‹ Devant Québec et Rome ou Collection de documents se rapportant au projet de loi pour incorporer les administrateurs de l'Université Laval à Montréal [microforme]Chapitre 74 sur 82 · IV. Mense septembri 1889, quum,ndveniente · texte numérisé non relu

IV. Mense septembri 1889, quum,ndveniente

hesterno licet, Insum soli

2gio isto

t Indul- 1issarum cpiscopo

8 Maria-

allensis, e Regio ti millia io Quementer, Marianoundere :

resante

da Fide

nmorum.

uit Rec-

"entente

feliciter unione inter Scholam Medicæ in civitate Montis Regii jam a longo tempore existentem et Medicam Universitatis Marianopolitanæ Facultatem, nominatio Doctorum Scholæ Medicæ, ut professores Facultatis Universitatis secundum constitutionem evenirent, Concilio Universitatis ad approbationem submissa fuit, cunctatio Rectoris talis exstitit, ut Archiepiscopo Marianopolitano visum fuit esse necessarium Eminentissimo Cardinali Simeoni telegrapho hoc transmittere nuntium :

“ Unio inter medicos facta, juxta exposita ‘ Eminentiæ Tuæ ; sed cunctante Quebeco, et ‘‘ urgente tempore, precor ut Rector Lavallensis ‘inducatur ad statim acceptandum ”’

V. Rector Lavallensis Vice-Rectori Marianopolitano iterum et sæpius dixit (et hanc opinionem, me audiente, expressit etiam Eminentissius Cardinalis Archiepiscopus Quebecensis) nullitate affectos esse omnes istius ut Vice-Rectoris actus quia, elapso anno, Episcopi Provinciæ

Marianopolitanæ ejus nominationem Concilii

Universitatis approbationi denuo submittere

non judicaverunt, quum de hac annua nominatione nulla fit mentio, neque in Rescripto quod Succursalem Monte Regio instituit, neque in decreto Ya» dudum quo novus ad Vice-Rectorem eligendum modus constituitur.

Atqui Rector aperrime cognoscere debet quam difficillime, si Vice-Rector tantum ad annum eligeretur, sacerdotem aliquo modo, sive ætate, sive prudentia præstantem ad tam mutabile munus acceptandum reperire possent.

VI. Mense novembri 1890, quum Episcopi Provinciæ Marianopolitanæ, litteris Sanctæ Sedis instanter urgentibus, publicam legem ad firmam et indissolubilem inter supradictas Medicæ Scholam et Facultatem unionem sanciendam in summo Provinciæ Quebecensis consessu proposuerunt, Rector Lavallensis oppositione sua, directa, non antea desistit, quam Sanctissimus ipse scripsissetunionem ad optimumplaneexitum ea lege rogala esse perducendum.

VII. Quando Vice-Rector de eis quæ ad Succursalis administrationem respiciunt tractare

intendebat, sæpius Rector, aut respondere recu-

1ominato quod que in

ectorem

t quam annum ætate, utabile

ipiscopi æ Sedis firmam e Scholam in propoe sua, issimus

exitum

ad Suc-

ractare

e recu-

sabat dicens se #14i/ amplius habere addendum, aut scripta emittebat aspera et contumeliosa, verbi gratia : “ Sciebam jam, præterito tempore, te esse memoria infirma, non tamen tam hebeti — “ Non stupebis si in posterum, quum mihi tecum sermo erit, semper testes adesse exigam,”?

VIIL. Rector Lavallensis, publice denuatiando in Universitatis hujusce anni Annua Ephemeride sine ulla ostensibili necessitate propositiones saltem dubias circa quoddam monopolium quo Monte Regio Schola Medicinæ, exclusa omni Universitatis actione, nunc absolute frueretur, gubernationi liberæ et efficaci Vice-Rectoris Marianopolitani impedimentaattulit non parva,

IX. Tandem in hac quæstione de qua nunc agitur schematis legis, qua “Administratores Marianopolitanæ Universitatis Lavallensis ” civili auctoritate agnoscerentur, Concilium Universitatis,quamvis lege condenda directe obstare

non audeat, tamen denuntiat schema in Uni-

versitatis jura invadere; et, ea denuntiatione

fretus,Eminentissimus Cardinalis Archiepiscopus

Quebecensis idem legis schema assensu suo appro-

bare recusat, hoc modo impediens quominus Administratio legalis; Monte Regio summa necessitate necessaria, opportuno tempore constituatur.

X. Cur hæc omnia impedimenta incremento et evolutioni naturali Universitatis obstantia Monte Regio cumulat Rector Magnificus ? Quia, ait in plerisque casibus, Marianopolitani Adininistratores jura Universitatis Concilii invadunt, qualia Charta Regali olim fuerint definita.

Dic. An Charta Regali provisum fuit de Succursali Monte Regio erigenda ? An Charta Regali habebat Universitas Lavallensis facultatem Monte Regio edocendi ? Non. Quod cœterum adinisit Universitas ipsa, quum, vanis conatibus ad Chartam hac in re emendandam Ludini in Anglia effectis, ex summo Provinciæ Quebecensis consessu supplex postulavit et obtinuit.

An dicere velim Universitatem Lavallensem, per duodecim annos, Monte Regio docuisse et egisse contra Chartam Regalem ? Nullo modo.

Sed extra et ultra Chartam egit, quod maxime

discrepat. Eodem modo, ex#a et non contra

ominus summa

re CONS-

emento stantia ? Quia, Adinivadunt, ta.

de Suc- , Regali itatem xterum natibus dini in

)eCensis

lensem, isse et

modo.

naxime

contra

Chartam Regalem aliquando agunt Marianopolitani Administratores.

Atqui, quod fecit per annos duodecim Universitatis Lavallensis Concilium,necessitatecompulsum, cur Administratores Marianopolitani eaedem Universitatis, circumstantiis aequaliter urgentibus,facere non possent ? An bonum Quebeci, Marianopoli vertitur malum ?

XI. Cur omnia hæc impedimenta ? Quia, ait Rector in aliquibus aliis casibus, contra quasdam Bullæ canonicæ erectionis dispositiones Monte Regio res gerunt. Annon, quam edidit superior, non potest ille Bullæ aliquod temperamentum adhiïbere ? Adhiberet Papa Constitutione Fa»

dudum, teste Rectore Quebecensi, cui res tamen valde displicuit. Dixit enim Rector in sermone scripto quem, mense septembri anno 1889, coram omnibus Concilii Supremæ Vigilantiæ episcopis habuit :

‘“ Attumen videtur aliam agendi rationem erga Universitatem, cujus præcipue interesset,

haberi potuisse et debuisse, quoniam præsertim

conditiones de quibus pactum erat, quum con-

cessa fuerat Suceursalis, in Bullam cunonicæ erectionis /#{er varias sollicitudines insertæ fuerant, conditiones quibus nova Constitutio (Fam dudum) aliud modum adhibet, et magna ex parte destructionem.”’

Verumtamen, invita cujusvis opinione, nullo modo Bullæ canonicæ erectionis contradixit Sanctissinus ; sed, in sua tanta providenti sapientia et paterna benevolentia, quæ omninm filiorum suorum mplectitur commoda, ut Monte Regio satisfaceret necessitatibus circumstantiarum novis, nova suo documento addidit incrementu,dispositionesque novas.

Nunc, privilegiis utendo quæ hisce dispositionibus conceduntur, qua in re Marianopolitani Administratores contra canonicæ erectionis Bullam agere dici possent ?

XII. Atqui ex illis dispositionibus novis, in Constitutione Tam dudum inclusis, principalis sane est ista :

‘ Episcopi utriusque provinciæ Quebecensis ‘ ac Marianopolitanæ quotannis una con veniant,

‘ ut de Athenæi doctrina et disciplina cognos-

anonicæ insertæ istitutio

t magna

e, nullo radixit videnti mninm Monte stantia-

incre-

disposipolitani

ectionis

Dvis, in

icipulis

ecensis eniant,

COgnos-

‘‘cant; lidemque omnia, quæ eadem super re ‘ ratione temporis statuer necesse sit,communi “ consensu decernant.”?

Ibidem sine dubio, in collectivo Episcoporum utriusque provinciæ cœtu, vere et unice existit vinculum Universitatis Unæ, istius unitatis quæ Regionis no:træ prosperitatis tam magni refort ; ibi stat omnium inter nos difficultatum solutio, si hæc suprema Auctoritas ab utraque Uuiversitatis sede revera et in effectu accipiatur, et ai ipsa hæc Auctoritas jura ipsi concessa velit exercere.

Ergo, cum ratione temporis necesse esset consociationemn legalem ad Universitatis administrationem instituere, hodierni Administrationes Marianopolitani huic congregatorum utriusque provinciæ Episcoporum Auctoritati schema legis ad hunc finem submiserunt, ut, secundum constitutionis Saw dudum verba, congruentur de re cognoscere et statuere valerent.

Infeliciter accedit ut Episcopi opinionem dare

non potuissent. In cœtu, in quo actum fuit de

supradicto legis schemate, Eminentissimus Car- 8 ,

dinal Taschereau tali modo locutus est, ut Episcopis ejus suffraganeis sententian suam dicere convenientur omnino impossibile evaserit : nam de Universitatis Marianopolitanæ :idministratoribus vehementer conquestus, nullius opinione rogata, subito consessum dissolvit.

Paucis post diebus, Vice-Rectori Marianopolitano qui per litteras ab Eminentissimo Cardinali Archiepiscopo Quebecensi pustulaverat “ ut votum suum de legis sehemate emittere vellet, et curare ut eadem super re Episcoporum Provinciæ Quebecensis opinionem cognosceretnus, sicut Jam opinionem coguoscimus Episcoporum Marianopolitanæ Provinciæ,” Eminentia Sua nullum aliud emisit votum, quam ‘se legis schema nullatenus approbare nullatenus tamen dicens præcise quid in schemate non erat approbandum : neque in his litteris, neque in aliis subsequentibus, nulla unquam fit mentio de Episcoporum Provinciæ Quebecensis opinione.

Tandem, ut negotio finem afferret, Vice-Rectori scribebat Emineutissimus Quebecensis se Romam rem retulisse, cum dubia sua Sancte Sedi

submisisset,

, ut Episun dicvre rit: nam inistrato-

opinivne

lanopoli- 10 Cardirerat “ut re vellet, rum ProsCeretlius, scoporu m ntia Sua ‘se legis is tamen at appro-

in aliis entio de >pinione, e-Rectori y) se Roclæ Sedi

XIIT. Quapropter, cum resita sehabet, egomet ipse infrascriptus, Antonius Racine, episcopus Sherbrookensis, ab Episcopis Marianopolitanæ Provinciæ delegatus, pariter cum Reverendo Joanne Baptista Proulx, Vice-Rectore Marianopolitanæ Universitatis Lavallensis, ad concordiam et congruens inter utrasque Universitatis sedes æquilibriumn confirmanda,ad dissidiarum causas removendas, ad vim et virtutem auctoritatis episcopalis in Universitatis rerum gubernatione amplificandas, humiliter sed instanter efflagitans, a Sancta Sede duplicia habeo postulanda :

Primum, ut quæstio “legis ad Universitatem Lavallensis Administrationem Monte Regio lege civili constituendam”, quum controversiam ipse Eminentissimus Cardinal Archiepiscopus Quebecensis Romam detulerit, hie a Sancta Congregatione de Propaganda Fide dirimatur ;

Secundum, ut a Sanctissimo Domino Nostro Leone Papa XTIT Episcopis utriusque provinciæ Quebecensis et Marianopolitanæ litteræ scriban-

tur, exponentes quantum oportet eos de omni

quæstione ad Universitatem spectante, sive ex-

trinsecus res adveniat, sive in ipso Episcoporum consilio oriatur, sine mora cognoscere et statuere, in omnibus maxima ad alterutros benevolentia utent:s, Episcopis unius provinciæ, quoad facere poterunt, votis et opinionibus Episcoporum alterius provinciæ obtemperantibus, pro iis quæ ad istius provinciæ sedis ntilia et commoda respiciunt.

Romæ, die sexta januarii, 1892,

T ANTONIUS, Zpiscopus Sherbrookensis.

iscoporum et statu- 8 benevoiæ, quoad Episcopous, pro iis

commoda

rookensis.

Du 4 AU 18 JANVIER 1892

Page 1