CEN

sitciimtoleratiscommunicareetiam sine eausa, cuin la profanis, tum in sacris ; licel lii nequeant, sul) pœna excommunicalionis mim uis. primi communicare cuin Gdelibus, nec absolute inlor se, nec cum vitandis. Si 2°, Sergtua peccavit venialiter, ci excommunlcationem minorem incurril, nisiipsum excuset ignoraulia, inadverlenlia, aul nécessitas. Siquidem rapilis aperlio in co casu fada , coinmuniler reputatur honoris correspondentia, cl iollll dulia* civilis, velilus sub la H piriia par sacroa canones, ci omnino indebilus vilaïuio; qui cuin salutasset illicite, ,us non habebat ut resalutarelur ; idquelum in pœnam criminis, cuin e\ cliaritate, ul ncgleclus resipiscerel. Nec relevait id non honoris, sed urbanila is causa pra'Sli uni fuisse. Nain cum aclio de se fucrit cullus externi exhibiloria, non polest ea ab aclu exierioris observanliœ exensari. Adde quod urbanilas non sil, sed perversilas, aclio contra sacros canones. Cttlerum ■ p s i etiaiq nnius honorifici vilando denegari debent.

— « Celte communication générale ttiam sine causa, tum in profanis, cum in sacris, serait souvent opposée à la charité, qui veut qu'on fasse sentir à un pécheur tranquille dans son excommunication, le malheur de son étal. Elle sérail encore plus dangereuse à l'égard d'un hérélique qui en tirerait des conséquences favorables à son erreur. »

§ VII

Censura ob cohabitât ionem cum desponsata, elc.

Casus XVI. pag. 190. Franciscus in domo sponsaiee commoratus rem habuit cum ipsa; quod in diœcesi B. sut) excommunicalionis pœna prohihitum est. In confessione aulem pr<eej&e se accusai, quod rem hahuerit cum puella. Q. an bona sit ipsius confessio?

1\. Cum dislinctione. Vel enim parochus, munerc suo functu^, Franciscum admonuit, ipsum cxcommunicationi ipso facto obnoxium fore, si in desponsatae domo commoralus, peccarct cum ipsa antequam matrimonium conlrahercnt per verba de praesenti , vel non. Si cum admonucrit parochus, aut id aliunde sciebat Franciscus, lune ejus confessio non est bona, quia relicuilcircumstantiam, quae licel non variel speciem, est ta* men affecta excommuniratione, quae cum sit reservala, csl extra jnrisdictionem simplicis confessarii. Si vero id ignora bat inculpabiliter, confessio ejus bona est, quia ignoranlia inculpabilis excusai ab excommunicatione, et sic etiun in casu a reservalione , quai non afûcit du tum peccatum, nisi ralione excommunicationis ?

— « Le crime d'un fiancé avec sa Gancée, était un cas réservé à Milan du temps de saint Charles. C'est une espèce de violement anticipé de la pureté conjugale. Pourquoi donc ne pas exprimer celle circonstance dans sa confession?

Casus XVII. pag. 225. Titius e navi mercil.us inGdelium ouusla, cl ad litlus maris allisUj uiullauj mercium parlent subripait.

0- 1* an incurreril censuram lalam in bulla fiance; 2° an leneulur ad reilitulionein?

H. Si inerces illœ sint inlidelium , qui Christiani sint , ut Angli , Titius incurril censuram ; quia ccns'.ra hac in cos omnes cadit qui suhripiunt bona naufraganlium Christian >rum, sive in navihus, sive in mari, sive in liilore ; et hœe per se loquendo, reslilui debent. Si vero bona haec sint inlidelium qui Chrisii (Idem aversentur, ul Turcae, Titius neque censuram incurril, neque obnoxius est rcslilulioui ; qui i cum Turcae quidquid possunt subripiant Chrislianis, licilum eslerga ipsoscompensatione uti.

— « Celte décision ne pourrait servir en France dont les Turcs ne pillent point les côtes, comme ils font ailleurs, avec la plus noire inhumanité. Un homme qui serait situé de manière à ne pouvoir souffrir de leurs incursions, devrait remettre à ceux de ses compatriotes qui en auraient souffert, les effets qu'il aurait pris sur le rivage. »

Casls XVIII. pag. 252. Petrus accepta a clerico injuria, audiens eum fuisse o cisum nomine suo, intus caedem banc approbat clsi eam improbet exterius. Q. an ex ralihabitione isla censuram el irregularilatem iucurrat.

R. Negat. Et quidem, 1° non est excommunicalus , quia censura hœc, ut pote pœna ecclesiaslica, lata est pro ratihabilione externa, non aulem pro interna, utdocet Fagnan in cap. Dolentes, de Celebr. missar; porro Pelrus qui displicenliam exlernam exhibuit, occisionem exterius ratant non habuit ; 2° neque f clns est irregnlaris, quia licet cap. 23, de Sent, excom., in 6, rati habille de percussione clerici compare! ur mandato, non lamen con.paralur quantum ad irregularitatem, sed quantum ad excommunicalionem, de qua ibi est sermo.

Casus XIX. pag. 132. Parochus resciens e parochianis suis unum sepnlturam extra ecclesiam parochialem elegisse, illum morti proximum coegil ad revocandam banc elelionem , quod el iste fecit. Q. an parochus incurreril censuram a Clémente V lalam in constitulione Cupi entes 3, de Pœnis, lih. v, Clément, til. 8.

R. Negat ; 1° quia excommunicalio Clemenlina eos lantum, seu religiosos, seu sœculares clericos percellit, qui inducunt alios ad vovendum, jurandum, vel fide interposita, seu alias promittendum, ut sepulturam apud eorumecclesias eliyant, vel electam ulterius non immutent ; porro in casu nostro nu lia lit menlio de voto, juramento vel alio simili vinculo promissions ; 2J quia praedicta conslilutio in parochorum favorem édita est. Jam vero quod ob gratiam alicujus conceditur, non est in ejus dispendium retorquendum , ex Reg. Gl, in 6. Ita Suarez, disp. 22. de Censur., sect. k, n. 25, et alii communiiez apud Sayruru, lib. iv, cap. 12, n. 8.

— « Il est assez difûcile qu'un homme qui en contraint un autre à changer le lieu de sa sépulture, n'en tire pas une promesse. Resie doue lu seconde preuve, qui soulïri-

rait de la difficulté à cause du sœculares clericos, si la coutume, qui est l'interprète des lois, n'avait Osé le sens de ces paroles aux chanoines et autres qui ne sont pas curés. » Au reste Suarez dans l'endroit cité, croit que Ii ligiosus etiam non clericus et moniales hac lege comprehenduntur.

§ VIII et IX.

Censura quoad effeclus et quoad absolutionem.

Casus XXII. pag. 231. Sacerdos in parochum proxime eligendus, censuram qua ligatuserat reticuit, eo quod ipse sit pauper, et parentes habeat egenos. Q. an peccaverit.

R. Non peccare, si ex una parte prius nequeat absolvi a censura, et ex alia talis sit sua suorumve parentum egestas, ut grave ex hujus beneficii defectu incommodum subire cogatur; peccare vero, si vel a censura prius absolvi possit, vel indigentia modica laboret.

Ratio primée partis est, quia in ta!i casu locum habet epikoia , et merito prœsumitur piam matrem Ecclesiam non intendere, ut sacerdos cum tanto incommodo seabacceptatione beneflcii excuset , praeserlim cum hinc gravem apud electores suspicionem incurrere, et pro homine vel insano, vel nulla crga seipsum suosque parentes charitate affecto reputari possit.

Ratio sccundae partis est, quia quisque efflcere tenetur, ut canonica sit electio sua, prohinc ut a censuris absolvatur cum potest. Aliunde modica egestas non excusât ab observantia prœcepti, quo vetatur ne inhabilis ad beneficium, eo se donari permittat. Ita Rossignol, qui monet in primo casu, ultra absolutionem a censuris , debere sacerdotem clanculum petere ab episcopo convalidationem eleclionis suae. ' ls ad episcopum recursus cuicunque incommodo mcdebitur.

Casus XXII. pag. 9. Confessarius au excipiendam moribundi confessionem vocalus, eum absolvere noluil, nisi juraret, se, si convalesceret , praîsentaturum pontifici , cui reservalam excommunicationem incurrerat. Q. an. graviter deliquerit confessarius.

R. Negat. Ratio est a pœnitente non quia pueio„qui in mortis articuloabsolviturasacerdole alias non habentefacultatemabsolvendi extra arliculum mortis, exlorqucri debel, si ficri potest, id est, nisi pœnitens sit sensu deslilutus, juramentumseprœsenlandi quam primum polerit superiori, sublato impedimciilo non perpetuo, prout sanxit Bonifacius VIII, cap. eos qui 22, de Sent.'excom. in G, et quidem sub pœna in eamdem recidcndi censuram, a qua laies fuerunlabsoluti. Ex bis solvitur casus similis quam sibi proponit auctor, pag. 209.

CENSUS, galiice RENTE CONSTITUÉE.

Casus I. pag. 8. Callistus egensjmille libris viginli, quas cruel ex industria sua. Q. an

censum constituit super preedio reddere so- contractas istc sit licitus?

lito tisinlatanlum annuas libras, et obli- R. Illicitum esse, quia in eo commiltilur

fiai se ad dandum quolannis alias deeem vel usura : coinniiltiiur auteni, quia cousus istc

— « Obligatio il la se papœ prœsentandi , dit Cabassul, lib. v, c. 14, n. 3, multis in loris a suprema sede remotis plene cessavit, ut in Gallia. Mais cela est dit trop généralement, comme je l'ai fait voir dans le \Traité des Censures, part. 1, cap. 5, pag. 129. »

Casus XXIII. pag. 106. Curiae minister obsequi noluit paroebo sub excommunicationispœna prsecipienti ut ïitium restitueret loco sacro, ad quem, ne propter débita Iraderetur carceri, confugerat, et a quo dolo et fraude extraclus, et exinde caplus fuerat. Q. a quo minister ille absolvi possit.

R. Ministrum bunc curiœ nullam incurrisse censuram. Quia, juxta decrelum die 22 decemb. 1716 emissum, et a Clémente XI approbatum, eae solum a loco sacro sxlractiones subjacent censurée, quae aut violenter, aut contra fidem salvi-conductus peractai fuerint. Cum igilur non nisi per fraudem eductus fuerit Titius e loco sacro, nulla amplius immunilate frui potuit : unde nec hanc violavit minister Titium capiendo. Quapropler paroebus censur.imei indicens peccavit ex ignorantia juris novi.

Casus XXIV. pag. 14-9. Quidam c.ipitis pœna bannitus, apud simplicom confessarium plures casus cum censura reservatos confessus est. At noluit sacerdos, quia pro his casibus approbatus non esset, eidem absolutionem impertiri. Q. an bene.

R. Negat. Ratio in summa est quod cum hujusmodi bannitus, a quolibet tanquam juslitiœ minislro interfici possit, etiam proditoric et per insidia>, semper versatus in salis probabili mortis periculo, pro quo nulla, per Trideniinum, est criminum aut censurarum reservatio. Etld praisertim verum est quandiu bannitus inlra principis bannienlis territorium versalur. Casus istc nihil aut vix un |uaiu ad nos : unde nec ei immoranduui.

Casus XXV. pag. 173. Lucius publiée, ob violalumeommunionis paschalis preeceptum, interdiclus, ut ei prsecepto pareat ad parochum recurritpeccata confessurus. Q. an eum parochus extra casum necessilalis absolvere valcat.

U. Affirm. Sic tamen ut extra ecclesiam confessionem ejus excipiat. Ratio est, quia islud inlerdicti genus non privai homincm participalionc sacramentorum, sed tantum formali ingressu ecclesite ad orandum cum aliis,et scpullura ccclesiaslica. Poterit ergo paroebus, etiam secluso necessitalis casu, confessionem bujus interdicli excipere, eumquo , si rile dispositus sil, absolvere; modo paralus sit se pnesenlare episcopo aut ipsius delegato, ut ab interdicto absolvatur; * id esl ut recipiat facultatcm ingrediendi ecclesiam, ibique cum alita lidelibus orandi.

Mil

Cil A