XIII
piorum ecclesiasticorum virorum, Dei servitio et saluti animarum quaerendae se addieentium, vota, ad institutionem religiosarum congreg a t i on u m , per quas rudes in Dei doctrina excoli, salutaria monita et praecepta seminari, et piorum operum exercitium fieri et procurari valeant, ut inde Deo cultus auctior et animabus salus proveniat, tendentia, pii patris affectione amplectimur, ac in easdem congregationes, nostrae approbationis et novae institutionis, aliisque specialibus favoribus et gratiis prosequimur, prout in Domino conspicimus salubriter expedire.
Exhibita siquidem nobis nuper, pro parte dilectorum filiorum Vincentii de Paul, presbyteri Aquensis dioecesis, Provmciae Auxitaniae, superioris generalis, et universorum dlericorum, presbyterorum ac sociorum congregationis Missionis nuncupatae, civitatis Parisiensis,. petitio continebat : quod dilectus fil i us nobilis vir Emmanuel de Gondy, cornes de Joigny et praefectus generalis triremium totius regni Galliae, ac dilecta in Christo filia, nobilis mulier Francisca Margarita de 1a. Rochepot, conjuges, secum ipsi reputantes ad christianorum omnium salutem maxime conducere, ddvinorum praeceptorum et rerum fidei catholicae instructionem, assiduam verbi Dei praedicationem et auditionem, confessionis sacramentalis frequentationem et Sanctissimi Eucharistiae Sacramenti condignam susceptionem ; et iis quidem qui civitates urbesque praecipuas incolunt, praedicatores, adhortatores et monitores non deesse, ; insigni doctrina et pietate viros qui praedicationibus suis aedificent eos, ac omnia quae ad salutem sunt necessaria, summa cum laude et fructu animarum eos edoceant ; eorum vero qui in villis, terris, pagis, oppidulis et locis humilioribus habitant, et praesertim ruricolarum non parem curam haberi, eosque fidei catholicae praecepta, modum rite et recte peccata sua confitendi, de-
nique omnia ea quae ad salutem pertinent, ignorare, et: ideo majori auxilio indigere, cum eorum parochi vix possint tanto muneri satisfacere; hincque deplorandana animarum, quarum tamen redimendarum gratia Christus Deus et Dominus noster, Humana carne assumpta,. mortem crucis subire dignatus est, jacturam fieri ; cogitarunt ad salutem animarum utilissimum Deoque optimo maximo gratissimum fore, si aliqua pia proborum et ideneorum virorum congregatie institueretur, qui rusticorum et habiitatorum pagorum, oppiduloirum et locorum humilium hujusmodi instructionis curam haberent,. et de propriis eorum bonis ad hanc congregationem,, seu ejus domum, in dicta civitate Parisiensi instituendam seu fundandam, quadraginta quinque millia librarum turonensium erogarunt.
Hocque salutari consilio inito, dictus Vincentius, cui etiam hane eamdem mentem, bonorum omnium auctor, Deus induxerat, hanc, a paucis susceptam, reipublicae tamen christianae utilissimam provi-nciam, huic congregationi principium daturus suscepit. Et mox, divine f aven te numine, quamplurimos pios et cordatos hujusce instituti amplectendi cupidos, ecclesiasticos viros, invenit, qui in quamdam domum ad eorum habitationem. aptam et commodam in dicta civitate Parisiensi existentem,, de liœntia venerabilis fratris nostri Joiannis. Francisci de Gondy, moderni Archiepiscopi Parisiensis,. qui, uti pium et vigilem pastorem decet, de commissi; sibi gregis salute sollicitus, et sperans ex tam utili instn tuto maximo-s fructus m beneficium animarum proventu-ros, illius institutores paterna benevolenti^. commendans,. pium eorum propositum plurimum in Domino commendavit, se receperunt, atque inibi in communi vixerunt et vivunt sub gubernio et directione dicti Vineentii, qui ejusdem domus et congregationis, quae congregatio
Missionis nuncupatur, superior generalis ad ejus vitam electus seu deputatus fuit, eisque infrascripta capitula et régulas observanda praescripsit ;
Videlicet quod praecipuus hujusmodi congregationis illiusque personarum finis et pecudiare institutum sit, divina favente gratia, curn propria salute, in eorum salutem incumbere qui in villis, pagis, terris, locis et oppidis humilioribus commorantur. In civitatibus autem et urbibus quae archiepiscopatuum, episcopatuum, parlamentorum et bajulatuum titulis insignitae sunt, clerici et sacerdotes dictae congregationis nulla publica eorum instituti munera obeant, privatim tamen eos qui ad ordines promovendi fuerint, et ad eos, spatio quindecim dierum ante promotionis tempus, ad spiritualia exercitia et confessionem generalem totius vitae faciendam mittentur, ad eosdem ordines digne su*scipiendos instituant ; cultusque peculiaris sit Sanctissimam Trinitatem, sacrum Incarnationis mysterium et Beatissimam Virginem Dei Matrem Mariam vemerari.
Hujus congregationis socii, licet illius sup'erioribus et Generali quoad disciplinam et directionem subsint, subjaceant etiam locorum Ordinariis, quoad missiones tantum, ita ut ipsi Ordinarii ab ipsis superioribus designatos ad suarum dioecesum partes sibi bene visas mittere possint.
In iis locis ad quae missi fuerint, ignorantes Dei praecepta doceant, eosque christianae doctrinae rudimentis informent, confessiones etiam generales audiant, ac eis Sanctissimum Eucharistiae Sacramentum ministrent, conciones familiares ad populi captum habeant, catechismi munus exerceant, obtenta tamen prius a parochis liicentia, sine qua praefatis exercitiis se non immisceant.
In locis ubi catechismi et praedicationis munus exercuerint, confraternitates quas vocant Charitatis, Or-
dinarii auctoritate, institui procurent, ut pauperibus aegrotis subveniatur; lites, discordias atque dissidia sedare et componere summa charitate mtantur.
Parochialium ecclesiarum rectores ad spiritualia exercitia et ecclesias suas regendas mstrui volontés in domibus dictae congregationis recipiant.
Denique operam dent ut ipsi rectores de casibus conscientiae et sacramentorum admimstratione tractaturi, semel quolibet mense insimul conveniant, quando id pro locorum vicmitate commode et absque eorum cunae detrimento fieri possit ; haecque omnia gratuito et absque u lia spe praemn humani, divinum expectantes, praestent.
Porro dicta congregatio laicis, clericis et presbyteris constet. Laici, Marthae officio contenti, domesticas res curent. Clerici decem et septem, seu decem et octo annis, non minores, recipiantur, et, anno probationis exacto, si idonei judicati fuerint, et animum habeant toto vitae suae tempore in dicta congregatione permanendi, corpori congregationis inserantur et in illius socios admittantur. Quotidie sacrosanctae missae sacri&cio intersmt et sinsrulis octo 'diebus sacramentalem confessio-
nem fréquentent ao divinum Eucharistiae Sacramentum surnant ; sacerdotes vero quotidie mâssam œlebrent. Omnes vero, tam sacerdotes quam alii, horam integram meditationi impendant, et praeterea conscientiae examine utantur.
Post obitum dicti Vincentii, abus superior generalis de corpore congregationis ab ipsa congregatione eligatur ; idemque superior generalis omnes alios quarumcumque domorum dictae congregationis superiores aliosque ministros inferiores instituendi eosque amovendi, mutandi et transferendi, domos, res et personas ipsius congregationis visitandi et corrigendi, omnem denique auctoritatem et superioritatem quam similium et aliarum congregationum superiores generales in su arum con-
gregationum domos, res et personas habent aut habere possunt vel potuerunt, habeat.
Ab ipso itaque ejusdem congregationis Missionis primordio, illius presbyteri in perlustranda dioecesi Parisiensi sese indefesso animorum et corporum studio occuparunt, unum aut alterum mensem in singulis pagis <et locis manentes, propositae rusticorum et ignorantium instructioni vacantes, eos Dei praecepta et fidei catho- .licae rudimenta, modumque rite et recte peccata confitendi edocentes, catechizantes, crebras ad eos de mysteriis fidei conciones habentes, eis Poenitentiae et Eu- ■charistiae sacramenta administrantes, rectores parochialium ecclesiarum aliosque presbyteros de rebus ad eorum munus spectantibus plenissime informantes, eos qui non longe ab invicem distant, ad insimul interdum conveniendum et de casibus conscientiae et administratione sacramentorum disserendum et disceptandum •adhortantes, eorumque discursus et disceptationes sua praesentia, interventu et opéré ac opéra adjuvantes, eonfraternitatum Charitatis institutiones, litium et discordiarum compositiones atque odiorum depositiones procurantes.
Ad hoc, clerici ad Sacros Ordines promovendi, m eorum domo Parisiensi juxta modum praescriptum recepti, de ordinum ab eis recipiendorum importantia et de modo illos digne suscipiendi, in charitate et diligentia instructi, aliaque spir-itualia opéra ab ipsius congregationis sociis, juxta praefatum institutum, diversimode exercita fuerunt et incessanter exercentur.
Ex quorum feliüibus sucoessibus evidenter apparet hoc pium institutum Deo acceptissimum, hominibus vero utilissimum prorsusque necessarium esse. Ex eo enim, licet non multo adhuc tempore, rarus antea confessionum saeramentalium etiam generalium et Sanctissimae Eucharistiae usus, per Dei gratiam frequens fac-
tus est, confraternitates Charitatis quamplurimis in locis in subventiones aegrotorum institutae, matrimonia clandestina sublata, publica peccata cor recta, bona rapta restituta fuisse constat; sacra templa longe mielius ornata visuntur, caeremoniae ecclesiasticae accuratius observantur, offrcium divinum cum majori pietatis sensu per:agi et audiri aliaque plurima spiritualia bona provenisse cernuntur.
Adeo ut pii hujus instituti fama per Galliam diffusa, multos diversarum civitatum et provinciarum antistites excitarit ad aliquos dictae congregationis Missionis presbyteros et socios ad suas dioeceses accersendos, quorum opéra ad subditos suos ad virtutis et pietatis studium excitandos utilissime utuntur; multique jam variis in locis novas ipsius congregationis domorum institutiones effiagitant, quorum pio et laudabili desiderio ut satisflat, et sit tam utilis instituti proipagatio summopere expetenda, quin etiam procuranda videatur, nostra et Sedis Apostolicae approbatio expectanda visa est.
Cum auitem, sicut eadem petitio subjungebat, ex hoc pio instituto maximos fructus provenisse e^periqntia docuerit, spereturque adeo felicia initia feliciores in dies progressus habitura, firmius vero subsistant ea quae Siedis praefatae munimine roborantur, nobis propterea, pro parte Vincentii ac clericorum, presbyterorum et sociorum praedictorum fuit humiliter supplicatum, quatenus congregationem praefatam approbare aliasque in praemissis opportune providere de benignitate apostolica dignaremur.
Nos igitur qui divinum cultum crescere, religionem propagari, Ecclesiae ministros augeri, salutis animarum studium (ac piorum operum exercitium vigere ubique sinceris desideramus affectibus, Vincentium ac clericos, presbyteros et socios praedictos, eorumque et congrega-
tionis praefatae singulares personas a quibusvis excommumcationis, supensionis et mterdicti, al risque ecclesiasticis sententiis, cens uns et poenis a jure vel ab homme, quavis occasione vel causa latis, si quibus quomodolibet innodati existant, ad effectuai praesentium duntaxat consequendum harum sérié absolvantes et absolûtes fore censentes, hujusmodi supplicationibus inclinati, ex veto venerabilium fratrum nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalium negotiis Regularium praepositorum, discretioni tuae per apostolica scripta mandamus quatenus congregationem Missionis hujusmodu illiusque institutum et régulas, et in eis contenta, îndeque légitimé secuta quaecumque, nec non omnia et singula per dictam congregationem, seu illius socios et personas in observantiam et vim dicti instituti facta, neenon ellectionem seu deputationem de persona dicti Vincentii in superiorem generalem dictae congregationis Missionis ad vitam, ut praefertur, factam, auctoritate nostra perpetuo approbes et confirmes, îllisque mviolabilis apostolicae firmitatis robur adjicias; ac omnes et smgulos tam juris quam facti, ac solemnitatum, etiam quantumvis substantialium et de jure requisitarum, et quosvis alios defectus, si qui in illis interfuerint, suppléas;
Et insuper, ad majorera cautelam, in dicta civitate Parisiensi, et domo in qua dicta congregatio Missionis, ut praefertur, instituta fuit, unam praedicti instituti congregationem, Missionis nuncupandam, quae laids, clericis et presbyteris constet, qui institutum praefatum omniaque in praedictis regulis et capitulis contenta observare et adimplere teneantur, et quoad disciplinam et directionem, praefato Vincentio, quem in superiorem generalem ejusdem congregationis Missionis, quamdiu vixerit, de novo, harum sérié, apostolica auctoritate deputamus, ac pro tempore existenti ejusdem congregatio-
nis Missionis superiori generali qui, post obitum dicti Vincentii, ab ipsa congregatione ex ejus corpore eligi debeat ; quo vero ad missiones tantum, etiam Ordinariis locorum, ut supradictum est, subesse debeant; adeo ut in reliquis dictus superior generalis in omnes domos ejusdem congregationis Missionis, ubicumque forsan institu-tas et instituendas, îllarumque res, superiores, ministros et personas omnimodam superioritatem et auctoritatem habeat, de novo, perpetuo, eadem auctoritate nostra, etiam sine parochorum et juirium parochialium et aliorum quorumcumque praejudicio, erigas et instituas, illique sic erectae et institutae, pro ejus dote, omnia et singula üli deinoeps et quandocumque donanda et assignanda bona ex nunc, prout postquam donata, relicta et assignata fuerint, ita quod liceat îllius superiori generali, seu ab eo deputato vel deputatis, per se vel per alium seu alios, illoirum omnium corporalem possessionem, ipsius congregationis Missionis nomine, propria auctoritate, libéré apprehendere et apprehensam perpetuo retinere, fructusque et emolumenta exinde provenientia percipere, exigere et levare et in dictae congregationis Missionis usus et utilitatem convertere, cujusvis licentia desuper minime requisita, similiter perpetuo auctoritate nostra praefata applices et appropries.
Nos enim, si confirmationem, approbationem, novas erectiionem let inistitutionem, necnon applicationem et approbationem, aliaque praemissa, per te, vigore praesentium, ûeri contigerit, ut praefertuir, ipsi congregationi Missionis îlliusque domibus ac Generali aliisque superioribus et personis ipsorumque bonis et rebus, ut omnibus (et singulis privilegiis, praerogativis, antela,tionibus, favoribus, indultis, indulgentiis et gratiis quibus quaecumque aliae similes, vel dissimiles congregationes, earumque domus ac Generales et alii superiores
et ministri ac personae, eorumque res, proprietates et bona quaecumque utuntur, fruuntur, potiuntur et gaudent, ac uti, fruii, potiri et gaudere possunt et poterunt quomodolibet in futurum pariter et pariformiter et absque ulla prorsus differentia, dummodo tamen sint in usu, et non revoGata, neque sub aliqua revocatione comprehensa, sacrisque canonibus et Concilii Tridentini decretis et aliis apostolicis constitutionibus, dictaeque congregationis Missionis regularibus institutis non répugnent, uti, frui, potiri et gaudere libéré et licite possint et valeant, perinde ac si ilia eis specifi.ce et particulariter concessa fuissent, apostolica auctoritate praefata, learumdem tenore praesentium, pariter perpetuo concédas et indulgeas, nec non dicto Vincentio, et pro tempore existenti superiori generali dictae congriegationis Missionis, ut, quotiescumque sibi expedire videbitur, quaecumque statuta et ordinationes, felix regimen et gubernium, directionem et ordinationem dictae congregationis Missionis, illiusque domorum, personarum ac bonorum concernentia, licita tamen et honesta, sacrisque canonibus et constitutionibus apostolicis, Conciliique Tridentini decretis et instituto, et regulae supradictae congregationis Missionis hujusmodi minime contraria, et ab Archiepiscopo Parisiensi approbanda, edere et condere, iliaque, quoties pro rerum et temporum quabtate expediens videbitur, revocare, alterare, modificare et alla de novo, praeviis tamen examine et approbatione hujusmodi, condere possit et valeat, licentiam et facultatem itidem perpetuo impartimur; nec non easdem 1 praesentes lit ter as semper et perpetuo validas esse et fore, nec sub quibusvis similium vel dissimilium gratiairum cevooationibus, suspensionibus, limitationibus, aut alns contrariis dispositionibus, comprehendi, sed semper ab illis excipi, et quoties emanabunt, toties in pristinum et vahdissimum statum restitutas, repositas
■et plenarie redintegratas, ac de novo etiam sub quacumque posteriori data, per modernum et pro tempore existentem dictae congregationis Missionis superiorem generalem, Bocios et ipersonas qu a n d ocurn que eligendum, concessas esse; sicque per quoscumque judices, ordinarios et delegatos, quavis auctoritate fungentes, judicari et definiri debere, ac quidquid secus super bis a quoquam quavis auctoritate attentari contigerit, irrâtura decernimus, non obstantibus apostolicis ac provincialibus, synodalibus universalibusque conciliis ed;itis et edendis specialibus vel generalibus constitutionibus et ordinationibus, caeterisque contrariis quibuscumque.
Datum Romae, apud Sanctum Petrum, anno Incarnationis Dominicae millésime sexcentesimo trigesimo secundo, pridie idus januarii 1, pontificatus nostri anno decimo.
82. — DÉCLARATION D’ADRIEN LE BON AU SUJET DU CONCORDAT DU 7 JANVIER 1632
(29 décembre 1 632)
Par devant Jean Coustart et Etienne Païsant, les notaires gardes-notes du roi notre sire en son Châtelet de Paris, soussignés, fut présent en sa personne vénérable frère Adrien Le Bon, prieur et administrateur de la léproserie Saint-Lazare-lez-Paris, y demeurant, lequel a dit et déclaré qu’étant de plus en plus édifié de la vie exemplaire et singulière charité exercée journellement par les révérends prêtres de la Mission, sous la bonne ■et heureuse conduite du révérend Père Vincent de Paul, supérieur de la congrégation desdits prêtres, et,
