‹ Dictionnaire de cas de conscience; (volume 2)Chapitre 323 sur 402 · CAP · texte numérisé non relu

CAP

moniia plebi requiem ci dcprcrciur , ut régal., S jan. lis*.). Vide epns imcriptam

propulseotor Ecclesiœ hostcs; modo ad id IL P. Joannit Cavalier'». .. Opéra omnia litur-

cogat suriima nécessitas, coi cunclœ parent .'/"". etCi l ciiciii? il'tti , tom. 111 , pag. 05

legcs. lia sancilum a congreg. cpiscop. et et Beq.

CANONICUS Casis dnigi s. pag. 05. Sacerdos in cano< ecclesiis cathedralibui possideni, non aulem

nicum collegiatœ cujusdam eleclus jam dutimii h u l l«i m bactenus fidei professionem

emisit. Undc nunc (Jubilât annon ad restilutionem tcnealur?

H. Non tcncri ; quia professio H Ici, tum a Tridentino, sess. 2-V, cap. 12 de Reform., tum a Pio IV, Constit. 80, prœscripta , iis solum imposila est, qui bénéficia cura m animarum habentia, vol cauonicalus aut dignitates in

qui prœbendaa lenenl scu in oppidis, seu in urbibus. Ita rcspondil S. Gong, concilii die 9 febr. 1726.

— « Ces sortes de décret) n'ont de force que dans les lieux où ils sont établis, au moins par l'usage, et il faudrait voir s'ils y sont reçus , sous peine de privation des fruits. »

CAPliLLANUS.

Casds I. pug. 110. Capellanus institulus Ut quotidie absque vacalione ulla celebret ad mentem fundatoris, dubitaîan juxta cam celebrare leneatur, scu in die commemora-

tionis omnium defunctorum , seu in Ca:na Domini, si quando bac die ci celebrandum occurrat. Q. dubii solutio.

11. Tcneri eum celebrare ad mentem fundatoris in die commemoralionis defunctorum, non aulem in die Cœnœ Domini.

Hatio primai partis est, quia neque ex lege ulla, neque ex approbala consuetudine, vim legis habente, salis constat, sacrificia hac die applicanda esse, juxta mentem pontificis vel ecclesiœ in suffragium defunctorum.

Ergo nulla est ratio quœ capellanum hune excuset, si bac die non celebret juxta mentem sui inslitutoris.

Ratio secundœ partis est , quia si aliquando simplex sacerdos die Cœnœ célébrât, id non facit de jure communi, sed ex peculiari superiorum favore. Huic aulem favori non potest dispositio instituions derogare. Cum isle nequcat capellano a se inslitulo aliam celebrandi obligationem imponere, quam quae jure couimuni permissa est.

— «$1 parait (jue l'auteur n'a pas connu ce décret delà congrégation des Rites, rapporté par Mérati dans son index, décret , n. ll'i. : In die commémora tionis omnium fide- Uum defunctorum sacri/icia possunt a sacerdotibus celebrantibus applicari ad libitum, scilicel vel pro omnibus fi.lelibus defunctis, vei pro aliuuibus tantum, die k ang. 1G63. IL en résulte que le fondateur d'une chapelle peut ce jour-là stipuler des messes pour un ou plusieurs défunts, mais non pour les vivants. Au reste, une fondation qui obligerait un prêtre à célébrer lui-même tous les jours serait mal entendue et très-dangereuse. »

Casis II. pag. 118. Capellanus, accepta eleemosyna, ad celebrandam missam pr<> re gravi, ditf.rt celebrationem per aliquot dies. Q. an graviter peccel?

R. Affirm. Si res ea gravis sit pendens aliqua et urgens nécessitas. Unde si quo tempore capellanus distulit, infirmus vir obierit, vel prolata sitsententia de lite, capellanus neque a gravi culpa excusari, neque acceptum stipendium relinerc potest ; cum

et légitimant intenlionem fruslravcrit, et missa postulatum ciîectum jam habere nequeal. Si vero res non urgeat. nec omnimodam celeritatem exiganl poslulalores, potest sacerdos ad aliquot dies diiïerre cilra peccatum; cum cl missa peli uni ciîectum adhuc obtinere valeat, et modici lemporis dilatio a S. R. congregationc permissa sit. lia Marcbini, Anaclelus, etc.

Casis 111. pag. 120. Paulus, accepta stipe pro offerendo in lalis animai requiem sacrilicio , sacrificium obtulit abaque intenlione huic suo debito salisfaciendi. Q. an novatn missam offerre leneatur?

R. Affirmât. Si nunquam habuit inleulionem celebrandi ad mentem iliius qui stipendium prasbuit. Secus, si scmel intenlionem hanc habuerit, neque eam retractavcril. Ratio est, quia tum applicatio sacrificii sit veluii quœdam ejus donatio, qua? a Deo acceptatur, eliam anle actualcm ipsius sacrificii oblationem, necesse non est ut loluntas applicandi pro tali anima existât, quando fit sacrificium. Hinc pii cliam sacerdoles non sunt sollicili de renovanda intenlione, dum sacrificium offerunt , dummodo jam habitam non retractaverint.

— « On ne doit guère avoir d'inquiétude sur celle intention. Un prêtre, qui reçoit l'honoraire d'une messe, s'engage équivalcmmenl à dire, pour celui dont il la reçoit, la première messe qui sera à sa disposition. Au reste, il vaut toujours mieux renouveler son intention avant que de monter à l'autel ou à l'autel même. Mais dil-on la messe pour un défunt, il faudrait le faire avant la consécration, si on ne l'avait pas encore fait. »

Casls IV. fiag. 157. Fundator capellaniaî voluit eligi sacerdolem qui, inquit, quotidie celebrans orrt pro anima mea. Q. an capellanus quotidie sacrificium pro fundatorc illo offerre leneatur.

R. Affirmai. Ratio est, quia quœ dubii aliquid habent, ex communiter coniingentibus definienda sunt. Porro ea est conununis fundalorum inlenlio, ut missam sibi applicari velint. lia Lugo, disp. 21, n. 23; Barbosa, elc.

Cascs V. pag. 170. Villicus et horlulanus in privala nobilis viri capeila missam audi mt diebus festis. Q. an prœceplo de missa die— bus festis audienda salisfaciunt.

R. Negat. Pontifex enim, dum gratiam privais in oratoriis celebrandi concedit, semper hœc apponit verba : Volumus autem quod familiores servitiis tuis trmpore dictœ missœ actn non necessarii, ibidem 7nissœ hujusmodi interessentes,ab obligatione audiendi missam in ecclesia diebus fesiis de prœceplo, minime liberi cevseantur.

— « Il serait à souh aiter que ceux qui accordent de pareillesgrâces,et ceux à qui elles sont accordées, lissent aitention à celle conduite du saint-siége. On ne verrait pas des domestiques et des villageois qui, dans le cours d'une année, n'entendent pas deux fois les instructions de leur curé. »

Cascs VI et VII. pag. 250 et 251. Capellanus quotidie ad celebrandum adstrictus, scmel in hebdoma ia celebrarc omisit , quia venit ad urbem parentes suos invisurus. Alter vero in bebdomada stipendium accepil, etsi pari quotidianœcelebralionis lege adstrictus. Q. an uterque omissas missas supplere tenealur.

R. Ad 1. Vel capc'.lanus ille tenebatur per seipsum celebrare, vel id per alium prœstare polerat. Si poterat, peccavit, quia tune debebat alteri celebrationem commillere, prout definiit S. congregatio 18 sept. 1583, et ex ipsa Renediclus XIV, lib. ni de Sacrificio, cap. 3, n. 6. Si per seipsum celebrare tenebatur, poluit aliquando a celebrando abslinere légitima de causa, non quidein semel in bebdomada; sic enim, licet quotidiana slipe donatus, sacriflcium bis et quinquagies per annum omitteret ; sed quinquies aut sexies in anno. An autem idem sacerdos Mis diebus quibus licite vacat a celebratione, teneatur missam ab aliis celcbrari facere juxta intentionem fundalorum, eo usque ambigitur, ut consulta de hoc etiam puncto S. congregatio dislulêrit responsionem, ut babet idem Benedicius XIV, ibid., p. 275.

R. Ad 2 affirm. Sic enim resolvit S. congregatio, die,"mcnse et ahno prœdictis, quae et addidit sacerdotes obltgatos ratione beneficii, capellaniœ, legati aut stipendii per seipsos quotidie celebrare, non posse ipsis etiam licite vacalionis diebus missam pro seipsis vel aliis, prœlerquam pro fundaloribus celebrare.

Casls VIII. pag. 251. Sacerdos jam donatus slipendio pro ofilcialura scu prœsentia, aliud recipit stipendium pro sacrilicii applicalionc. Q. an licite.

R. Negat. Nisi certo constel obligantem ad prœsentiam banc sol a m intendisse : ita S. congregatio 18 mariii 1608, quia pro onere ai plicandi sufficit ordo habitus celebrandi, et qui seab onerc applicationis immunem pra;lendit, suam banc exemplioncm claris probationibus ostendere débet, lia idem ponlifex nolilicat. 5.

C.vsi;s IX. pag. 255. Sempronius obligatus ex capcllania ad quotidie cclebrandun in alla ri B. Mariffi, per inensem omnino destitit a cclebralione, eo quod non posset sacrum in eo allari celebrari : per alium vero inensem ad aliud allarc celebravit, quamvis commode posset celebrare in depulalo. Q. an in

utroque casu maie se gesserit, et ad quid teneatur.

R. Ad 1. Vel Sempronius ad solam prœsentiam tenebatur, et tune nec maie se gessit, nec ad quid lenetur; cum babuerit logitimum altaris impedimentum. \ cl crat insuper obligatus ad sacrificii applicalionem ; et tune non modo se gessit maie, sed et lenetur ad supplenda sacrificia omissa. Debebat enim recurrere ad episcopum, qui impedito Deiparœ altari,ei pro intérim altarc aliud assignasse^ in quo celebraret, cl sic meliori modo possibili mentem testatoris adimpleret.

R. Ad 2. Vel altare B. Virginis est privilegiatum, et ipse celebravit in alio non privilegiato;ct tune malc fccil, cl lenetur vel reslituere, vel in eodem lot sacrificia per alium supplere, ob spiritualc damnum lestatori illatum. Vel non est privilegialum, et tune si obligatio erat ad solam prœsentiam, non acquisivit stipendium, ut pote reliclum ex fine babendi prœsentiam. Si vero obligatio erat etiam pro applicalione, débet si bî rctinerc ratam huic prœcisc correspondentem, et reliquum rcslitucre, cum applicuerit quidem sacrificium, sed non in loco debito.

— « Je crois qu'on peut s'en tenir à la dernière partie de cette décision, quoique Sainte- Beuve oblige en ce cas à répéter toutes les messes qu on a dites bors du lieu marqué par la fondation. Voyez le Traité des SS. Mystères, cb. 11, n. 7. Quant à ce genre de fondation, qui ne demanderait que la présence, c'est-à-dire la simple célébration à un tel autel, sans demander l'application de la messe, il faudrait \oir quelle a élé lintenlion du fondateur; car si elle était de nature à cire remplacée par une messe dite à un autre autel, je crois que cette espèce de dédommagement serait dû en conscience. La moindre chose qu'on puisse faire dans ces sortes de cas, c'est de recourir aux supérieurs et de suivre leurs ordres. »

Casus X. pag. 261. Vafçrius instituit capcllaniain cum onere celebrandi stuczulis fcstivis diebus ad taie ait ire, assignalo in hune finem congruo slipendio. Accidil autem ut dies,qu;e oral purœ devotionis, nunc effecta fuerit fesliva de prœceplo. Q. an capellanus bac etiam die ad allare islud celebrare teneatur.

R. Vel assignalio Stipendii facta fuit delerminando lantum pro qualibet missa, ex. gr. duos Julios, et tum capellanus non lenetur, etc., quamvis hac eliam computata missa arihuc verifiectur quod compendium sit congruum. Ratio est quia nullum pro célébra* tione talis diei assignalum est stipendium; cum istud, ex pfœvia Mipputationc, solum correspondait cclebralioni aliorum dierum. Vel stipendii assignalio lacta fuit in generali, talem summam, aut bujus prœdii fruclus determinando ad annum, et tune, si capellanus, tali eliam missa computata, congruum babet stipendium, lenetur isla die ad talc altare celebrare. Ratio dcsumilur, 1° ex ralionabiliter ptœsumpta voluntate instilutoris, qui celebrationem singulii diebus fesiis ad t île altare faciendum ordinando, voluisse censé-

Page 1