‹ Consultations de morale, de droit canonique et de liturgie (volume 2)Chapitre 394 sur 400 · CVIII. — RÉCITATION MENTALE DE L'OFFICE · texte numérisé non relu

CVIII. — RÉCITATION MENTALE DE L'OFFICE

saint Docteur dit dans un autre passage (1. I, append. H, De privil., n. 107) : « Leo X eoncessit religiosis ut possint recitare horas privatim omnino mentaliter; sed p. Ferraris, citans Sporer, ait hoc privilegium esse adulterinum ».

On demande donc : le privilège des réguliers de réciter l'office privé mentalement est-il exact ? Peuvent-ils s'en servir tuta conscientia ?

2. Le privilège dont nous parlons fut accordé aux Franciscains et, par communication, aux autres réguliers, par Léon X ; on peut le lire dans Rodriguez (in Bullario Regiilarium, in ter vivœ vocis oracula Leonis PP. X, n. 12). En voici la teneur : « Placeat Sanctitati Vestrœ ut ne fratres mutuo se impediant in officio divino, aut aliis sint fastidiosi, quod illa qua? in Ordinario jubentur dici secreto sub silentio tam in horis canonicis quam etiam in missa, non teneantur proferre vocaliter, sed satisfaciant dicendo mentaliter aut legendo intra se per librum, quia aliqui devotius sic dicunt et absque impedimento et fastidio aliorum, et eodem modo possit facere qui dicit offìcium per se solus, cum prolatio verbalis sit prœcipue ut ab aliis intelligatur ». Telle fut la supplique adressée au Pape, lequel l'accorda vìver vocis orando ; et le cardinal Laurent, du titre des Quatre Saints Couronnés, l'attesta formellement : « Hœc fuit postulatio, cui cum aliis simul propositis annuit Leo Papa, ita per suas litteras authenticas attestante Laurentio Presbytero Cardinali Sanctorum quatuor Coronatorum, die 15 Aprii is anno 1516 ». Telles sont les paroles de De Lugo (Respons. inorai. 1. Ili, dub. 17).

3. Au sujet de ce privilège on soulève des difficultés : 1° sur sa valeur, et 2° sur son extension. Disons-en quelque chose à notre tour.

1° Sur la valeur du privilège, on oppose les célèbres abolitions des concessions vivss vocis oraculo faites par les Souverains Pontifes Grégoire XV et Urbain VIII, qui ont fait cesser toutes les concessions de ce genre, y compris celle dont nous parlons. Ainsi pensent Lezana (t. I, c. 12, n. 31) ; Pellizzari (Man. Regul, tr. v, c. 8, sect, 2, n. 71) ; Diana (t. Ili, tr. vi, res. 55, n. 2) et d'autres cités par ces auteurs.

D'autres théologiens cependant ne regardent pas comme abolie cette concession. Ainsi les Salmanticenses, qui maintiennent --c e

privilège parce qu'il fut inséré dans une Bulle de saint Pie V; on doit donc l'appeler un privilegium bullatum, et non plus vivse vocis oraculo (tr. xvi, c. 3, punct. 7, n. 53) : « Quia licet illud sit vivse vocis oraculum, tamen confirmatum est a S. Pio Vperbullam ab ipso concessam, sicut cetera omnia vivse vocis oraculo ante ipsum expedita, quam bullam adducit Peyrin. t. 3 prie. c. 12, ad Const. S. PU V, in ord. 7. Et sic transit in privilegram bullatum, proinde que revocatimi non fuit in generali revocatone viva1 vocis oraculorum ».

D'autres encore, dont parie De Lugo (/. e, n. 3), soutiennent que la concession n'a pas été révoquée pour une autre raison, à savoir qu'elle aurait été revêtue de la signature du Pape, et par conséquent on ne peut y voir rigoureusement une concession vivse vocis oraculo. Voici le passage : « Alii tamen contendunt concessionem banc non fuisse merum vivse vocis oraculum, sed intervenisse signaturam Papae, nam in calce memorialis, in quo multa? gratiae postulabantur, petitum etiam fuit : « Ut ejusmodi grafia? et conce cessionis sola signatura sufficeret, et eumdem effectum sortiretur « ac si littera? sub plumbo aut in forma brevis expedirentur, « attento quod omnia essent in foro conscientia? tantum », et statini phedictus Cardinalis in suis litteris addit : & Omnia prœin- « serta modo prsefato ut f uerunt petita, a pra?fato SSmo Dno Nostro « vobis concessa f uerunt, ideo in omnium et singulorum fidem, « etc. » ; testatur ergo Cardinalis fuisse appositam signaturam, nam eo modo petita f uerunt. Signatura autem Papee videtur extra here concessionem a viva? vocis oraculo ; nam ubi intervenit manus et scriptura Papa?, non est sola vox, sed script ura. atque ideo non videtur revocari quando sola viva? vocis oracula revocantur ».

Il nous plaît d'apporter une autre raison plus convaincante, pour démontrer que le privilège dont nous parlons n'a pas été aboli, même s'il est un oraculum vivse, vocis. C'est qu'en effet, Grégoire XV et Urbain VIII, en abolissant les privilèges accordés vivai vocis oraculo, firent exception pour ceux qui avaient été accordés par les Souverains Pontifes par l'intermédiaire d'un officier de la Curie Romaine qualifié pour en donner l'attestation écrite ; et de ce nombre sont les cardinaux protecteurs d'un Ordre religieux. En effet, Grégoire XV, dans la Constitution Romamis Pontife? du 2 juillet 1622, excepte nettement de la suppression les concessions vivse vocis oraculo faites par l'intermédiaire des cardinaux : « Firmis tamen et in robore permanentibus omnibus indultis et

Page 1