‹ De l'origine et des débuts de l'imprimerie en Europe (volume 5)Chapitre 96 sur 235 · DEUXIÈME PARTIE. — CHAPITRE IL · texte numérisé non relu

DEUXIÈME PARTIE. — CHAPITRE IL

pletabitur. Et quoniam tale inventum ætatis nostræ peculiare et proprium , priscis illis omnino incognitum, omni favore et ope augendum atque fovendum est, eidemque magistro Joanni, qui magno urgetur sumptu familiæ et artificum mercede, præstanda sit materia, ut alacrius perseveret, artemque suam imprimendi potius celebriorem reddere, quam desinere, habeat; quemadmodum in ais exercitiis sustentandis, et multo quidem inferioribus , fier: solitum est; infrascripti domini consiliarii, ad humilem et devotam supplicationem prædicti magistri Joannis, terminarunt, terminandoque decreverunt, ut per annos quinque proxime futuros nemo omnino sit, qui velit, possit, valeat audeatve exercere dictam artem imprimendorum librorum in hac inclyta civitate Venetiarum et districtu suo, nisi ipse magister Joannes. Et toties quoties aliquis inventus fuerit, qui contra hanc terminationem et decretum ausus fuerit exercere ipsam artem et imprimere libros, mulctari condemnarique debeat, et amittere instrumenta et hbros impressos. Et sub hac eadem pœna nemo debeat aut possit tales libros in aliis terris et locis impressos vendendi causa huc portare. — AxGELUS GRADENICO, BERTuccIus ConrTa- RENO, ANGELUS VENERIO, JaAcogus MAurocENO, Franciscus Dan- DULO, consiliaru.

C'est le plus ancien privilège typographique qui soit connu. Jean n'en profita guère, car il mourut peu de temps après l'avoir obtenu. Îl imprima néanmoins, cette année même, une seconde édition des Épitres de Cicéron, la première s'étant promptement écoulée. Cette se-

conde édition se termine par la souscription suivante :

Hesperie quondam Germanus quosque hbellos Abstulit; en plures ipse daturus adest :

Nanque vir ingenio mirandus et arte Joannes

Exscribi docuit clarius ere Hibros.

Spira favet Venetis : quarto nam mense peregit Hoc tercentenum bis Ciceronis opus.

M. CGCC. LXVIIII.

On voit, par les deux derniers vers, que Jean imprima trois cents exemplaires de chaque édition des Épitres de Cicéron, et que cela lui demanda quatre mois de travail. On peut donc facilement faire remonter l'établissement de cet artiste à Venise au commencement de l’année 1469. I entreprit aussi une édition de la Cité de Dieu de saint Augustin ; mais il mourut avant d'avoir pu l'achever, et ce fut son frère Vindelin qui termina le livre, comme nous l'apprenons de la souscription :

Qui docuit Venetos exscribi posse Joannes Mense fere trino centena ! volumina Plimi Et totidem” magni Ciceronis, Spira libellos Ceperat Aureli, subita sed morte perentus Non potuit ceptum Venetis finire volumen.

Vindelinus adest, ejusdem frater, et arte Non minor; Hadriacaque morabitur urbe.

Page 1