus lilio, sed liliis, propter duo lilia virginitatis, unum intus Qin animi proposito, alterum foris in corpore incorrupto. Porro sine « lilio interiori lilium exterius nihil est, quoniam sine proposito animi « corporis incorruptio inanis est; in proposito namque servandi perpe- « tuam virginitatem forma, et perfectio virginatis consistit, ut erudite « probat sanctus Thomas (22, quæst. auir, art. 4.) »
194 CONFÉRENCE UÜmBILICUS.
« Umbilicum Virginis sponsus collaudans, ita ait (Cant., vx, 2) : € Umbilicus tuus crater tornatilis, nunquamn indigens poculis. Quæ verba « 110$ eXpOsUIMUS diSCUrSU CLXVIT. »
