DXXVIII
LE PRINCE D'ORANGE AUX ROURGHESTRES, ÉGHEYINS ET HARITANTS DE HARDERWYCK (*).
Il leur annonce qu*il a envoyé des troupes, avec des officiers, dans plusieurs villes des Pays-Bas, et les prie de leur donner toute assistance. — Il les exhorte à réunir leurs efforts pour délivrer le pays de la tyrannie des Espagnols , et reconquérir leurs anciennes libertés.
DlLLBMBOOEG, 20 MAI 1572.
Die pbince van Oraengien, grave van Nassau, etc., iieere,
ENDE BAROEN VAN BrEDA, VAN DlEST, ETC.
Eersame, wyse, lieve, besondere, alzoo wy van over menigen tyt berwaerten gearbeydet hebben ende allen moge-
f) Cette même lettre lut adressée par le prince h plusieurs autres villes. Nous en avons, aux Archives, une copie que les bourgmestres et échevins de
lyeken middelen daerop aengeleghl, dat wy mochlen die groot, sware, ende onrechlveerdighe tirannyn ende moetwillicbeyt, daermede nu ter tyt het landt jammerlyck is verdruckt^ ende onder etlycke Spaegnaerden oneerlyeke dienstbaerheyt gebracht, afwenden, ende die gantssche Nederlanden wederom in bare oude vrylieyt^ privilegien, recbten, ende hergebracbte loffelyeke usantien, ende gerechticbeden (die haer nu ofte gantsseiyekcn ontnomen, ofl immers zeer onder: drucketende vermindert zyn), midtsgaders oyekin haereoude fleur ende voirspoedicbeyt wederom opbrengen, doch nu insonderbeyt, dewyle God beel onlancx de herten der ingesetenen des lants aizoo beroert ende verwecket beeft, dat baerder vêle sieb vrymoedichlyck vercleertbebben, namelyck aizulcker onweerdiger ende onlydelycker tirannye vyant te wesen, ende dieselve nyet langer te willen dulden, ons om bulpc ende ontset hebben aengeroepen, biddende ende verzoekende ons zeer oytmoedicblyck, dat wy se in desen haren grooten noot ende peryckel, daer de ceuwigbe welvaert des gantschen landts onlwyffelyek aengelegen is, nyet en zouden verlaten : soo hebben wy acbtervolgende daerin de schuldighe plieht onser beroepingbe ende onses eedts , daermede wy God y den Coninck ende den gantseben lande verbonden ende verpliebt zyn, ons met een ehristelyek ende vorstelyek mcdelyden laten bewegen om sulcx ter herten te nemen, ende derhalven zommighe onser oversten, hoplieden, endeanderen daertoe van onsentwegen gevolmacbticht, in eenighe by u nagesetene steden geschickt, denwelcken God de Heere geluek' ende voirspoetgegeven beeft dat, zy in dezelveu zyn onlfangen geworden, ende boudeuse in des Conincx ende onsen name, tôt der tyt toe, dat wy bier en tusschen ons met eenen goeden
Zwoll envoyèrent au baron de Hierges, gouverneur de Gueldre, et qu*il fit parvenir au duc d*Albe le 22 juin. Le comte Vanden Berghe Pavait, quelques jours au|>aravant, envoyée à ceux de Zwoll par un trompette.
hoop ruyters cnde knechten mogen bereyden , om hen ende allen anderen goeden , getrouwen borgeren ende ingesetenen des landts meerdere hulpe ende ontset, ende den tirannisschen vyandt meerder afbreeck ende vederstandt le doene.
Soo is onse ernstelyeke ende hertgrondelyck begheeren aen ulieden, ghy willei derzelven uwen nabueren iofflyck exempel navolgen, ende onse hoplieden ende knechten, die wy tôt dien eynde ulieden toeschicken, oyck met aile gewillighe vriendelyckheyt in uwer stadt aennemen, op aisuicke conditien ende voirwaerden aïs wy hen hebben doen voirhouden, namelyck dat zy dezelve stadt, onder des Ck)nincx, onser, ende uwe geboirsaemheyt zullen in goede vrede ende rechte borgerlyeke politie ende ordeninge houden, uwe rechten cnde privilegien helpen voirsiaen ende vermeerderen^ ende aile boose, quaetwiliighe , tirannisehe vyanden des vaderlants, inidtsgaders baren moetwil, wreetheyt ende dertelheyl helpen weren ende vaytroedcn, ons tôt ulieden, ende tôt uwe goede vromieheyt ende getrouwicbeyt vastelyck verziende, dat ghy diesselfen in gheene weygeringhe u en zullet ialen gevinden, op dat ghylieden alleene nyet en wordet gehouden, aïs die den vaderlande hare sebuldighe plieht ende getrouwicbeyt in der nool zoudet hebben geweygert, waerdoir ghylieden hier naermaelen nyet alleen van nwen nagesetenen in den vaderlande, maer oyck van aile vremde natien soudet beschuldi^et werden, aïs oyrsaecke wesende, dat uwe medebroederen ende nabueren doir een ongehoirde, ende onmenschelyekc wreet* heyt der Spaensche tirannen jammerlyck vermoort ende veruyelt, ende 'tgantschc landt verwoest ende verdorven zoude wesen, dewyle zulex geschapen is daervuyt te volgen, by dien dat vuyt oirsaeke uwer weygeringhe de Spaengnaerten quamen de vucrhnndt te crygen, hetwelcke uwe kinderen ende kindtskinderen. jae allen uwen nacomdingen in eeuwicheyt God in de hcmcl souden mocten beclagen, dat doir dcse uwe slappie-
beyt ende weeckmoedicheyt zy in eene schandelyoke ende jammerlycke siavernye ende dienstbaerheyt gevallen waren.
Hetwelcke wy nemmermeer en verhopen aïs dat ghy soudt een alsaicke schancvlecke over ulieden laten gaen, maer vêle eer vertrouwen wy, dat ghy uwe vryheyt, die u van uwen voirvaderen met grooten lofF ende roem is nagelateu geweest, ende die ghylieden hier voirtyden zoo lange hebt bewaert ende voirgestaen, zult betrachten ende u selven indachtich houden, vaii dat ghy genoech gesien ende gemerckt hebt^ dat men u aile uwe privilegien ende vryheden nioetwillichlyek beeft gesocht te ontnemen^ ende u tôt slaven der Spaensschen tirannye te roaken, hetwelcke ontwyfFelyck nu al te w^he zoude gebracbt zyn geweest, soo zy aen andere plaetssen de overhandtnae haerder begheerte hadden raogen crygen.
Derlialven ulieden goede voirsiehticheyt ontwytfelyck toestaet, u zelven nyet te laten duncken, dat zuleke haer voirnemen opgehouden zy, dewyle het alleen eenen'tyd lanck is vuytgestelt ende opgesehorst tôt beter gelegentheyt, weleke nu ontwyffelyck sich liehtelyek begheven zoude, indien ghylieden uwe eygene salicheyt nyet en willet ter herten neraen, 001 desen onsen oversten, hoplieden ende knechten^ die wy te dyen eynde ulieden toeschicken, gewillichlyck acntenemen, ende in onse goet ende beylich voirnemen (alzoo wy op u vertrouwen) helpen stercken, tôt uwe eygene welvaert, ende tôt verlossingbe ende behoudînghe des gantssehen vaderlantes; gemerckt insonderheyt dat de vyant van zoo vêle verscfaeyden plaetssen aengegrepen wordt, ende derhalven zoo vêle sal te doen crygen, dat zuld^es sonder eenich peryckel ofke noot sal van ulieden cunnen geschieden.
Derhalven wy ulieden andermale zeer ernslelyken ende hertgrondelyck bidden, hetzelve te willen doene, hiermede ulieden den almachtigen God bevelende, die u goeden raet, ende wysheyt gheven wii^ opdat ghy eene zoo schoonen
gelcgentheyt nu nyel en versuyraet, ende hier namaelen te vcrgheeffs beclaegbl. Geschreven tôt Dillenberch, op ten xx~ dach may 1572.
U gudt vrint
GdiîXe de Nassau.
Original, aux Arehlves dn Ro/aaine : LtfirM dt et
