a Foughé
6 messidor an XIII (a5 juin i8o5).
Monseigneur, on me l'a envoyé de la manière la plus gracieuse, ce pallium dont Votre Excellence veut bien me parler. Je vous avais déjà de grandes, de nombreuses obligations, cet envoi y ajoute encore. Je n'ignore pas combien vous y avez contribué, et mon coeur vous en fait les plus sincères et les plus vifs remerciements.
Un des évêques désignés dans la bulle pour m'investir du pallium, c'est M. Saurine, évêque de Strasbourg. Ce choix, qui me fait un vrai plaisir, semble avoir été dicté par Votre Excellence.
Mon diocèse commence à jouir d'un heureux calme. Les catholiques et les protestants y suivent mes conseils, et ces conseils portent tolérance, charité mutuelle, égards réciproques et union inaltérable.
Le non-envoi du pallium servait jusqu'ici de prétexte à
certains hommes qui, sous un voile de religion, nourrissent des idées peu religieuses ; il leur servait pour entretenir dans le diocèse quelque menace de divisions. Puissent-ils, ce masque tombant, ne plus recourir à aucun autre !
ioo. — au Pape
i5 messidor an XIII (4 juillet i8o5).
Beatissime Pater, quas nuper confîrmationis et pallii bullas ad me Sanctitas Vestra benignissime transmisit, eas et cum singulari reverentia et cum gratissimo animi sensu accepi. Quantum et solatii et lœtitiœ non solum mihi sed et ipsis meis diœcesanis contulit novum hoc paternœ benignitatis spécimen ! Quam libenti animo isti omnes sese mihi adjungunt ut Sanctitati Vestrœ, Beatissime Pater, lseto et unanimi corde méritas sincerasque agamus gratias ; ut Pium septimum prœdicemus verum, dignum et omnimodo honorandum illius successorem apostoli cui a Domino nostro Jesu Christo dictum fuit : Tu es Petrus, et super hanc petram œdificabo Ecclesiam meam, et portœ inferi non prœvalebunt adversus eam » / Una omnium nostrum vox ac laudatio est. Quam generosus, quam diligendus nobis omnibus pater est ! Quot et quam miranda in nos omnes ipsius sunt mérita ! Dolendis nostra lacerabatur ecclesia dissidiis ; tranquillitatem ipsi et pacem restituit. Horrendas experta tempestates patria nostra novis jam proxima erat calamitatibus ; tumentes ipse fluctus compescuit et sanctâ religionis auctoritate interpositâ, ne civilia bella renovarentur impedimento fuit. Si qua in familiis nostris et caritas et unitas, si qua securitas aut jucunditas in societate, si divinœ nostrœ religioni
i. Matth., xvi, 18.
reverentia et dignitas, si antiqua cultui nostro restituta est solemnitas ; heec omnia irnprimis vigilantissimo et amantissimo patri nostro Pio septimo accepta referimus. Quem pro difïicillimis hisce temporibus misericordiœ ac sapientise suœ ministrum prœdestinaverat, hune ad universalis ecclesiœ honorem. ad animarum Ghristi sanguine redemptarum salutem multos in annos sanum, incolumem ac beatum servet Deus noster optimus !
Hsec et his similia a plusquam sexcentis christianorum millibus Bisuntinâ in diœcesi nostrâ singulis iterantur diebus.
Quse ad pallii traditionem mihi a designato in bullâ episcopo factam pertinent, hic descripta adjungo, sicque fore confido utquse iisin circumstantiis observanda erant, rite a nobis observata inveniantur.
Hâc in diœcesi uti pallio soliti fuerunt archiepiscopi non solum in missis sed etiam in vesperis dierum illorum quibus, juxta pontificale romanum, pallii usus conceditur : ipso etiam pallio utebantur notatissimis quibusdam in circumstantiis, puto, cum pro gratiis agendis solemniter Te Deum cantari jubebatur a Rege, cum prœpositi provincial infans ab archiepiscopo baptizaretur, item in solemni processione sanctissimi Gorporis Christi aut in honorem Beatissimae Virginis Marirc quse adhuc prsescripto imperatorio, singulis annis, XVa die augusti celebratur, etc.
Ut iisdem in circumstantiis uti pallio publicam in œdificationem mihi liceat, enixe precor, Beatissime Pater, et nisi expressa a Sanctitate Vestrâ prohibitio ad me perveniat, concessum mihi judicabo.
Pium apostoliese sedi et Sanctitati Vestrœ obsequium sincero corde profitenti et Deum enixius pro incolumitate ac vestrâ gloriâ quam in Ghristo habetis deprecanti,
apostolicam benedictionem impertiri digneris SS. Vestrœ, Beatissime Pater, humillimo ac devotissimo filio et servo.