‹ Dictionnaire d'archéologie chrétienne et de liturgie (volume 3)Chapitre 98 sur 423 · VI. emb. (vert). Nat. Slephani pontifie · texte numérisé non relu

VI. emb. (vert). Nat. Slephani pontifie

Dedicalio Ecclesise.

Nat. sancti Xysli et Felicicissimi et

Agapili.

Aulumni inilium habet dies XCII . (rouge).

Nat. Quiriaci.

Ver. Firmi et Ruslici.

Nat. sancti Laurenti.

Nat. sancli Tiburtii.

Nat. S. Yppoliti.

Kl. Sept. Nat. S. Eusebii.

Adsumptio S. Mariœ.

Sol in Virginem (vert). Nat. Agapili, Nat. sancli Magni.

Nat. sancti Timolhei.

Residui dies quinque Aeg. epagomene dicti.

Nat. sancti Ruffi.

Nat. sancli Hermelis mart.

Primus .Egyptiorum mensis Thoth

(vert).

Passio sancti Joh. Baplista:.

Nat. Felicis et Audacli.

Nox h. x. d. XIIII (rouge).

mensis septembbis dies xxx (vert).

d.l.d. sept. d. sol. gesta dierum (rouge).

h f kl. sept. Nat. sancti Prisci.

i g nu non.

k a in

m c non.

n d vin id.

o e vu

p i vi

r a mi

s b ni

t c II

u d idus.

a e xvm kl. oct.Exaltatio sanclx Crucis, et Cornclii

et Cy priant.

b f xvn Nat. S. Nicomedis.

un

idus

Nalivitas sanclœ Marias et S. Adriani.

Xat. S. Gurgonii.

Nat. Proti et Hyacinthi.

I I.ORENCE (MANUSCRITS)

m li n c

Nat. Luciee, et Geminiani.

Sol in Libram (vert).

jEquinoctium (vert).

Nat. sancli Malhei eoangelistse.

hic Indict. incipiunt et finiuntur (vert).

Xtit. sanctorum Cosmse el Damiani

Dedicatio ecclesiae S. archangeli.

Nox h. XII. d. XII (rouge).

MENS1S octobris dies XXXI (vert).

sept d. sol. gesta dierum (rouge).

kl. oct.

vi non.

1 1 il

non.

vin id.

Nat. sancli Muni euungelistœ.

idus.

xvii kl. noo.

Nat. S. Calisti.

un

Sol in Scorpion (vert). Nul. I.ucœ evang.

Terlius Acn. mensis Alhyr. (rouge) Nat. .l/i/'. Simonis el Judée.

h. XIIII. d. X. (rouge).

MENSIS NOVEHBRIS (lies XXX (vert).

d.l.d. sept. il. sol g. d. (rou(

k d kl.'nov. Nat. sancti Ceesarii. Initium diuion. Saureland.

\ . i nib. i

un non.

mu id.

Mil

u g ni

Hiemis initium hb. <i. XCI1 (roi Occasus Virgiliarum. Nat. Il II'"

mat.

Nat. S. Theodort

Nat. sancti Mennee. Nat. S. Mur/uu.

u idus

xvm kat, drc.

ni

Sol in Sagitlar. (vert).

Nat. sanctœ Cœciliic.

Nat. sancli Clemenlis.

Nat. Chrisogoni.

Quarlus Aeg. mensis Cheac. (rouge).

Nul. Salurnini, Crisanti, Duriœ.

Viijilia S. Andreœ.

Nat. S. Andreœ.

Nox h. XVI d. Y III. (rouge).

mensis decembris dies XXXI (vert), d.l.d. sept. d. sol gesta dierum (rouge).

kl. dec.

mi non.

non.

vin id.

li g

/. emb. (vert).

//// emb. (rouge).

Dedicatio Ecclesiœ S.

plus récente).

Zenonis (main

mi

idus

xviiii kl. janv

Nat. sanctœ Luciœ.

Sol in Capricorn (vert).

Thomse apost. Solslilium (rouge).

mi

Nat. D.N.J.C. (rouge).

Nat. sancli Sleplumi.

Quintus Mg. menzis Ti/bi (verl)

Nat. Johunnis evanyelistiv.

Nat. Innocentant.

Nat. S. Silvestri pa\

h. XVIII. d. VI (ro Cod. XLII. Homéliaire, xr siècle. Au l>.is de la première page on lit, d'une main différente, mais ancienne : Conflteor Deo omnipotenii Palri i ilio et Spirilu sancli,. etc., très différente de la tormuie en usage.

Plut. XVII. Cod. III. Psautier, \> siècle. Psnu ticr, cantiques prophétiques, symboles, litanies, oraianl et api es la n citai Ion du : ; .m\

du i emps et des ainti I i t cal ndrier

i . rv beaucoup de soin el I I".n première page une figuration : i niant

lobe ti tn .mis cardinaux sub-

divisés en douze aul i

p. 8. En grandes lettre: rouges : In Chrisii n

calculalio Grœcorum, quam intra urbem, qute quondam melropolis Btthinisc fuit, trecenti el

sancti ex omnt urbe collectl lemporibus sisslmi Constantlnl imperaloris, synodalt auclorttati absque ulio errore utcrque simul sanxerunt, idijiu- unanimiter flrmavcrunl.

Ien1 l'ordre des i la menti

DICT. Ii' un il. i mi ,

FLORENCE (MANUSCRITS

tombent les kalendes, les nones et les ides de chaque mois; en outre, les règles pour trouver les kalendes, les fériés, les épactes, etc.

p. 9 v°. Autre table intitulée : Claves terminorum quœ numquam mulantur.

p. 10. Autre table figurant dies LXX, dics XL, dics Paschse, dies Rogat. et dies Pentecosles.

p. 11. Eusebius Hieronymo Sophronio salutem : Incip. : Scio quosdam putare psallerium... cupio te meminisse mei.

p. 12. Extraits du psautier.

p. 18. Quatre oraisons; voici la première, qui mentionne le propriétaire du psautier : Domine Jcsu Chrisle, Filius Dei vivi, per quem omnia facla sunt, sine cuius misericordiœ dono humana jragililas subsistere nullatenus polesl : tu, clementissime Domine, acceplos libi habere diqnare meos Psalmos, quos cantare cupio pro me famulo tuo IOHANNE, et da mihi de prœterilis peccalis meis t'eniam de prœsentibus remissionem et de fuluris cautelam, et omnem malam consuetudinem peccandi a me repelle, et cunrta vilia, et peecalorum sordes, in quibus hactenus libi displicui, de corde, et visceribus meis radicitus evellere dignare, et da mihi virlulem bene operandi, et constantiam animi in bonis operibus perseverandi, et posl hav (sic) miseram, et caducam vitam animant meam ad vitam perducere dignare œternam. Per, etc.

p. 19. Oraisons pour chaque psaume, depuis Beatus vir jusque Quid gloriaris (ps. u). Voici la première : Effice nos, Domine, tanquam fructiwsissimum lignum anle conspectum tuum, ut luis imbribus irrigali mereamurtibi suavium frucluum ubertate placere. Per, etc. p. 24 v°. Psautier d'après la version des Septante, p. 133. A la fin du psautier, après le psaume : Laudate Dominum in sanctis ejus, est ajouté un autre psaume avec cet avertissement : Hic psalmus in hebraïcis codicibus non habelur, sed nec in quodam a Septuaginla inlerpretibus est et ideirco repudiandus. Inc. : Pusillus eram inter jralres meos et adolescentior in domo patris mei.

p.' 133. Cantiques prophétiques pour toute semaine, depuis Isaie jusqu'à Siméon ; ensuite llymnus S. Niceli episcopi Dominicis diebus decaniandus, c'est le Te Deum. Le Gloria in excelsis, l'oraison dominicale le symbole avec les noms d'apôtres à chaque verset, le symbole de Constantinople, avec ces variantes principales : Ascendit ad ccelos; et vilain fuluri sœculi. Symbole dit d'Athanase.

p. 144. Litanies (voir J. Lami, Acla s. Genesii, p. 76 : Calendario Polironiano del XII secolo illuslrato da un socio Colombitrio, in-8°, Venezia, 1759). Incipiunt letania» a SS. Patribus constitutae : Kyrie-leyson. 111.

Chrisle-leyson.

Chrisle audi nos.

Pater de ca:lis Deus.

Fili Redemplor mundi Deus.

Spiritus S. Deus.

S. Trinilas, et une Deus.

Qui es trinus, et unus Deus Sancla Maria.

Sancla Dei Genilrix.

S. Viryo virginum.

S. Mater Domini.

S. Michael.

S. Gabriel.

S. Raphaël.

Omîtes SS. angeli ri archangeli.

Omni-.-: SS. bealorum spirituum ordines

SS. Troni.

SS. Dominationes.

SS. Principalus.

SS. Poteslates.

SS. Virilités cselorum.

SS. Cherubim.

SS. Seraphym.

S. A bel. S. Enoch.

Nomina juslorum :

S. S'oe.

Omnis chorus juslorum.

Nomina prophetarum :

S. Abraham.

S. Ysahac.

S. Jacob.

Omnes SS. patriarchœ.

S. Moyses.

S. Aaron.

S. Samuel.

S. Helia.

S. Helisee.

S. Ysaia.

S. Heremia.

S. Jhezechiel.

S. Daniel.

S. Osée.

S. Johel.

S. Amos.

S. Abdia.

S. Jona.

S. Michca.

S. Xaum.

S. Abbacuc.

S. Sophonia.

S. Aggee.

S. Zacharia.

S. Malachia.

S. Joannes Baptisla.

Nomina Apostolorum

S. Pelre. S. Mallhee.

S. Pau le. S. Symon.

S. Andréa. S. Taddee.

S. Jacobc. S. Mathia.

S. Johannes. S. Barnaba.

S. Thoma. S. Luca.

S. Jacobe. S. Marce.

S. Philippe. S. Timothee.

S. Barlholome

Omnes SS. apostoli et evangelislse.

Omnes SS. discipuli Domini.

Omnes SS. innocentes.

S. Stéphane.

S. Laurenli.

S. Vincenti.

S. Fclicissime.

Nomina levitarum

S. Agapiie.

S. A bundi.

S. Ccsari.

omnes SS. levitse.

S. Line.

S. Clele.

S. Clemens.

S. Corneli.

S. Cipriane.

S. Urbane.

S. Anaelete.

S. Xisle.

Omnes SS. sacerdoles.

Nomina Sacerdotum :

S. Silvester.

S. Calixte S. Marcelle.

S. Gregori.

S. Bonejatii.

S. Dantase.

S. Léo.

Nomina martyrum

S. Xazari.

S. Minias cum sociis luis

S. Celse.

S. Maurici cum sociis luis

S. Gervasi.

S. Quintine.

S. Prolasi.

S. Dionysi.

S. Yalenline.

S. Rustice.

S. Abundi.

S. Eleutheri.

S. Agapiie.

S. Xeree.

S. Ypolile.

S. Achillee.

S. Pcrcgrine.

S. Panerait.

S. Cassiane.

S. Abdon.

S. Faustine.

S. Scnnen.

S. Jo villa.

S. Pelre.

S. Domnine.

S. Marrrlline.

S. Anlonine.

S. Proie.

S. Apolenaris.

S. Jacinte.

S. Vitalis.

s. Magne.

S. Sebastiane,

S. Hermès.

s. Secundiane.

S. Paule.

S. Veriane.

S. Johannes.

s. Marcelliane.

S. A lexander.

S. Crispine.

S. Eventi.

S. Crispiniane.

S. Theodule.

S. Epymache.

S. Firmine.

S. Prime.

S. Processe.

S. Feliciane.

S. Martiniane.

FLORENCE (MANUSCR

S. Tiburti.

s. Saturnine.

S. Savina. S. Seeunda.

S. Valériane.

S. Savine.

S. Genu/efa. .s. Potentiana.

S. Vile.

S. Maurici.

S. Scolastica. s. Marlha.

S. Modeste.

s. Xabor.

S. Teela. S. Aurea.

S. Georgi.

S. Potentiana. S. Ilelenu.

S. l'idelis.

S. Cosmu.

S. Juliana. S. Sophia.

irpo/ore.

S. Damiane.

S. Justina. S. Anna.

S. Callocere.

S. Anlime.

S. lùilalia. s. Susanna.

unde.

s. Leonti.

S. Eugenia. s. Elisabeth.

S. Martiane.

S. Euprepi,

s. Eufemia. S. Eufrai

rcon.

ss. Innocentes.

S. Margarita. S. Il, au, râla.

S. Gencsi.

SS. Agœnenses.

S. Marina. S. i

S. Anastasi.

ss. Quadraginla.

S. Sollieris. S. Humilia.

S. Ciriaee.

ss. Seplem fratres.

S. Mustiola. s. Redempta.

s. Desideri.

SS. Quatuor Coronati.

S. Speciosa. S. Brigida.

Omîtes SS. martyres.

i Imnes sunclœ oirgines.

Omnes sancli et sanctse Dei.

Nomina

Confessoruin :

Propilius eslo, parre nobis Domine.

S. Syre.

S. Amande.

Propilius esto, libéra nos Domil

cnti.

s. Frigdiane.

Ab omni malo. libéra....

S. Crispine.

S. Martialis.

Ab ranni init/uitate.

S. 1 rsecene.

S. Dunate.

Ab omni cogilalione prava.

S. Epgphani.

S. Blasie.

Ab omni immundilia eordis et eor paris.

S. Maxime.

S. l'orlunale.

A peeeatis noslris.

S. Ilieronime.

s. Pauline.

Ab ira tua.

S. Ambrosi.

S. Justine.

A persecutione inimicorum.

S. Nicholee.

s. Zeno.

Ab ira et odio, et omni muta voluntate.

S. Augustine.

S. Gahdulfe.

Ab insidiis diaboli.

S. Y xi dore.

S. Abunde.

Ab insidiis hominum.

S. Ili/lari.

S. Albane.

\ ventura ira.

S. I.eodegari.

s. Seoere.

A gladio maligno.

S. Martine.

S. Séverine.

A gente pagana.

s. Brilii.

S. Victorine.

A perfidis genlibus.

S. Eusebi.

S. Prosper.

\ peste, et clade.

s. Gaudenti.

S. Zenobi.

A fulgure et t empesta te.

S. Remigi.

S. Crescenti. ,

A subilanea et eelerna morte.

S. Grrmane.

S. Eugeni.

A csecitale eordis.

laste.

S. Romule.

A peste, et famé, et gladio.

S. Cerboni.

A carnalibus desideriis.

Omnes SS. l'onli fiées et

confessores.

Ab omni immundilia mentis, et eorporis.

Ab imnumdis cogilalionibus.

Nomina

monachorum :

Ab hostibus visibilibus, et inoisibilibus.

S. Bénédicte.

lumbanc.

S. Paule.

.S'. Bernulfe.

s. Effrem.

A variis languoribus.

A pœnis interni.

\ poleslale diaboli.

A delectalionibus carnis.

S. Anlime.

S. lUisili.

S. Maure.

S. Plat s. Equilie.

S. Machari.

S. Arseni.

S. Honorale.

s. Libertine.

S. Serene.

S. Paphnutie.

S. Pastor.

S. Joharu

A spirilu libidinis, et immundiliis.

A dominalu omnium viliorum.

\ irprnlina marte.

A morte perpétua.

A pœnis inferni.

Ah omnibus aeternis suppliciis.

S. Galle.

s. Pachomi.

tasi.

s. ) larion.

S. 1 sahi S. 1

A nimia pluvia.

Pet myslerium s. Incarnationis tum.

Pet advenium luunt.

l'er nalivilalem luam.

S. AUt S. S Omnea SS.monùchi et <■ émit».

Per baptismum luam.

l'er jejunium sanctum luum.

Nomina

uni :

Per passionem luam.

Per soudain crucem luam.

S. Itii

S. Colomba.

Per sanctam resurreclionem luam.

S. I'it;

S. Juliana.

l'er admirabilem adscensionem luam

s. Pelronilla.

s. Benedicta.

Per gratiam Spiritus S. Paracltti.

i nastasia.

In die fudicii.

llia

s. Concordia.

In adventu luo secundo.

S. Lucia.

S. Pelagia.

jamus aua

:ha.

S. Nalalia.

1 1 fanas nobis.

S. Anna.

s. Prisca.

I i pacem nobis don

S. Chrislina.

S. Barbara,

I I sanitalem nobis d

nttanlia.

s. Martina.

Ut Ecclesiam luam regere et de/ensare digt

S. Emerentiana.

S. Digna.

I I eam semper exallare Ji;/;

S. Daria.

S. Mérita.

ri domnum aposlolicum et omnes gradu

in

S. Pra

S. Ru/lna.

sancta retigione conseroare digneris.

FLORENCE (MANUSCRITS

Ut regibus rwslris et principibus pacem et veram concordiam, atque vieloriam donare digneris.

Ut episcopos, et abbates noslros, et omnes congregaliones Mis commissas in sancta religione conservare digneris.

Ut congregationem nostram in sancta religione conservare digneris.

Ut cunctum (sic) populum ehrislianum pacem, et unanimilalcm donare digneris.

Ut congregationem omnium sanctorum luorum in tuo aucto servilio conservare digneris.

Ut compunctionem cordis, et fonlem lacrymarum nobis dones.

Ut tempora tranquilla nobis dones.

Ut emendalionem nobis dones.

Ut compunctionem cordis, et corporis nobis dones.

Ut aeris lemperiem nobis dones.

Ut fructum terrœ dare et conservare digneris.

Ut fontem lacrymarum nobis tribuas.

Ut spiritum pœnitenlise nobis tribuas.

Ut veram paenilentiam nobis concedere et peragere digneris.

Ut indulgenliam, et remissionem omnium peccatorum noslrorum nobis dones.

Ut graliam Sancti Spiritus cordibus nostris clemenler infundere digneris.

Ut fidem, spem et charilatem nobis dones.

Ut fidem rectum nobis dones.

Ut graliam tuam nobis dones.

Ut ad gaudia seterna nos perducere digneris.

Ut misericordia, et pietas tua nos custodiat.

Ut hic, et in perpetuum nos cuslodire digneris.

Ut dies, et actus noslros in tua pace disponas.

Ut obsequium nostrse servitutis ralionabile [acias.

Ut vitam seternam nobis dones.

Ut animas nostras, et parentum nostrorum ab seterna damnalione eripias.

Ut errantes ad viam salulis reduces.

Ut regularibus disciplinis nos instruere digneris.

Ut oculos misericordise tuse super nos reducere digneris.

Ut nobis sanctum angelum luum a tutela (sic) mittere digneris.

Ut veniam de peccatis nostris consequi mereamur.

Ut inimicos sanclie Dei Ecclesise humiliare digneris.

Ut gentem paganam confringcre digneris.

Ut nos famulos luos in tuo sancto servitio cuslodire et conforlare digneris.

Ut cunctos inimicos, et adversarios noslros humiliare digneris.

Ut cunctos fidèles amicos noslros salvare digneris.

Ut cunctos gradus ecclesiastici ordinis in sancta religione conservare digneris.

Ut fratribus nostris et omnibus fidelibus infirmis salutem mentis cl corporis restituas.

Cl génies, quse in sua feritate confidunt dexlera tua conterantur.

Ut civilatem istam prolegere, atque defendere digneris.

Ut cunctos fidèles luos habitantes in ea conservare digneris.

Ut hodie sine peccato nos cuslodias.

Ut nos exaudire digneris.

Ut nobis miserere digneris.

Fili Dei.

Pastor bone.

Redemplor mundi.

Salvalor mundi.

Mediator Dei, et hominum.

Agnus Dei, etc.

p. 140. Oraisons à réciter après la récitation du

Psautier.

p. 151 v°. Confession (cf. Bandini, op. cit., col. 333-

p. 152. Oratio S Grcgorii papse quant homo débet

canlare anic allare pro anima sua, cum triginta psalmis pœnitentialibus.

p. 153 v°. Inquisilio (sic) S. Augustini de isla oralione, ut in quacumque die cantalur, nec diabolus, nec malus homo impedimentum facere potest, et quod juslum petierit a Domino, dabit Mi, et si anima de corpore egreditur, in in/erno non recipitur.

p. 156. Ad sanclam Mariam orationes IX.

p. 160. Orationes ad S. Michaelem arch. (deux); ad universos angelos (une): ad S. Jahannem Baptistam (deux); ad sanctos apostolos Pelrum, Paulum, Andream, Joannem apostolum, Jacobum, Thomam, Jacobum, Philippum, Barlholomceum, Matthseum, Simonem; ad universos apostolos (deux); ad sanctum Stephanum prolomartijrem (deux); ad sanctum Laurentium martyrem; ad universos martyres; ad sanctum JMartinum (deux); ad sanctum Benediclum (deux); ad universos confessores; ad sanclas virgines; ad omnes sanctos.

p. 166 v°. Vingt-trois oraisons pour l'adoration de la croix.

p. 173 v°. Confession, où se rencontre le nom : Joannis monachi déjà nommé.

p. 174 v°. Orationes ad Patrem, ad Filium, ad Sanclam Trinilalem, ad proprium angelum (deux), pr& semetipso (deux), pro pâtre et maire, pro semelipso (deux).

p. 178. Oraisons dominicales pour toute l'année depuis le Ier dimanche de l'Avent jusqu'au XXVII dimanche après la Pentecoste, parmi lesquelles sont insérées des oraisons des saints.

p. 20S. Orationes feriales ad noclcm et in laudibus a feria II ad sabbatum.

p. 208 v". Orationes malutinales a fer. II. ad sabbatum.

p. 209. Ad horas diei a [eria II ad sabbatum.

p. 210 v". Orationes in Dedicatione ecclesiœ (deux); S. Augustin ad Jesum Christum (une); Anonymus ad Scam Mariam (une).

On lit à la fin : Liber Pétri de Med. Cos. fil. Pertinuil aulem hic preliosissimus codex ad monasterium S. Michaelis Marturi, quod Caslrum est Senas inler et Florenliam posilum in Colle, cujus radiées amnis Marlurius olim adluebat, Podium etiam Bonitium dictum, cuius frequens est in Senensibus et Florentinis hisloriis mcnlio.

Cod. VIII. Psautier, xme siècle, terminé par une oraison que précède cette note : Hymnus quem canlavil Gildus rex pro anima palris sui, qui erat in inferno. Quicumque canlaverit singulis diebus per totum annum pro anima amici sui, licet in inferno sit, eruelur, et in regnum Dei ducelur; si autem obliviscetur uno die in anno, a capul incipiat, et per totum annum adimpleat ita : Ad Dominum cum tribularer, usque Laudate nomen Domini.

Inc. : Deus summe pacis, cl essli sancte Pater Omnipolens selerne Deus, etc.

Des. : quod ipse prœstare dignelur qui venlurus est iudicare vivos et morluos, et sœc. per ignem. Amen.

Cod. XX. Évangéliaire, xiie siècle. Ce manuscrit présente trois divisions : 1° De tempore; 2° De sanclis (propria) ; 3" De sanclis (commune).

L'Évangile pour l'Annonciation offre ce titre :

Vlll. KAL. APR. IX CONCEPTIONS SANCT.E MARI<£.

Cod. XXVII. Évangéliaire, xe siècle, terminé par des lectures pour les principales fêtes à la messe :

Page 1