CAPITULUM XI
DE CUSTODIA ORPHANI.
1. Orphanus hères, quoniam débet esse in custodia alicujus, quis eum custodiet? — Mater. — Non. — Quare?
1 Earum maritagia in portionem redibunt. — BB. earummaritagia velprotectiones redibunt. — Texte français : « Leur mariages revendra a partie; » Marnier, p. 10,
2 BB. partietur.
3 BB. aliquis fratrem — Texte français: « Mes se il est avis a aucun des frères, que melleur partie li aviegne;» Marnier, p. 1], L 9.
— Quia sponsum accipiet et inde filios habebit ; filii, propter cupiditatem hereditatis habende \ possent occidere fratrem primogenitum vel heredem, vel sponsus occidere filiastrum suum, ut daret hereditatem filiis propriis^. — Quis igitur custodiet eum ? — Consanguinei ejus. — Non. — Quare? — Ne forte morti ejus inhyantes et hereditatem ejus cupisntes opprimèrent innocentem. Ad hujusmodi infidelitatem et crudelitatem evitandam statutum est orphanum esse in custodia ejus, qui patri orphani fide connexus fuerat par homagium et ligatus. — Quis est ille ? — Dominus terre, qui hereditatem illam non potest habere in dominio; hujusmodi enim heredes de nobili génère multos habent heredes.
2. Preterea, in bonis domibus debent nutriri, et honestis instrui documentis^ Nutriti^ vero in domibus dominorum suorum tenentur fidelius servire dominis et eos diligere in veritate ; domini autem non possunt odio habere quos ^ nutrierunt, immo eos diligent per sincère dilectionis nutrituram "^, et nemora eorum et tenementa
1 BB. habendi. de terme qui y corresponde dans la
2 Sponsus occidere filiastrum... fi- version française : « Il doivent liispropriis. — BB. sponsus occidere estre norri e'n buenes mesons et filiam suam et daret hereditatem ensegniez d'onestes ensaignemenz ; » filiis propriis, — Les corrections Marnier, p. 12, 1. 7. introduites dans cette phrase sont ^ BB. nutriri.
indiquées par le texte français : 6 BB. quod. — Texte français :
« Li mariz meismes ocirroit "som « E comment pueent li seigneur
fillastre por doner a ses filz Theri- haïr ceus que il ont norriz ; » Mar-
tage; » S. G., p. 197, col. 2; Mar- nier, p. 12, 1. 11.
nier, p. 11, 1. 19. " Immo eos diligent per sincère
3 Infidelitatem et crudelitatem dilectionis nutrituram. — BB. evitandam. — BB. infidelitatem immo eos diligunt pars inesse diet crudelitatem et evitandam. lectionis nuctrituram. — En cou-
^ In bonis domibus debent nu- pant autrement les mots qu'ils ne
triri et honestis instrui documen- le sont dans le ms., on peut lire
tis. -— BB. in bonis domibus et dax.\ïeu(\.e pars inesse, per sincère,
honestis debent nutriri et hones- leçon qui se rapproche davantage
tis instruti documentis. — La du passage fraiirais correspon-
répétition des mots et honestis dant : « I les ameront par noreture
devant debent est une erreur du de pure amor ; » Marnier, p. 12,
copiste; on ne trouve pas en effet 1. 12.
fideliter omnia custodient \ et exitus terre eorum ponent in provectum ipsorum parvulorum.
3. Item si contigerit ^ orphanum de Duce tenere aliquid, licet sit parvum, et multa alia tenementa habet, que de alio domino vel de pluribus dominis tenuerit, Dux custodiam habebit orphani, et omnia ipsius tenementa reservabit in manu sua, quotquot et quanta de quibuscunque dominis orphanus ea tenuerit. Dux, qui totum suum débet regere populum, orphanum fidelius débet regere et servare.
4. Orphanus hères non potest maritari sine assensu domini sui *, qui eum débet fideliter maritare. Puella hères similiter.
5. Filii vavassoris, burgensis, rustici et servientis in nuUa erunt custodia, nisi servientis, qui in serjanteria regali fuerit.