‹ Dans les montagnes d'Auvergne de 1260 à 1325; Eustache de Beaumarchais, seigneur de Calvinet et sa familleChapitre 21 sur 39 · COMME SEIGNEUR DE CALVINET · texte numérisé non relu

COMME SEIGNEUR DE CALVINET

Noverint universi etc.. quod conslitutus personaliter in presenlia mei noslarii... dominus Johannes do Berysuch*. presbiter. p»o se et sorore sua, et Hugo de la Rastida el (iuillermus Albusquicv pro se et parciariis suis. . . confessi fuerunt... se lenerc... a nobili fetj potenti viro Petro de Via, domino terre el baronie de Calvineto . . in feudum francum et [corr. ut] a vero suo domino, immédiate, videlicel mansos vocalosde la Rastida et de Max d'Amour, cum omnibus juribus et pertinenciis. scitis in perlinenciis de Ginolhaco, Huthcmensis dioeesis.

Item diclus dominus Johannes de Beryssurh predietus, pro sp et dicta Helena sorore sua, et Hugo de Coescas, ut lutor et tutorio nomine Pétri de Bccysxuch, presbiteri condam, domini Stephani de Becyssach presbiteri condam, recognovit se tenere amplius al) eodem domino... alTarium vocatum d'Eslubilhon sive dd Max, et alTarium vocaluin del Dommeryal. . . scitis in dicta parrochia ; pro quibus omnibus uni versis. .. recogniti dicli recognoscentes debent et dare consueveranl eidem domino [Calvinelij. . . viginti solidos Rhiilenenses annuatim, ratione unius albergic... Quibus omnibus peraclis, diclus dominus dictos recognoscentes recepit ad osculum pacis.

Acta fnerunl ho?c apud Galvinetum, die lune ante Cineres anno Do-

• IliM. du Languedoc, IV, 5%.

* (Voir p. 182 pour \n vonlo do Calviiwt à Pi.rro do la Vie, pur Mo rie d^ B^nuimovliuis, diiitH- «1<> CiiamMy).

1 Rémssuc, commune de Saint-Hippolyte, canton d'Entraigu-s. Avvyron?

mini millesimo trocentesimo vtgesitno tercio, presentibus testibus vocatis ad hoc : discreto viro magistro Stephano Lascontz [corr. Lascoutz] jurisperito ; Bcrnardo do Phinis, Astorgio condomino de Meleto, domicellis. — Et ego, Bernardus de Dernassals \cotr. VernassaU] clertcus, notarius publicus tolius baronie de Calvinoto, et alibi et ubicumque requisitus fui, qni notam hujus instrument! recepi et in meo protocollo posui ; et per manum Hugotiis de (îranolherio per ecclesiam inslituti do volunlate mca, aucthoritate discreli viri magistri Bernard i de Montanhaco judice dicte baronie in grossatum fcci et in publicam forman redegi. et, cum nota predicla per nie surapta, presens instruraentum corregi, et signo raeo sequenti, nomine meo proprio consiguavi*.

Charte de coutumes de Calvinet

octroyée par Eustarhe de lieaumarcliais et sa femme*

Nos Fustachis de Bcumarchetz e Na Maria, sa molber, a totz los esgardadors d'aquestas letras salutz. Nos cosenlem voluntier a las preguarias de nostrcs homes, quant elh requiro a nos causa que nos cresem que sia drechurieyra : aquo es que us a inclinet a las preguarias dels prodoines he de la comunitat de Calvinet, de l'avcsquat d'Alvernhe, eslans en la noslra terra, ant cosselh de proshomes relegioseseglars,alsdavantdich homes [etj a la comunitat de Calvinet autregam los us e las costumas desotz scrichas.

I. Les amendes pour dêaats commis le jour par les hommes ou les bestiaux dam les jardins, rigne* et près, appartiendront aux consuls pour les dépenses de roi rie.

De las quales la primeyra es que se alcus hom o alcuna femna inlra de diaz en ortz, o vinhas, o pralz d'alcun, sens la voluntat o mandamen

* Formula ayant trait »'i ce que nous avons dit de l'innovation d'Eustache de Beaumarchais qui avait annexé administrativoment tous ses biens épars on Haute-Auvergne et Rouorgue à sa lwronnie de Calvinet.

1 Arch. de Monaco. G. 13, n° 131. Saige et de Dienne : Document» relatif * à In cicomté de Carlnt, I, 210-211.

* Cette charte n été publiée il y a près d'un demi-siècle parmi les très nombreuses pièces justificatives d'un livre qui n'est j>as à la portée de tous. Il nous semble donc que son texte a sa place utile et toute marquée dans une

d'aquel de cui sera, puis que nostro mandamen sera eadans cridat, pagare très sols de la monedat corren en aquel loc als cossols d'aquel meteis loc. se a de quoi puesca pagar; o se non a, al albrit de nostre juge o de nostre bayle sia punit corporalmen ; e cascuna beslia que sera aqui trobada, pague als dichtz cossols .III j'. deniers. Es se sia auca o semblans ausels, o porx, pague .j. denier ; e'I senher de qui sera la bestia o l'auca o l'ausels, esmandara lo dampnatge ; e los deniers que los cossols penrnn per aquestas causas, metran en proflech de la viala de Calvinet, ad esmendar los mais passatges e las vias publicas e lospons. E li estranhs que aquesl mandamen no sabra, no seran tengut an aquesta pena, mas seran punitz altfrjamen, ad alhrit de nostre juge.

Page 1