DEUXIÈME PARTIE ÉLÉMENTS DE VOCABULAIRE BANIVA
lo Corps humain.
Tête. Mont, nombo, Tombo nobu, Melg. ibupi, J. Wa-siho, Chaff. nohoboho; Içanna : nhu-ideii.
Cheveux. Crev. T. no-tsipana, Melg. chipana,Mont. pi-chipina,J. wa- "maoo, Chaff. no-tsipana, Iç. nochidupe.
Visage. Melg. puna, Chaff. na-puna.
Œil. Melg. nu-puri, T. no-furli, J. vi^a-holivi, Chaff. na-porhi, Iç. no-iti.
Oreille. Melg. nu-tanine, Chaff. no-tarifara.
Nez. Melg. pe-yapa, T. nu-yapeù, J. wa-siwi, Chaff. no-yafa, Iç. nitucu.
Bouche. Mont, no-moma, Melg. numa, T. enoma,J. Wa-noma, Chaff. no-numa.
Dent. Crev. n-arsi, p-ersi, Mont, n-atschi, T. nasi, J. wa-thi, Chaff. n-arsi, Iç. no-yeihei.
Langue. T. pa-tali, J. wa-tale, Iç. nu-nine, Chaff. nho-tare.
Barbe. Mont, sdnoma-si, Melg. shanuma, J, fa-sanuma, T. no-ranumi, Chaff. no-r-sanoraa.
Poitrine. Mont, no-tosi, Chaff. na-totsi.
Ventre. Mont, no-neni, T. pa-neni, Melg. nu-chiabo, Chatf. no-neni, Iç. no-shada.
Bras, main. Mont. na-no,T. na-nu, bras: va-phi, main; Chaff. na-no, bras; na-pibo, main; J. na-cano, bras, wa-cavi, main; Iç. no-rété, bras; nu-capi, main; Melg. api, napi, main.
Epaule. Melg. nu-yawapa, Chaff. no-yabapa.
Doigts. T. na-phi-bu, Chaff. na-pibo, J.wa-cavithiani, Iç. nu-capi.
Ongles. Mont, sulavesi, Melg. nu-suravi, Chaff. no-tsorabi.
Jambes. Mont, noso, Chaff. no-tsipara.
Pied. Melg. itsipara, T. nu-itsipatu, J. wa-sitsi. Iç. nu-hipa, Chaff. no-tsifara.
Orteils. T. geiùtsisini, J. watsisi culohasi, Iç. nu-pipa.
Chair. T. emeù, Iç. ùeneineù. J. basu.
Os. T. no-piùna, Chaff. simopi, Iç. api.
Sang. T. miasi, Chaff. nu-miyani, J. wa-thanuma, Iç. nu-ira.
Cil, huritsapute.
Jorps, menapi.
syeau, piariarsire.
Dos, na-tariapi.
Front, wapuna.
Fiel, hesihipane.
Genou, naquaretar.
Barbe, Chaff. norsanoma,
Bruit, odzbarri.
Blessure, natsomele.
Cou, conocuruapi.
Vue, nedaha.
Remède, wapinaha.
Sang, nu-miyani.
La faim. T nahuali.
Joue, nokako.
Rotule, n-akuaritere.
Salive, n-acoma.
Sueur, no-yarsani.
Testicules, nu-nepara.
Verge, nu-nnaha.
Anus, no-tsiapoli .
Cerveau, piararsire.
Fièvre, schuheni.
Fou, dzewina.
Mort, nepiyùa.
Maladie, anahanarsi.
Plaie, kueni.
Rage, arseni.
Vie, anethse.
Silence, manorapi.
2o Noms de parenté et de profession.
Homme. Crev. énami, Mont, enami, Yav. énami, T. henumi, J. catenimu-ni, Melg. énam, Iç. atcliinali, Cliaff. énami.
Mari. Crev. Mihé, Cliaff. yami.
Femme. Crev. n-éyaoua, Mont, neiaua, Melg. neyagiia, T. neyaù, J. thaline femi, Chaff. neyawa. femelle. Iç. inaru.
Epouse. Iç. nù ina, Cliaff. ir sumiawa, Melg. no-somiaù.
Enfant. Crev, oùirobero, Mont, ûirobo, Melg. wiroberiùpe, T. urluberlib, Melg. weperi, weperi, Chaff. tzuituli, J. mathicoyù.
Indien. Cr. mamari, Mont, memari.
Beau-frère. Mont, nori, Yav. nori.
Belle-sœur. Mont. iona.
Frère. Mont, noïarito, Chaff. no-yantua.
Sœur. Mont. Yav. deidé, Chaff. no-mawerité.
Petit-enfant. Mont. tani.
Père. Mont, no-ruani, Melg. no-roami, T. no-maini, Melg, napa, papa, Iç. pajo.
Mère. Mont, no-sorûani, Melg. no-soroami, T. no-surami, Iç. nadjo, Melg. ina, mamâ.
Fille. Chaff. neyawatùe.
Cousin Mont, no iaria.
Oncle. Mont, n-oco.
Tante. Mont, n-aco.
Aïeul. Yav. n-afo.
Aïeul. Yav. n-aclii.
Fils. T. noûta, P. niri.
Garçon. Iç.mapen.
Jeune fille. Iç, mapeni.
Médecin. Crev. piatché.
Vieux. Mont, edenebu-miné, Melg. edenébun.
Diable. Yav. amedami.
Ami. Ghaflf. napureba.
Chasseur, doletenasi.
Compagnon, yiiayarita.
Ennemi, wepunia.
Famille, noberoberote.
Gens, yamari.
Pêcheur^ potetenasi.
Parents, wapureba.
Témoin, wacatsa .
30 Choses domestiques.
Cassave. Crev. Mont. T. caca, Yav. afosi, J. ahosi, Iç. péïité, Chaff. Kaka, pain.
Farine. T. matsuca, J. matolmca, Iç. matchuca. Ghaff. hlpëôi, farine.
Curare, Crev. maoùaoùri.
Hamac. Crev. bitsa, Mont, bitcha, T. mitsa, J. amabâ, îç. ttiakéitibà.
Hameçon. Mont, putesi, Chafï. putersi.
Aviron. Mont, neiiita, Melg. neyupa, T. nehew^pa, J. néhew, Yav. nejo, Iç. time.
Maison. Mont, panisi, pana, Yav. fanisi, T. panisi, J. panithi, Iç. pantlii .
Fusil. Mont, mocagua.
Fil. Mont, aûari, Chaff. awari.
Ciseaux. Mont, petsi.
Banc. Yav. cumarija.
Clous. Yav. ytafoa.
Grains rouges, Yav. mayuro; noirs, numari; bleiiS, sitblëtni.
Coffre. Melg. patua.
Viande. Melg. duresi.
Arc. T. saùitouli, J. soùutolethi . Iç. djepitaba.
Corbeille. T. sétaù. J. canato. Pe. ùapa.
Flèche. T. Iç. capoîii.
Couteau, T. marlia, Iç. marlihé, J. cotsio.
Canot. T. marupûriani, J. beca, Iç. ita, Chaff. murupa.
Corde. T. enonasi, J. kinosi, Iç. ninorua.
Pot. T. rhili, J. aniothi, Iç. caturéwabi.
Chemin. T. tenepo, J. coatha, Iç anipo, Chaff. tanepu.
Bâton. Chaff. atapi.
Bourse, mutsira.
Charbon, zeremari.
Couture, debetsi.
Cercle, camereri.
Cadeau, notapiyùe.
Echelle, cawiya.
Fil, awari.
Foyer domestique, no-hirana.
Kache, apùasina.
Miroir, yapù.
Poupée, tsaté.
Toit, ametsùiri.
Tison, arsipuri.
Sel, yokira.
Sucre, melao.
Sifflet, wapurehe.
Aiguille. Mont. aûi.
40 Règne végétal.
Arbre. T. witsipha, Chaff. hatapi, arbre, arsitsi, bois, Iç. heicùi Écorce, T. ataphi, J. mata, Chaff. matami, Iç. tschekeia. Feuille. T. tsapi, Chaff. tsape, J. baribunna, Iç. apanape. Fruit. T. pinabi, Chaff. hatebu, Iç. heikenda. Gramen. T. nunabi, Chaff. mehuri herbe, Iç. laijudeù. Tabac. T. eeli, Chaff. erri, J. djeema. Ananas. Mont, mavùiro.
Branche, anahotapi.
Écorce, natami.
Épine, hurirri.
Herbe, mehuri.
Jardin, miori.
Plante, minapi.
Piment, tsitsi.
Racine, tapariatapi .
Récolte, abekere benatebù.
Semence, no harlpere.
5» Règne animal.
Agouti. Crev. picoiiroùa.
Ara. Crev. paraha.
Pécari. Crev. abida, Mont, abid, Melg. abidda, Chaff. abida.
Perroquet. Crev. coiili-coùya.
Singe. Crev. pou atclié, Chaff. pùatsi.
Grenouille. Chaff. duburu waha.
Tigre. Crev. oûachi, oùarsi, Chaff. warsi.
Danta. Mont, emma, Chaff. ema.
Poule (gallina). Mont, coamée, Melg. kuame, Chaff. gùame.
Héron, Mont, mari, Melg. maari.
Poisson. Mont, simée, Chaff. simehe, Iç. cophé.
Araignée, Chaff. huru.
Aile. Chaff. tanapi.
Animal, Chaff. quesi.
Chien. Chaff. zinon, T. tsino.
Canard, wanana.
Crabe, toho.
Fourmi, catistoi.
Crapaud, tarùru.
Chat, mitsi.
Lait, tsimir siape.
Moustique, maneburf.
Ours, tsihuri.
Oiseau^ udsipié.
(Euf, hinena, T. ineneii.
Papillon, capuri.
Cochon, iminami .
Plume, witosimi.
Poulet, gùame.
Poussin, guamesiani.
Pigeon, nunnalia.
Queue, piche.
Tourterelle, tsotsobo.
Venin, wigùari.
Renard, inarito.
Singe hurleur, mororri.
Serpent, omeni.
Tapir, ema.
Qo Eléments physiques.
Ciel. Mont, eno, Ghaff. lieno.
Éclair. Crev. améréro, Ghaff, memehenon.
Tonnerre. Grev. ioùari, Chaff. henon.
Soleil. Crev. amorci, Mont, atamorchi, Melg. amorsi, Tomo hamuri, Chaff. amursi, Grev. patséarona, Içanna, caniùi.
Lune. Grev. aùcita, Mont, achita, Melg. narsita, T. arhita, Ghaff. asita, Grev. pia, Iç. keri.
Décours de la lune. Melg. webanarétaja.
Étoile. Grev. oùioùinari. Melg. wiminare,T. ùiminari, Chaff. amererri.
Orion. Grev. ozone, Melg. otssoné.
Les pléiades. Crev. atorotari, Melg. asuruteri,
La croix du Sud, Crev. paroùman.
Feu. Grev. arsi, Melg. T. arsi, Mont, artclii, candela, Chaff. arsi.
Lumière. Melg. ananarsi, Ghaff. ananarsi.
Jour. Crev. péporsiva, L. pépurhi, Melg. ariwami, Crev. arioiiaoùi bonjour. Mont, iariiiavi.
Matin. Melg. yawazaperi, T. yaùwaiha, Ghaff. yawaya.
Nuit. Crev. yarsapoùé. Mont, iasapûa, buenas noches, Melg. yawaro, T. yarapu, Chaff. yarsapua, soir.
Obscurité. Melg. shibumaiji, Claff. amawari.
Le soir. Grev. yaoùai, bonsoir, T. yaiiva.
Vent. Crev. oùitsi,T. ùitsi, Melg. witsi. Mont, iiisi, Chaff. hùidzi.
Kau. Mont. Yavit. ùeni, Melg. T. Yav. wéni, Chaff. wenL
Pluie. Crev. yaoiia, oùéni, Ghaff. wiwineye.
Rivière. Mont. ûeni.
Hiver. Crev. oûeni-ani, Melg. weni-ami, Chaff. werniame. Été. Crev. amousi-ami, Melg. amusi-ami.
Crique. Crev. obopi.
Ile. Crev. cadonori, Chaff. cadenoye.
Plage. Crev. iatsina, Melg. yatchina, Chaff. yatsina, plage, yatsima sable.
Terre. Crev. yatsipi, Melg yapsipé, Chaff. yotsipé. Air. Chaff. ireburi.
Chaleur. Chaff. aselawoha.
Couleur, warine.
Éclipse, wayùarsita. . , .
Goutte, iye.
1 jen, norsiéré.
Liquide, watsimayro.
Monde, pepursi.
Montagne, yapa.
Midi heure, meroria.
Milieu, paniva Nature, madzewininaro.
Naufrage, waburana.
Pierre, hipa.
Plaine, wararéri.
Piste, epunami.
Temps, pefusi.
Rocher, cumererri.
Sable, yatsima.
Tempête, ageotsi.
Roche, ipa.
70 Adjectifs.
Blanc. Melg. ariri, arlù, Claff. orili, Mont, iaranavi, Crev. iaranasu, Iç. yalanomi, Yav. cajaninu.
Noir. Mont, sereri, T. ùe, J. anùithi.
Jaune. Melg. tébari, Yav. tegiiami,T. eiiilinarej Iç ewadi.
Colorado, Yav. situmi.
Rouge. Melg. irari, T. ire, Iç. iréidi.
Vert. Melg. pureri.
Joli. Crev. oùédonané, oùédoanari-pi, tu es jolie, Mont, ùedûanari, Melg. wedùanare, Yav. agùetojari, Ghaff. wedùanari.
Bon. Mont, anetoë, Melg. anetùa, T. anétua, Iç, matcherodi, Ghafif. anetoe, bien, J.yenû, Yav. yùnijinajita.
Chaud Mont, até, T. arté, J. cathii.
Froid. Mont, apate, T. apatiwali, J. cafate-né, Iç. iwiride, Ghaff. apatewari.
Mauvais. Mont, odobari, Melg. otssobori, T. onsubarlo, Iç. matschidi, Ghaff. odzbarri, Melg. duderwani, Yav. corositate.
Vilain, laid, M. odobari; Ghaff. odzbarri.
Pauvre, mesquin. Mont, mée, Ghaff. awarapesiami.
Sale. Melg. ureje, Ghaff. hure.
Propre, levé. Melg. piteje, Ghaff. warare.
Fétide. Melg. chichiji.
Savoureux. Melg. dipa.
Léger. Mont, carebuta, Melg. kerebuta.
Bon marché. Mont, aûenii.
Féroce. Mont, acheni.
Gontent. Mont, apinana.
Doux. Mont, querimari.
Grand. Mont, sochuni, Yav. yasuchi.
Nombreux. Mont, soberi, Melg. suvero.
Petit, Mont. sUitimi.
Seul. Mont, pasiars.
Triste. Mont, coiùberi.
Dur. Yav. feniji, T. tépé, Iç. taradr.
Mou. T. ùrbrai, Iç. awiladi, Ghaff. tepé.
Gourt. Iç. maduadi.
Long. Iç. iapide.
Ancien. Ghaff. naduhami.
Aigre. Ghaff. tchkemai.
Antre. Ghaff. watsimai.
Amer. Ghaff. narite.
Abondant. Ghaff. abeke.
Agile. Ghaff. rebutawa.
Bas. Ghaff. epinehe.
Glair. Ghaff. hurururi.
Garré. Ghaft". yowitata.
Denier. Chaff. umbesiami.
Étroit. Chaff. arewatari.
Entrer. Chaff. beyediro.
Égal. Chaff. parehori.
Froid. Chaff. apatewari.
Facile. Chaff. anetohatzma.
Frais. Chaff. awininiri.
Fou. Chaff. dzewina.
Furieux. Chaff. odzbiami.
Gai . Chaff. asurupena. Gros. Chaff. tsotsima.
Grossier. Chaft*. curipeda.
Haut. Chaff. niwehe, Mumide. Chaff. awinini.
Impossible. Chaff. Penariro.
Innocent. Chaff. nTalseribua.
Inquiet. Chaff. manurowersia.
Inutile. Chaff. matsenapora.
Jeune. Chaff. hedùaname.
Joli. Chaff, weduanari.
Large. Chaff. schùiraro.
Liquide. Chaff. watsimayo.
Long. Chaff. baradero.
Malsain. Chaff. nananitehe.
Meilleur. Chaff. anetohe.
Mince. Chaff. arehurri.
Mur. Chaff. hirani.
Nouveau. Chaff. weniapari.
Paresseux. Chaff. mananinipî.
Pauvre. Chaff. awarepésiattii.
Près. Chaff. amotùira.
Pire. Chaff. abeke.
Propre, Chaff. warare.
Plein. Chaff. perrotema.
Sûr. Claff. anetohe.
Sain. Claff. Sese.
8» Verbes.
{Dans Chajfanjon).
Acheter, no-werite, Yav. no-yuenita.
Accompagner, no-yarituata.
Appeler. Mont, isi-pi-sinaa, comment ni'appellcs-tu? Chaff. namute.
Accoster, no-teroke.
Accoucher, ni-namawe.
Accuser, odzbarrayùche.
Attendre. Melg. pi-urniama, attends; Yav. fi-naita-na, attendsmoi.
Admirer, nheda.
Aiguiser, namenala.
Allumer, nane.
Amputer, no-teroca-siava.
Attaquer, yobute.
Arriver, na-nopa-mia; Grev. id.
Arracher, wa yarite.
Avancer, war-r-sayatsiro.
Avorter, pi-wepehe.
Asseoir, no-r-siaw^a.
Baisser, sodanate.
Se baigner, nawa.
Brûler, noheye. Mont, no-ietaa.
Boucher, waputucatehe.
Changer, pi-tapataeh.
Chasser, doletenasi. Mont, maronicasaa.
Chanter, no-canita.
Casser, warihehe.
Chercher, naheye.
Chautîer, pi-tane.
Charger, no-yapeate.
Conduire, no-tapara.
Ne pas croire, Yavit.anucabataji.
Coudre, Mont, pi-sucaa, no-tske
Croître, tatawina.
Couvrir, wabedade, Mont, no-po-
netaa.
Cracher, na-r-suheta.
Dormir, no-tsima, porsia, Grev.
oùa tsima, oùatsimitsia, allons
dormir ; Chalî. no-tsima-norsia,
dormir.
Demander, no yatche.
Deviner, no-cahota.
Oublier, Melg. ya nuwepiaja, pi
mersina, je ne t'oublie pas.
Danser, no-tama, Yav. ga-tama-ja;
Mont, no-tamail, je donne; Yav.
ga-tamaja.
Donner, no-ta-ha.
Devoir, no-teve.
Dire, no-maha.
Défendre, no-ayatapbavahe.
Décharger, wayapeata.
Dépeupler, shapero. Embrasser, no-tata-pi.
Éteindre, pi-mawate.
Entrer, no-yapa-wa.
Enterrer, wa-pite.
Écouter, no-dayursana, Malg. pi-
darodare, tu entendras.
Empêcher, yanaheyapia.
Emmener, na-pihi.
Écraser, na-pahote.
Fermer, pi-rike.
Fabriquer, no-aramatse.
Fumer, wa-piùye.
Goûter. Melg. bevi
Garder, na-harau\atsi.
Imiter, debitsi.
Jeter, no-hepe.
Manquer, adarsili.
Mentir, no-dzewersipita. Mont, ni-tsanuni, tu mentiras; Melg.
pi-sebeni.
Monter, no-wabatebu.
Naître, yanina.
Se noyer, wirama.
Obéir, waya tawebone.
Mourir, ni-ioùa-niia, Mont, je suis mort ; Chaff. na-piùya, mort.
Pêcher, Mont-safoteta ; Chaff. potelé nasi, pêcheur.
Parler, no hayata, Yav. no-core.
Porter. Mont, n-apirù, je porte, pi-api, porte; Chaff. pi-apiinayuche.
Payer, na-winite.
Promettre, no-taparsi pihie.
Penser. Melg. puriuta, Pleurer, no-yaya.
Prendre, pi-ant epitate. Mont, pi-
anta, cherche ; Melg. pi-anta.
Passer, na-tapa.
Perdre, hicapipinia.
Poursuivre, watsawite.
Pousser. Melg. pi-teyati.
Quitter, pi-ante.
Recevoir, no-r-sanopati.
Rôtir, no-teme.
Se reposer, wapunana.
Recueillir^ wa-tsiaté.
Refuser, yanotapiehe.
Rire, weyeintata. Mont, no-ente-
tava.
Répondre, no-yawapule.
Ronfler, radaraha .
Ramer. Mont, i-neïùa.
Souvenir, no-minanate.
Saisir, no-patapi.
Sauter, no-tsapia.
Boire. Mont, corua, Melg.
Avoir soif. Mont, arena; T. nu-
caloù-weni-fî, tu as soif.
Laisser. Melg. nu-\vepi, je te laisse,
adieu.
Souffrir. Mont, aiii, aiii na iûé, j'ai
mal. Semer. Mont, ni-varuta, je sème.
Sucer, na-piyùe.
Saigner, no-terocapibo.
Sentir. Melg. shimeta.
Se sauver, tsomewi.
Suer, no-yarsapita. Mont, pi-
urua-na.
Souffler. Mont. pi-urua-na,souffle-
moi.
Traverser, no-kesoka.
Se taire. Mont, manoropi, tais toi.
Trinquer, mursiyate.
Tomber, iwadaca. Mont, ne-chitua,
je fais tomber.
Tuer, no-mahi noyùate. Mont, ni-
mai, je tue, no mana, j'ai tué.
Têter, pitacuruwa.
Toucher, pieretehe. Melg. pil-
lerila.
Travailler, wapatata.
User, amewapemi.
Uriner, no-teya.
Voler, wamitareta".
Voir, nedaha. Mont, pi-da-ma, regarde; Melg. ya-pi-da, tu regardes.
Veiller, wedu daha.
Vêtir, wararawadeca.
Manger. Gr. na-milia; Mont, namiaa eero, qu'il mange, ûaa, mange.
Vouloir. Crev. no-eïaha.
Cuire. Mont, ûaramiaa.
Faire mal. Mont, aûi.
Laver. Mont, pa-ipaa, tu laves.
Pêcher. Mont, sofeteta.
Ecrire. Mont, anata.
Brûler. Mont, ietaa.
Semer. Mont, varuta.
Aimer. Mont. eïa.
Avoir. Mont, iùero.
Venir. Mont, nuva, samia.
Rouler, iuleta.
Etre fatigué. Mont, no-siava, pisiova : Ghaff. no-r siava, asseoir.
90 Adverbes et prépositions.
{Dans Chajfanjon).
Aujourd'hui, awaya. Mont. ïari,
Avant-hier, datsiarya.
Autrefois, benamitsi.
Avant, wanaware.
Bien, anetohe.
Demain, yawayaperi.
Déjà, watsimaya.
De bonne heure, yawapeli.
Dedans, iwene
Dehors, tulitsiene.
Dessus, turitsiené.
Dessous, turiaba.
Devant, ibupetsi.
Derrière, tsiwepe.
Depuis, hureniapa.
Hier, yarsia. Mont iâsïa.
Ici, wanihi. Mont, ùanemi.
Jamais, obersiami.
Loin, yame.
Là, arsaba.
Meins, oyùamatùi.
Même, arrero.
Non, yaha.
Où, sabaha. Mont. daba.
Oui, hehe.
Près, amotuira. Cr. amoti.
Presque, arema.
Quelquefois, pabuyasiami.
Gombien, hiperre.
Beaucoup. Cr. soùberi.
Peu. Gr. aremonati.
Pourquoi, kanaha.
lÔ» Nomâ abstraits.
(J)am Chajfanjon).
Attention, tayabo.
Amour, nu va-bepeni.
Amitié, debitsi.
Aide, humi yapo.
Beauté, nawi ryawa.
Chaleur, asalawoha.
Coup, (Jgeatsiro. Obscurité, amawari,
Coutume, nedaliovetsima. Obstacle, wamahodeca.
Défaut, noyaneni. Pourriture, tsitsidaromi.
Douleur, hawisianopo. Sécheresse, seséiweni.
Danger, odzbarri. Souvenir, nominanate.
Engagement, yantliùatena. Séparateur, wedada payaro.
Espérance, horonihe. Travailleur, patateri.
Fuite, waniwate. Voyage, nayùera.
Gourmandise, ewaninihi. Vengeance, madzepùininaro. Honneur, anetoha netoani.
Tels sont les mots que nous avons pu recueillir dans les différentes collections qui ont été faites et où nous avons eu soin de comparer ceux de môme sens. Nous avons extrait des fragments de phrases qui y sont compris les linéaments de grammaire cidessus. Il n'existe pas de textes en langue Baniva, ce qui nous a empêché de présenter des tableaux plus complets.
DISCUSSION
M. DE Santa- Anna Nery. — La langue baniva est parfaitement connue dans le bassin de l'Amazone, comme du reste les 40 ou 50 dialectes de ce bassin. Notre collègue, M. de la Grasserie, nous a cité différents travaux de savants européens, entre autres de Martius, qui a été en quelque sorte le Humboldt de cette région. Mais la plupart des travaux de tous ces savants sont trop anciens.
Les voyageurs qui traversent rapidement un pays entendent prononcer les langues comme on les prononcerait dans leur pays et les notent comme on les écrirait chez eux, ce qui donne des annotations inexactes.
Je n'ai pris la parole que pour exprimer des regrets de ce que les linguistes européens né consultent pas les travaux des savants brésiliens modernes.
Je crois que no n'est pas un pronom personnel, mais simplement l'article. Mais pour exposer ma manière de voir^ il faudrait entrer dans des détails fastidieux.
M. DE LA Grasseriê. — On a dit que les vocabulaires des différents auteurs étaient contradictoires. Je crois avoir constaté le contraire par la comparaison des vocabulaires entre eux, et en cela mon travail peut être utile. J'ai pris les mêmes mots dans les différents ouvrag-es que j'ai cités, et j'ai pu constater une ressemblance parfaite, à part de légères variantes.
M. L. Adam répond à une assertion faite à la séance du matin, consistant dans l'affirmation que la préfixe nu- (no-, ni-, etc.) était non l'indice pronominal de la première personne, mais simplement un article.
Dans les 40 ou 50 dialectes de la famille à laquelle appartient le baniva, l'indice nu- représente la première personne, non seulement devant les noms, mais encore devant les thèmes verbaux. — On ne conçoit guère la présence d'un article dans les conjugaisons. — Si nu- est un article, pi- en est un autre. — Inutile d'insister. Comment d'ailleurs admettre que , depuis vingt ans, tous les Knguistes se soient mépris à ce point ?