‹ Dictionnaire de cas de conscience; (volume 2)Chapitre 321 sur 402 · BENEFICIUM · texte numérisé non relu

BENEFICIUM

On parle sous ce litre, r de la possession du bénéfice ; 2" de ses fruits ; 3 de l'obligation où est le bénéficier de réciter l'office.

Casl's 1. paye 90. Tilius in ruralem parochnm eleclus, pbSt lies annos ab inila bene- Ocil bnjus [ibssessioite , cotnperft parentes suos, inscio se, plnra pro sua eleclione vota a parochianis per mimera obtinuisse. Q.

qUbinddo sic eleclus debeal sibi consulcre.

\\. QuamVis siinoniaca quadibct electio sit ipso jure irrita, nisi vcl sic eleclus expresse eonlradixeril , vel i|)so inscio abîalio in ejus odium pciacta fuerit, ut apcrle colligilur ex cap. 27 et 33, de Simonia ; ac proinde tenealur quilibei beneficium dimittere, statim ac percip t se fuisse simonince eleelum, eliamsi ipso inscio alii in cjus favorem boc egerint, adhue lamen cuin Tilius noster parochialc beneficium , ad quod mediis muncribus fuit eleclus, per trienniuni bona li.ie possederit , polcst per regulam triennalis possessions cunscientiam suam tranquillare, nisi sponte velii , pro majore animi sui quiète , eidein beneficio renunliare. ita^Gomez, Ugolin , Suarez , Mb. iv , de Simonia , cap. 57 , n. 39. Anacl. Beiffcnstucl,lit. 3 de Simonia, n. 278. — «J'ai donné la même décision contre Ponlas , qui trois fois a décidé ce cas différemment. »

CaslsII. />a#.2V9. Vacante pingui beneficio juris patronalus, sacerdos plurima pra3stat obsequia amico patroni , ut huic nota m faciat , commcndelque suam babilitatem, Q. an in hoc inteneniat simonia.

R. Vol sacerdos i le précise intendit commenda'ioncm habilitai is sua1, vel eam intendil eo fine ut nominetur ad beneficium. Si , 1 doctorcs communiter diennt, id quidem esse penculosuii), at non simoniacum; quia talis laudalio de se est quid temporale; ideoque ob illam obsequia pncslarc, est tribuere temporale pro tcmporali. Si 2', dicuut interve;ire smoniam; quia laudare aliquem eo fine ul ad beneficium nomîuelur , jam non est quid simpliciter temporale, sed quidanncxum spiriiuali ; adeoque est moralis causa quod beneficium conferatur , et via directa ad ipsum beneficium. Uiide qui ad hoc obsequia prœstat, non amplius tiïbuil temporale pro lemporali, sed pro re spirilu.ili vel annexa spiriiuali. Hiuc siculi date pecuniam amico episcopi eo fine ul i 1 le apud hune intercédât nominationem, est simoniacum, ex cap. Statuimu.*,l, q. l,ita preestare obsequia ;mico patroni eo fine ut apud hune intercédât nominationem ad beneficium , est simoniacum. Anacletus Keiffenst., lib. v, Décrétai, lit. 3, § 7, n. 125.

— « La circonstance où l'on rend tant de services à l'ami d'un patron, qui est celle de la vacance d'un bon bénéfice, prouve assez que c'est le bénéfice qu'on veut avoir. »

Casus 111, IV et V. pag. 2';0.Camillus non babens animuoi permaneudi in statu clcri-

c.ili, sed soltim clcricalcm habitum defercndi , donec invenial uxorem Opulentam , Ionsuram recipil ut intérim fruatur beneficii fruciibus. Q. , r an peceet mortalilcr , lum ob receplionem tonsures, cum ob receptioneni beneucji ; 2* an cum eodem animo beneficium relinendo peceet; 3" an tenealur i d rcslilulionem frucluum cum eodem animo perceplorum.

K. Ad 1 affirm. Si eo solo fine tonsuram recipiat et beneficium acceptel , nullo modo hœc alias suscej)lurus. Ratio est , quia non solum decipil Eeclesiam , fruslralque fineai ab ea in collalione tonsurce ialenlum, qui < st disponere ad ordines , et per eos ad confectionem eucharislia; , verum eliam rem spirilualem , uli est lonsura et beneficium , uliimo ordinat ad rem temporalem , scilieel ad perceplionem fructuum ac vile lucrum; quod ex objecto suo mortale est , ul polo involveus majorem scslimationem lemporalium, quam spirilualium. Hinc Calecbismus Rom. de Sacr. Ord. , ail: Quœstus aclucrî causa accedere ad aliare, maximum est saeriïegium. Et S. Bonavenlura, tract, de Prœparat. ad Missam, cap. 9. Vœ, vœ, Domine Deus, quanti Iwmincs infeliccs ad sacros ordines accedunt , el divina mysteria accipiunt , non Cttles tem panem, sed lenenum quœrentes, non spiritum, sed lucrum. Ubi notanduai illud vœ repetiluin , denotans sceleris gravilatem. Vide Lessium, de Benef.,ca\i. 3V, dub. 26, n. 132. M tamen pro fine ultimo sibi aliquo modo prœfigeret Deum ipsum , tune graviter non ptecaret, ul probat Navarrus.

H. Ad 2 affirm. Relenlio eniui est quœdam conlinuala receplio.

R. Ad. 3. Probabilius non teneri , si faciat quod sua interesl lempore clericalus. Nam ex una parte in dicta receptione el acceplaiione proprie non inlervenil simonia, cum non adsit conlreciatio rei spirilualis pro temporali, sed sola inlentio commodi lemporalis per médium spinluale,(juod est quid diversnm a simonia , ul notai Suarez de Simonia , lib. iv, cap. W , n- '*• el 11 , et ex alia nullum adest jus obligans in hoc casu ad resliloiiunem ; cum le* capitis 35 , de Election., in 6, sit restricla beneficium curutum.

— « En ajoutant que , dans les choses de droit naturel, ubi eadem ratio, ibi eadam est Ug:s disposilioy on trouvera dans le texte de- Boniface Vlll une décision contraire à celé de l'auteur. D'ailleurs compterait-il bien sur la récitation d'un bréviaire que l'Eglise n'avoue pas et qui est dit avec la volonté constante de la tromper? L'auteur aurait bien dû nous expliquer comment un homme, qui ne prend un bénéfice qu'en attendant une femme , peut se proposer Dieu pour fin dernière. »

§ II et III.

Casus VI. pa0. 123. Diacouus simishns ex-

terne se habere inlenlionem quam non habebat , accipiendi intra annum sacerdolii , benefi ium cnralum obtinuit. At mutata voluntate saccnlos intra annum cfîectus est. Q. an fruc'us tali anno correspondcnles possit in conscicnJa relinere.

R. Afûrm. Qnamvis enim ex capite 35 , de Elect. , in G , non solum moitaliter peccet, sod eliam ad percepîorum frucluum rcsiitutionem lenealur, qui ben ficium curatumtecipit ahsque animo soscipiendi sacentolium intra annum a jure prœscriplum ; adbuc laroen, cum in laudato textu babeatur,prœdiclam dispositionem quoad fru< lus non valere, quando qui bencûcium obtinuit, mutata voluntate, promotus fuit ad sacerdotium, clare jnfertur diaconiim nostrum, qui, mutala voluntate, intra annum sacerdos effectus est , ita conditioncm ab Ecclesia exigitam adimplevisse, ut perceptos primo illo anno fructus possit tanquam sibi debilos in conscientia relinere. Ex fraude autem qua3 intervenu , quo lempore beneficium curatum obtinuit , inferri quidem polest ipsum graviter perçasse; non tamen ad aliquam perceptorum frucluum restitutionem teneri,cum ipsa fraus , quantum ad fructus retinendos , per >olunalis mutationem et condilionis imposée adimplcmcnlum, sufficienter purgelur.

lia Layman , aliique ex Barbusa , de Officio paroclti, c. G, n. 15.

— «Resle la difficulté tirée de la récitation de l'office dont j'ai parlé dans le cas précédent. Peut-éire pourrait-on dire que l'Eglise lui remet les fruits en faveur de son repentir.»

Casus VII. pag. 179. Clericus solet insumere omnes beneficii sal pinguis fructus in emptione librorum. Q. an id licite facial ?

R. Negat. Ratio est, quia cum ex SS. Patribus et conciliis fructus beneficiorum vocentur Vota fidelium, prelia peccatorum, patrimonia Chris ti et pauperum, tenetur omnino beneliciarius, detracta congrua sui sustcntalione , superstites fructus erogare in pauperum alimoniam, aliosque pios usus in bonorcm Dei et Ecclesiœ : hac enim intentione sallcm implicita bénéficia a fidelibus crecta sont. Poterit igitur beneficiarius noster partem aliquam Irurluum beneficii non conlemiicndi insumere in emptione libroum proprio stalui nec ssariorum vcl convenientium ; non tamen omnes beneficii fructus, qui propri;e sustentation! supersunt; cum hoc in pauperum, aliorumque piorum operum delrimentum tèrtalur. Ita S Imautic, de Jusliiia et Jure, cap. 2, n. kl,

Casus VIII. pag. 180. Mortuo presbytero, qui pinguem i rœbendam nonnullos annos i ossedil , no abilemque pecuniœ summam reliquit. Qusril ejus bacres an ex ea dom.um (Bdiucarc possit.

R. Negat. Si enim fructus ecclcsiastici , qui posl congruam beneficiarii suslentalionem supersunt , debout in pios usus impendi; quia cum tali onere cl paclo saltem icnplicilo a fidelibus tradili suul ; sequitur

quod qui eos litulo, sive donationis in vita, sive luercditatis post prccbendali mortem accipit, l( nealur illos in eosdcm pios usus sumere. Mo prsscipue quod qunmadmodum haeres représentât personam defuncti quoad illa bona, itacamdem subire débet obligationem, quam circa illa defunclus habebat.

Sicnl ergo res in eleemosynam ex voto dévida transit ad bœrcdem cum eadem obligatione, ita et in prœsenli fructus bi nefi- Cti; cl quidem poliori jure, cum ma gis intrinseca et adnexa videatur ecclesiaslicis fruclibus obligalio prœdieta, ut pote fundata in nalura et condilione bonorum,quam annexa sit alicui rei obligalio ex voto, ut pote qure ab exlrinseco et ex sola vovenlis voluntate proveniat. Ita Lugo, de Jast. disp.> 23, n. 106, Sanchez, lib. n Concil., etc.

— « Celle décision est bonne parlout ; quoique la jurisprudence ne l'autorise pas parlout. »

Casus IX. pag. 206. Beneficiarius quidam heri non recitavitoïficium ;utautem aboncre restitulionis se exirnat, hodie bis récitât. Q. an liber sit a reslituendo ?

R. Negat. Siquidem ex bulla Pii V, qui non récitât suo lempore officium , non fnçit fructus suos. Adde quod omis divini officii est affixum diei, et transit cum die. Ergo alia die suppleri non potest. Neque dicas rependi œquale. Idenim probat lantum, atîento jure naturali beneficialum, qui alia die pensum supplel, a reslilulione liberari. Verum in bac re altendendum est jus posilivum Pii V

Casus X. pag. 206. Beneficiarius multotics commillit alleri recilationem officii; eique cedens partem frucluum illis diebus correspondentem , crédit se ab omni culpa liberum. Q. an bene.

R. Negat. 1° Quia obligalio recitandi officium esl personalis, ut pote qua? oriatur ex ipsa beneficii possessione; 2° quia damnata esl ab Alexandro VII propo^ilio islbcec, n. 21 : Habens capellaniam collativam , aut guodvis aliud beneficium ecclesiasticum , si studio Ut ter arum vacet, salisfacit obligationi suœ, si per alium recitet.

Casus XI. pag. 202. Clericus beneficium adeo tenue oblinet, ut ad vita? suœ sustentationem non suflieiyt. Q. an ad olficium lenealur ?

R. Affirmai. Quia omnia jura daman lia beneficium dari propter officium, generaliler loquunlur, nec distinguant inler pingue et lenuc, ut cap. fin. de Hescriptis, in 6, et cla-

rius in Constit. Pii V , déclarante» et

(jualiacu)nquc alia bénéficia. Sed beneli ium, quanlumvis tenue, esl verum beneficium.

Ergo, etc. Neque obslat illud proloquum : Qui alla) i insn vit, de altari vivit . Hoc enim mm valet de illo, qui sponte inludus est minori slip°ndio. Porro clericus sponte beneficium accep'.avit. Ergo volunlarie se omnibus cjusdeiu oneribus subjecit, etc.

— « Voyez dans le Dictionnaire le cas Lavius XXXVII, v. Office du hréviaibf. »

Page 1