DE BARBARIE
Le consul a sous sa protection non seulement les Français, mais encore toutes les nations chrétiennes qui ont recours à lui contre les insultes des barbares, et ledit consul remontre au dey, pacha ou à la douane l’injustice qu’on leur fait. Il se plaint du mauvais traitement qu’on exerce en leur endroit. Il négocie le rachat des esclaves, les tire des fers pour les envoyer chez eux. Il termine les différends entre les marchands de ces nations. Il veille à ce qu’aucun marchand chrétien n’apporte aux turcs des marchandises de contrebande défendues par les canons de l’Eglise et les ordonnances du roi.
Les prêtres de la Mission veillent aux choses spirituelles. Ils sont missionnaires apostoliques, établis par l’autorité du Souverain Pontife, qui leur donne tout le pouvoir et toutes les facultés convenables à cet emploi. Ils sont grands vicaires de l’archevêché de Carthage, et, en cette qualité, ils ont juridiction sur tous les prêtres et religieux esclaves, et sont pasteurs de tous les marchands chrétiens et des esclaves, qui sont en très grand nombre.
Ils soutiennent la religion catholique et en maintiennent les exercices publics et particuliers en ces lieux où elle est persécutée, et s’emploient à confirmer et fortifier les fidèles en la foi. Ils administrent les sacrements aux sains et aux malades. Ils prêchent et instruisent et font tout ce qu’ils peuvent pour le soulagement spirituel et corporel des pauvres esclaves.
Document 97. — Arch. nat. S 6707, cahier des environs de 1670. Cet exposé des emplois des missionnaires de Barbarie est probablement de saint Vincent.
98. — OBÉDIENCE POUR CHARLES NACQUART ET NICOLAS GONDRÉE, ENVOYÉS A L’ILE DE MADAGASCAR
(3o mars 1648)
Vincentius a P.aulo, superior generalis congrégations Missionis, dilectis in Christo confratribus D. Carolo Nacquart et Nicodao Gondrée, nostrae congregationis sacerdotibus, salutem in Domino.
Cum, juxta institutum nostrum, saluti animarum quocumque Deus vocaverit procurandae vacare peculiari ratione teneamur, praesertim un locis uibi major inest nécessitas et ali i desunt evangelici operarii ; scientes autem apud Indias, maxime apud insulam Madagascar, alias Sancti Laurentii, penuriam operariorum maximam esse et messem copiosam tum erga catholicos in fi.de fovendos, tum etiam erga ethnioos ad fidem catholicam vocandos, cum maxime ad missionem hanc ab Illustrissimo et Reverendissimo Domino Domino Nuntio apud regem nostrum christianissimum Apostolico, necnon ab honorabilibus viris illis ad quos per tractatum cum rege christianissimo spectat p>ro temporalibus Indiae, requisiti atque rogati fuerimus, nos, divinae vocationi obedire cupientes, ac in vestra pietate, doctrina, experientia et animarum zelo confidentes, vos ad dictam insulam et alias Indiae partes misimus ac per praesentes mittimus, ut, juxta instituti nostri functiones, saluti animarum totis viribus, cum gratia Dei, incumbatis. Ouapropter Dominos Dominos nostros antistites, parochos, caeterosque Ecclesiarum praepositos [rogamus] ut:
Document 98. — Arch. de la Mission, dossier de Madagascar, copie* Le copiste a ajouté a la suite de cette pièce : « Il est à remarquer que cette patente fut faite à la hâte, à cause que le voyage de Madagascar fut fort précipité, en sorte qu’on n’eut pas le temps d’y apporter toutesles formalites requises. C’est pourquoi on a ensuite réformé celles qu’on donna aux autres missionnaires qui sont partis pour la même Mission. »
vobis seu cuilibet vestrum missarn celebrare, sacramenta pœnitentiae et Eucharistiae, praesertim viris illis qui vobiscum ad dictam insulam transmeant, ministrareet caetera nos tri instituti munia obire permittant, cum vos ab omni ecclesiastica censura immunes esse constet. Insuper omnes reges, principes, proreges, praetores, primates civitatum, confinium praefectos, cuistodiis urbium ac viarum praepositos in Domino rogamus ut per suas provincias et terras atque portus maritimes, libéré et tuto eundi et redeundi facultatem ac favorem dignentur împertiri, propter amorem illius qui est Rex regum, Dominus dominantium, ad quem interea pro felici illorum statu, una cum congregatione nostra, dévot as preces effundemus.
In quorum omnium fidem praesentes propria manu subsignavimus ac sigillo nostro muniri curavimus.
Datum Parisiis, tertio calendas aprilis, anno millesimo sexcentesimo quadragesimo octavo.
99. — OBÉDIENCE POUR PLUSIEURS PRÊTRES ET FRÈRES DE LA MISSION ENVOYÉS EN DIVERS ÉTABLISSEMENTS
(5 avril 1648)
Vincentius a Paulo, superior generalis congregationis Missionis, dilectis in Christo fratribus DD. Joanni Jacobo Mugnier et Gabrieli Damiens, sacerdotibus, Paschasio Blondel, Michaeli Doutrelet, Edmundo Jolly, Francisco Pinson, Emmanueli Chardon, Jacobo Pesnelle et Michaeli Giroud, clericis, atque Roberto Coutieu, Renato Champion et Joanni Duchesne, coadjutoribus, omnibus dictae nostrae congregationis, salutem in Domino.
Nos ad quem, pro officii nostri munere, spectat opera-
Document 99. — Doc. signé. — Arch. de la Mission, original.
nos ad domos nostrae Congregationis ubi desiderantur mittere, scientes vero in domibus nostris quae tum in Italia, cum Massiliae existant aliquos desiderari, de vestra omnium probitate, capacitate, et sufficientia confidentes, ad dictas domos misimus, ac per praesentes mittimus : scilicet Dominum Joannem Jacobum Mugnier ad domum nostram Massiliensem, Robertum vero Coutieu, coadjutorem, ad domum nostram Genuensem, reliquos autem supra nominatos, Dominum Gabrielem Damiens, sacerdotem, et septem clericos cum duobus coadjutoribus Romam mittimus, ut in singulis illis domibus sub obedientia superiorum pro tempore existentium, juxta insti.tuti nostri régulas, maneatis. Quapropter dictarum domorum superioribus mandamus ut vos bénigne recipiant ac inter personas sibi per nos commissas connumerent.
Débité etiam informati de pietate et sulficientia Domini... 1 Paussin, sacerdotis, in seminario nostro Bonorum Puerorum, Parisiis erecto, ab aliquibus mensibus commorantis, qui, zelo animarum incensus, petiit a nobis ut, pro j u van dis ad triremes damnatis, Massiliam petere posset, pro dicto opéré vobiscum etiam mittimus.
Insuper dominos nostros antistites, parochos ac reliquos Ecclesiarum praepositos enixe rogamus ut vobis dictis sacerdotibus in suis ecclesiis missam celebrare, sociis vestris sacramenta ministrare, permettant, cum vos ab omni ecclesiastica censura immunes esse constet. Rogamus etiam in Domino omnes principes, proreges, confinium ac urbium praepositos, quoscumque ( ?) portuurn maritimorum custodiis praefectos, ut vobis tuto et libéré eundi et redeundi per suas terras, provincias et portas, facultatem conférant, ac suo favore prosequen-
i. La place réservée au petit nom est restée en blanc sur l’original.
tur propter amorem îllius qui est Rex regum et Dominus dominantium, ad quem in terra devotas preces pro felici illorum statu, una cum congregatione nostra, effundemus.
In quorum ûdem praesentes propria manu subsignavimus ac sigillo nostro muniri curavimus.
Datum Parisiis, nonis aprilis 1648.
VlNCENTIUS A PAULO,
Superie? Generalis Congre gahonis Missionis ■.